II SA/Sz 550/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego K. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U. z 2013 r., poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183), oraz art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 2013 r. poz. 672, 675, 983, 1036, 1304, 1238 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 1146), po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji znak: [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie skreślenia przedsiębiorcy K. J., prowadzącego ośrodek szkolenia kierowców pod numerem [...] z siedzibą w [...] przy ul [...], z rejestru przedsiębiorców, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił, że z treści dołączonego do akt sprawy dokumentu wynika, iż do szczegółowego zakresu obowiązków Naczelnika Wydziału Komunikacji należy podejmowanie decyzji dotyczących prowadzenia ośrodków szkolenia kierowców. Oznacza to, że organ I instancji nie naruszył przepisu art. 107 § 1 K.p.a. Według Kolegium nie zachodziła też konieczność ponownego zawiadamiania strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Następnie Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji wydał w dniu [...] r. decyzję o zakazaniu przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia [...]r. Skoro więc w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej, to na gruncie obowiązujących przepisów oczywistym jest, że organ mógł, a zarazem musiał wydać decyzję o skreśleniu przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców, prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Obowiązek wydania tego rodzaju orzeczenia wynika wprost z literalnego brzmienia art. 71 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w którego treści zawarty jest zwrot "organ wykreśla". Jest to przepis o charakterze obligatoryjnym, nakazujący organowi wydanie decyzji o konkretnej treści - po spełnieniu ustawowych przesłanek wydania takiej decyzji, które w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały. Na marginesie Kolegium wskazało, iż złożenie przez stronę skargi do WSA na decyzję Kolegium z dnia [...] r. pozostaje poza wpływem na wynik sprawy. W myśl bowiem art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. W sprawie jako organ I instancji orzekał Prezydent Miasta , zaś jako organ II instancji - Samorządowe Kolegium Odwoławcze , które decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie jest kolejnym etapem postępowania instancyjnego, sąd administracyjny nie orzeka bowiem w ramach instancji. Na decyzję organu odwoławczego K. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych: a) art. 7 - poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i z uchybieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, b) art. 8 - poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez brak wnikliwego zbadania stanu faktycznego w sprawie objętej dotkliwą sankcją skreślenia z rejestr przedsiębiorców c) art. 9 i art. 10 § 1 - poprzez uniemożliwienie udziału strony w każdym stadium postępowania, nie zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania i brak możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranego materiału dowodowego. d) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 - poprzez ocenę stanu prawnego i faktycznego przeprowadzoną w oparciu o niewłaściwie zgromadzony materiał dowodowy, e) art. 136 - poprzez uznanie dokumentu "Zakres obowiązków i uprawnień pracownika Urzędu Miasta " ustalonego dla Naczelnika Wydziału Komunikacji-Pani Z. K. za upoważnienie do przeprowadzania kontroli w Ośrodkach szkolenia Kierowców prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] r. i o umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwanej "P.p.s.a.", uchyleniu podlega decyzja lub postanowienie, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie z powodów podniesionych przez skarżącego, lecz z przyczyn dostrzeżonych przez Sąd z urzędu. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 2013 r. poz. 672 ze zm.) – dalej zwanej "s.d.g.". Zgodnie z tym przepisem: "W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, organ z urzędu wykreśla wpis przedsiębiorcy w rejestrze działalności regulowanej.". Art. 71 ust. 1 s.d.g. reguluje przesłanki wydania decyzji o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że wykreślenie wpisu w rejestrze działalności regulowanej może być dokonane tylko po uprzednim wydaniu decyzji zakazującej wykonywania działalności objętej wpisem. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 71 ust. 3 s.d.g. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zakazująca wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem. Oznacza to, że decyzja o wykreśleniu z rejestru działalności regulowanej jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji zakazującej wykonywania tej działalności. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 71 ust. 3 s.d.g. (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 71 ust. 1 s.d.g. Jak wynika z ustaleń Sądu, dokonanych przed ogłoszeniem wyroku w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie II SA/Sz 257/15 ze skargi K. J., uchylił decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia decyzją z dnia [...] r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zakazu prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. Uchylone decyzje poprzedzały wydanie zaskarżonej decyzji o skreśleniu skarżącego z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. W tej sytuacji, mając na uwadze treść art. 71 ust. 3 s.d.g., Sąd uznał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji wydanych w przedmiocie zakazu prowadzenia przez skarżącego ośrodka szkolenia kierowców spowodowało, że przestał istnieć akt prawny wymagany do funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć organów I i II instancji w sprawie skreślenia przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej. Sytuacja, w której decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, a która została następnie uchylona, stanowi o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania, wymienionej w art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). W orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem koniecznym zastosowania tej przesłanki jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy decyzją organu administracji publicznej a inną uchyloną decyzją. Niewątpliwie taki związek w niniejszej sprawie istnieje i ma charakter bezpośredni, gdyż - jak już wyżej wykazano - wynika z przepisu prawa materialnego. Z kolei stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stanowi okoliczność uzasadniającą, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie skreślenia przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej. Przy tym naruszenie prawa będące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie do tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnić też należy, że stwierdzenie przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania niecelowym czyni ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy skreślenia skarżącego z rejestru działalności regulowanej, organ administracji publicznej zobowiązany będzie do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego zarówno wynik postępowania w sprawie zakazu prowadzenia przez skarżącego ośrodka szkolenia kierowców, na skutek wyroku tutejszego Sądu z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 21/15, jak i aktualny na dzień orzekania stan faktyczny sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w pkt I wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku zapadło na podstawie art. 200 P.p.s.a.