II SA/Sz 551/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2009 r. wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. numer [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia : odmówić skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [..] r. nakładającą na B. S.oraz I. M. nakaz doprowadzenia wybudowanego obiektu budowlanego do stanu poprzedniego przez wykonanie rozbiórki rozbudowanej i nadbudowanej części budynku oraz przywrócenie do stanu poprzedniego gabinetu lekarskiego wykonanego z pomieszczeń piwnicznych, na terenie działki nr [...] w [...] przy ul.[...] . Skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie [...] zł, wniosła o zwolnienie z ww. opłaty sądowej podając, iż ma na wyłącznym utrzymaniu córkę K.W., która studiuje filologię polską oraz prawo w systemie zaocznym. Ponadto jest po ciężkim wypadku samochodowym i stan jej zdrowia wymaga rehabilitacji. W formularzu PPF przesłanym na wezwanie Sądu wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że Jej dochód miesięczny wynosi [...] zł netto (po potrąceniu alimentów na córkę). Skarżąca ma na utrzymaniu córkę, której płaci miesięcznie kwotę 2500 zł z tytułu alimentów. Córka jest studentką [...] roku na kierunku [...] oraz dodatkowo studiuje zaocznie na wydziale prawa. Miesięczne koszty utrzymania domu kształtują się na poziomie ok. 1000 zł, ponadto skarżąca spłaca trzy kredyty – łączna miesięczna rata z tego tytułu wynosi [...] zł, oraz kredyt zaciągnięty na kupno telewizora, którego miesięczna rata wynosi [..] zł. Taka sytuacja finansowa zmusiła skarżącą do korzystania z odnawialnego kredytu w koncie bankowym na kwotę 10.000,00 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach B. S. oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką K. W., a posiadany majątek stanowi dom o powierzchni 150 m². Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy następujących dokumentów : - wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz córki K. W., - oświadczenia w jakiej części I. M. ponosi opłaty związane z utrzymaniem domu w związku z ustanowioną na jego rzecz służebnością mieszkaniową, - oświadczenia, czy ojciec K. W. ponosi koszty jej utrzymania. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła plik wydruków z bankomatu dokonywanych wypłat gotówki, zestawienie operacji za okres od dnia[...] . do [...] r. dokonanych w koncie skarżącej, protokół ugody w przedmiocie płatności przez skarżącą alimentów w kwocie 2.500 zł na rzecz córki K. W., kopię akty notarialnego umowy ustanowienia służebności osobistej mieszkania na rzecz męża I. M. odpis wyroku z [....]r. zasądzających od I.M.i .B S.M. na rzecz R. G. kwotę [...] zł, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji w tej sprawie. Następnie referendarz sądowy ponownie wezwał B. S. do złożenia oświadczenia w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie posiadanych dokumentów, jaki kredyt spłaca córka na konto wnioskodawczyni, oraz co stanowi kwota [...] zł wpłacana na konto wnioskodawczyni jako systematyczny wpływ, tytułem świadczenia ZUS emerytura/renta oraz nadesłania wyciągu z posiadanego konta bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi B. S. uiściła kwotę wpisu od skargi w wysokości 500 zł, oświadczając, że w związku z wakacjami córka zwróciła jej część alimentów i w tej sytuacji cofa wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w sprawie. Referendarz sądowy mając na uwadze, że skarżąca w piśmie z dnia [...] r. cofnęła wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej wpisu sądowego, rozpoznał wniosek B. S. w pozostałym zakresie dotyczącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. B. S. wniosła sprzeciw od ww. postanowienia podnosząc, iż wobec cofnięcia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych postępowanie w sprawie prawa pomocy winno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje : Jak wynika z akt sądowych referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] postanowieniem z dnia [...] r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. B. S. wniosła sprzeciw od w/w postanowienia, co spowodowało, że utraciło ona moc. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a wniosek będący przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. W związku z powyższym Sąd rozpoznał wniosek B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarzuty sprzeciwu wskazać należy, iż w myśl art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 p.p.s.a.). Wniosek strony o zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza, że strona wnosi nie tylko o zwolnienie od wpisu, ale również o zwolnienie od przyszłych ewentualnych kosztów, które mogą powstać w sprawie do momentu jej zakończenia. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości. Na tym etapie sprawy koszty wynoszą 500 zł tytułem wpisu sądowego. W sytuacji gdy skarżąca uiściła wpis sądowy i cofnęła wniosek o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia w/w opłaty sądowej to Sąd ma obowiązek rozpoznać wniosek skarżącej w pozostałym zakresie, co do ewentualnych pozostałych kosztów sądowych. Stosownie art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, który obejmuje częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadza się do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z dokumentów przesłanych przez B. S. wynika, że miesięczne koszty utrzymania domu dla skarżącej wynoszą ok. [...] zł, tj. telefon [..] zł, gaz [..] zł, woda i ścieki [...] zł. Łączne miesięczne zobowiązanie z tytułu spłaty rat trzech kredytów wynosi [...] zł. Wnioskodawczyni dołączyła kserokopię protokołu zawartej ugody w której zobowiązuje się płacić na rzecz córki tytułem alimentów kwotę [...] zł miesięcznie, kserokopię wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] zasądzającego od I. M. i B. S.na rzecz R. G. kwotę [...] zł wraz z odsetkami oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji tytułu niepłacenia ww. kwoty. Skarżąca przedłożyła także umowę o służebność osobistą mieszkania na rzecz męża, w której określono wartość uprawnienia na kwotę [...] zł. W przesłanym zestawieniu operacji na koncie wnioskodawczyni za okres od dnia [...] r. do [...] r. odnotowano wpłatę dokonaną w dniu[...] . przez córkę K. W. w wysokości [...] zł tytułem spłaty kredytu oraz wpłatę z dnia [...] 9 r. dokonaną tytułem świadczenia ZUS w kwocie 905,01 zł. Jak wynika z akt skarżąca otrzymuje regularne wynagrodzenie, płaci córce alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie, spłatę kredytu na telewizor oraz nie zalega z bieżącymi opłatami, związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Sąd stwierdził, iż złożone do akt dokumenty i oświadczenia wnioskodawczyni w tym zakresie niejednoznacznie obrazują jej sytuację materialną, rodzinną i finansową. Skarżąca nie wyjaśniła kwestii związanej ze spłatą na Jej rzecz przez córkę kwoty ok. [...] zł tytułem spłaty kredytu oraz wpływu na jej konto kwoty ok. [..] zł z tytułu przelewu dokonanego przez ZUS. Mimo wcześniejszych twierdzeń, skarżącą stać było na pokrycie wpisu sądowego w kwocie [...] zł. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.