II SA/Sz 555/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wygaśnięcie mandatu radnego o d d a l a skargę Uchwałą Nr [....] z dnia [...] r. Rada Miejska, na podstawie art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 1998 r. Nr 95, poz. 602, ze zm.), w związku z art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego M. S., w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą na mieniu Gminy, z dniem [...] roku. Rada Gminy, w uzasadnieniu uchwały podniosła, że w dniu [...] r. M. S. przekazał należące do niego udziały spółki [...] swojej małżonce, jednocześnie zawierając z nią umowę o częściowym podziale majątku wspólnego. Rada wskazała również na okoliczność, iż M. S. pełni w niniejszej spółce funkcję [...], a tym samym reprezentuje ją na zewnątrz. Rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda stwierdził nieważność powyższej uchwały z [...] r. W uzasadnieniu Wojewoda podniósł, że w świetle okoliczności, iż M. S., nie jest członkiem zarządu spółki [...], a w związku z zawartą umową częściowego podziału majątku wspólnego, nie jest również jej wspólnikiem, nie zachodzą określone w art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym przesłanki, uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia mandatu M. S. W dniu [...] r. Rada Miejska podjęła uchwałę Nr [...], w której postanowiła zaskarżyć niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego. Skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z [...] r. została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w dniu [...] r. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że przy rozstrzyganiu sprawy uwzględnione zostały jedynie kwestie związane z przekazaniem udziałów spółki "[...]", posiadanych przez M. S., jego [...] oraz dotyczące sposobu jego zatrudnienia w spółce. Pominięto natomiast dokument dotyczący wielkości emisji zanieczyszczeń, skierowany do Urzędu Marszałkowskiego, który w dniu [...] r. został podpisany przez M. S., jako [...] Spółki. W ocenie organu gminy, M. S. podpisując dokumenty, które są wysyłane na zewnątrz spółki, ze wskazaniem stanowiska [...] spółki, jest jej przedstawicielem, co stoi w sprzeczności z art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] r. strona skarżąca wskazała, że fakt zarejestrowania siedziby spółki "[...]" w [...] stanowiącym współwłasność M. S. i jego [...], jak również pełnienie funkcji członków zarządu przez osoby spowinowacone z M. S., skutkuje naruszeniem regulacji o charakterze antykorupcyjnym, przewidzianych w ustawie o samorządzie gminnym, sankcjonowanych wygaśnięciem mandatu radnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia [...] r. i wniósł o oddalenie skargi. W dniu [...] r. przez Radę Miejską podjęta została uchwała Nr [...] w sprawie uchylenia uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody dotyczące uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] r. stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego M. S. Rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda stwierdził nieważność powyższej uchwały z [...] r. W dniu [...] r. Rada Miejska podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie wycofania z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r., dotyczące stwierdzenia nieważności uchwały z [...] r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego M. S.. W tym samym dniu, przez Radę Miejską podjęta została także uchwała Nr [...] w sprawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r., dotyczące uchwały Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchylenia uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] r. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [....] r. Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [....] w sprawie wycofania z WSA w Szczecinie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze z [...] r., jak również wydanej w tej samej dacie uchwały Nr [...] w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z [...] r. stwierdzające nieważność uchwały z [...] r. Na rozstrzygnięcia nadzorcze z dnia [...] r. Burmistrz Gminy, na podstawie uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę. Wyrokiem (sygn. akt II SA/Sz 672/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Rady Miejskiej na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do powyższego, w ramach sprawowanej, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontroli działań administracji publicznej, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...] r. wskazany został przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, dalej zwanej u.s.g.). Stanowi on, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, a o jej nieważności w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, które zgodnie z art. 90 u.s.g., nastąpić powinno w ciągu 7 dni od dnia jej podjęcia. Art 190 ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 1998 r. Nr 95, poz. 602, ze zm., dalej zwanej ord.) w związku z art. 90 u.s.g., jako organ nadzoru właściwy w sprawach stwierdzenia nieważności uchwał w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, wskazują właściwego miejscowo wojewodę. Powyższym rozstrzygnięciem, wydanym w przewidzianym prawem trybie, Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej z [...] r. uznając, że w świetle okoliczności faktycznych, będących przyczyną jej podjęcia, nie zachodziły ustawowe przesłanki, uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego M. S.. Podstawę prawną podjęcia uchwały Rady Miejskiej z [...] r., stanowiły art. 190 ord., w związku z art. 24 f ust. 1 u.s.g. Zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 2 a ord., wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Uchwałę w tym przedmiocie właściwa rada gminy obowiązana jest podjąć, w myśl art. 190 ust. 2 ord. w ciągu 3 miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Zakaz, o którym wyżej mowa, wynika z art. 24f ust 1 i 1a u.g.s., w świetle których to przepisów, radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. W sytuacji natomiast, gdyby działalność gospodarczą w niniejszym zakresie, radny prowadził jeszcze przed rozpoczęciem wykonywania mandatu, wówczas obowiązany jest on do zaprzestania jej prowadzenia w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Jak wynika z akt sprawy, działalność gospodarczą w formie spółki [...], M. S. prowadził jeszcze przed rozpoczęciem wykonywania mandatu radnego w gminie [...]. Działalność ta, w związku z zawartą m. in. przez M. S., jako [...] zarządu spółki "[...]" z Zarządem Miejskim umową dzierżawy nieruchomości z [...] r., stanowiła działalność gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w rozumieniu art. 24f ust. 1 u.s.g. Wobec powyższego, M. S. zgodnie z treścią art. 24f ust. 1a w związku z ust. 1, obowiązany był zaprzestać prowadzenia tej działalności, na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, jak również zrezygnować z zarządzania tą działalnością lub bycia przedstawicielem czy też pełnomocnikiem w jej prowadzeniu w terminie 3 miesięcy od złożenia ślubowania, pod rygorem utraty mandatu. W dniu [...] r. M. S., zawarł ze swoją [...] T. S., w formie aktu notarialnego umowę o częściowym podziale majątku wspólnego. Na mocy tejże umowy T. S., otrzymała całość stanowiących dotychczas współwłasność jej i M. S. udziałów w spółce "[...]", M. S. natomiast przestał być wspólnikiem rzeczonej spółki. Jak wynika z § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2002 r. w sprawie zarządzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic w m.st. Warszawie oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (Dz. U. Nr 134, poz. 1125) w związku z art. 16 u.s.g., kadencja rad gmin rozpoczęła się 27 października 2002 r. W kontekście tej daty uznać należy, że M. S. zaprzestał prowadzenia działalności w wymaganym przez ustawę, trzymiesięcznym terminie. Niezależnie od powyższego, z danych znajdującego się w aktach sprawy odpisu z rejestru przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że według stanu na dzień [...] r. M. S. nie tylko nie był wspólnikiem spółki "[...]", ale również nie był członkiem zarządu tej spółki, jej prokurentem, jak również przedstawicielem. Z kolei z akt administracyjnych wynika, że [....] r. M. S. zawarł z [...] zarządu spółki "[....]" M. T., umowę o pracę, na podstawie której, został zatrudniony na stanowisku [...] w wymiarze [...] etatu, a jako miejsce wykonywania pracy wskazane zostały: [...] oraz [...] spółki "[...]" . W tym samym dniu powyższe strony ustaliły także zakres czynności, jakie w związku zawartą umową o pracę, powierzone zostały M. S. Zakres ten objął [...] oraz pracy [...] , a ponadto prowadzenie [...]. Zgodnie z art. 96 oraz 1091. § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 19, poz. 63, ze zm.) pełnomocnictwo opiera się na oświadczeniu reprezentowanego, przy czym pełnomocnictwo udzielone przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, określa się mianem prokury. Z kolei w świetle przepisu art. 184 § 1 ustawy z z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1307, ze zm.) współuprawnieni z udziału lub udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, wykonują swoje prawa w spółce przez wspólnego przedstawiciela, przy czym za świadczenia związane z udziałem odpowiadają solidarnie. Wskazane powyżej przepisy w zestawieniu z danymi zawartymi w rejestrze przedsiębiorców oraz ze sporządzonym [...] r. zakresem czynności związanych ze stanowiskiem pracy zajmowanym przez M. S. w spółce "[...]" wskazują, że w zakresie podpisywanych przez skarżącego dokumentów, będących podstawą podjęcia w dniu [...] r. przez Radę Miejską uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego M. S., nie pełnił on funkcji tak przedstawiciela, jak też pełnomocnika tejże spółki. Sąd podzielił zatem argumentację zawartą w rozstrzygnięciu nadzorczym, że skarżący w trakcie wykonywania mandatu radnego, w ramach spółki ""[...]", nie zarządzał działalnością gospodarczą z udziałem mienia komunalnego gminy, jak również nie był przedstawicielem, jak też pełnomocnikiem w jej prowadzeniu. O tym, kto w świetle prawa oraz wobec osób trzecich jest członkiem władz zarządzających spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz przedstawicielem, czy pełnomocnikiem w jej prowadzeniu przesądzają wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209, ze zm., dalej zwanej k.r.s.), domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Domniemanie prawne oznacza przyjęcie założenia, że prawdziwy jest określony fakt, nawet jeśli nie ma pewności czy jest prawdziwy. Domniemanie wynikające z art. 17 k.r.s. jest co prawda, co potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2004 (III CK 465/02, LEX nr 167116) domniemaniem prawnym wzruszalnym, jednakże może ono zostać obalone jedynie w drodze odrębnego postępowania przed sądem powszechnym. Z powołanych regulacji wynika, że organ gminy nie jest uprawniony, by samodzielnie ustalić, wbrew treści powszechnie obowiązujących przepisów lub zamieszczonym w Krajowym Rejestrze Sądowym danym, że dana osoba zarządza działalnością gospodarczą lub jest przedstawicielem czy też pełnomocnikiem w jej prowadzeniu. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty jednakże jednoznacznie wskazują, że M. S. dopełnił wszystkich wymaganych prawem formalności, w konsekwencji których, w okresie trzech miesięcy od dnia złożenia ślubowania nie naruszał on ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w art. 24f ust 1 i 1a u.s.g. funkcji lub działalności, jak również nie złamał niniejszego zakazu także w okresie późniejszym. Za bezpodstawny uznać należy także zarzut naruszenia przepisów o charakterze "antykorupcyjnym", w związku z tym, że udziałowcami w spółce "[...]" są T. S. – [...] skarżącego oraz M. T., jego [...], jak też, że ostatni z wymienionych wchodzi w skład zarządu niniejszej spółki. Zgodnie z art. 24 f ust. 2 u.s.g., radni i ich małżonkowie nie mogą być członkami władz zarządzających lub kontrolnych i rewizyjnych ani pełnomocnikami spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych lub przedsiębiorców, w których uczestniczą takie osoby, przy czym wybór lub powołanie tych osób na te funkcje są z mocy prawa nieważne. Jak wynika z zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym danych dotyczących spółki "[...]", jej udziałowcami są wyłącznie osoby fizyczne. Fakt ten przesądza o tym, że nie jest to spółka z udziałem gminnych osób prawnych, a w konsekwencji powołane regulacje art. 24f ust. 2 u.s.g. w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak sentencji.