II SA/Sz 55/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1300/09 w przedmiocie przekazania według właściwości pisma p o s t a n a w i a: ustanowić radcę prawnego. J. R. pismem z dnia [...] r. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1300/09, odrzucającym Jego skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania w kwocie 100 zł, należny wpis uiścił. W dniu [...] r. J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, a w urzędowym formularzu PPF wskazał, że wnosi o prawo pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając wniosek podał, że mieszka sam i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł miesięcznie, jest współwłaścicielem domu i właścicielem mieszkania o pow. [...] m², przy czym nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, ani oszczędności. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że chwilowo mieszka u syna z uwagi na wyłączony gaz i wodę w jego mieszkaniu, pomaga finansowo synowi, gdyż syn jest rozwiedziony, ma niskie dochody, a na utrzymaniu ma studiującą córkę (wnuczkę skarżącego). Postanowieniem z dnia 6 maja 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z uwagi na nieprzedłożenie dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i rodzinną. J. R. nie wniósł sprzeciwu od tego postanowienia, dlatego na mocy art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), zwaną dalej P.p.s.a., postanowienie to ma skutki prawomocnego orzeczenia Sądu. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony J. R. w dniu [...] r. W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że mieszka z synem, który od [...] r. jest osobą bezrobotną, przy czym na utrzymaniu ma uczącą się córkę, która studiuje w W., a jej miesięczne opłaty za sam lokal wynoszą [...] funtów. W związku z tym skarżący pomaga synowi i wnuczce. Wnioskodawca oświadczył, że jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego, w którym znajduje się jego mieszkanie o pow. [...] m², ale chwilowo mieszka w spółdzielczym mieszkaniu syna, a comiesięczny dochód wnioskodawcy i jego syna wynosi [...] zł ([...] zł emerytura skarżącego i [...] zł zasiłek dla bezrobotnych syna). Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie o wysokości jego emerytury, kserokopię wypowiedzenia umowy o pracę syna z powodu likwidacji stanowiska pracy, kserokopię wyroku z [...] r. orzekającego rozwód syna oraz potwierdzenie, że wnuczka R. R. studiowała w roku akademickim [...] w G. (studia licencjackie). Referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...]r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy: - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu skarżącego i mieszkania syna z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego, jego syna i wnuczki rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego, że wnuczka aktualnie studiuje, - oświadczenia dotyczącego kosztów utrzymania wnuczki oraz wysokości pomocy finansowej udzielanej wnuczce. Odpowiadając na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, że wraz z synem ich comiesięczny dochód wynosi [...] zł, a wydatki na utrzymanie domu wnioskodawcy i jego samego wynoszą odpowiednio: opłata za wieczyste użytkowanie gruntu [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, woda [...] zł, prąd [...] zł, leki [...] zł, wyżywienie i odzież [...] zł, środki czystości [...] zł. Natomiast pomoc udzielana synowi wynosi: opłata za mieszkanie [...] zł, telewizja [...] zł, prąd [...] zł, gaz [...] zł. Wydatki syna na wyżywienie i odzież wynoszą [...] zł, a pomoc córce [...] zł. Natomiast wnioskodawca przeznacza miesięcznie na pomoc wnuczce [...] zł. Skarżący oświadczył nadto, że nie posiada konta bankowego, nie ma też żadnych oszczędności, gdyż od [...] r. jest na emeryturze. Poza kosztami koniecznego utrzymania ograniczył wszelkie inne wydatki. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 6 maja 2011 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. Odpis ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został wnioskodawcy w dniu [...] r. W dniu [...] r. J. R. złożył pismo zatytułowane "Prośba", które Sąd potraktował jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r. Wnioskodawca odnosząc się do treści postanowienia wyjaśnił między innymi, że opłaca jedynie abonament za wodę we własnym mieszkaniu oraz że w terminie 7 dni nie był w stanie dostarczyć dowodu potwierdzającego fakt, iż wnuczka nadal studiuje w W. Do pisma dołączył kserokopie dowodów potwierdzających ponoszone opłaty za media dotyczące mieszkania syna, w którym obecnie mieszka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cytowanej ustawy). Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić trzeba, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od normy ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa jest w powołanym wyżej przepisie. Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności wskazać należy, że całość uzyskiwanych dochodów Skarżącego przeznaczana jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, tj. opłaty za media, wyżywienie, leki, odzież. Ponadto Skarżący jest emerytem i nie posiada oszczędności. Zestawienie zatem wysokości dochodu, którym dysponuje Skarżący na zaspokojenie potrzeb życiowych, z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby (znanych Sądowi z urzędu) prowadzi do wniosku, że nie jest on w stanie z posiadanych środków pieniężnych ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.