II SA/Sz 559/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie opłaty za rejestrację pojazdu o d d a l a skargę W dniu [...]r. W. B. zwrócił się do Prezydenta Miasta o zwrot opłaty za wydanie kart dwóch pojazdów w łącznej wysokości [...] zł. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] r. znak [...], Dyrektor Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta poinformował W. B., że obowiązek pobierania przez organy rejestrujące opłaty za wydanie kart pojazdu wynika z art.77 ust.3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108 poz. 908) oraz z § 1 ust.1 pkt 3 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2003r. Nr 192, poz. 1878 ze zm.). Natomiast wysokość opłaty określona została w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003r. Nr 137, poz. 1310) i wynosi 500 zł. Nadto Dyrektor Biura wskazał, że starosta (prezydent miasta) jest jedynie organem wykonawczym przepisów zawartych w ustawach i rozporządzeniach i nie jest właściwym organem do rozstrzygania kwestii wysokości opłat za kartę pojazdu i zgodności przepisów określających te opłaty z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i prawem wspólnotowym Unii Europejskiej. Organami właściwymi w tym przypadku są, zgodnie z właściwościami -Trybunał Konstytucyjny (zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm.) i Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Mając powyższe na względzie, zdaniem Dyrektora Biura, opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana w prawidłowej wysokości. Jednocześnie organ pouczył W. B., że jeżeli kwestionuje czynności związane z pobraniem opłaty za kartę pojazdu, przysługuje mu prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na czynności organu oraz prawo do dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym na zasadach ogólnych. Powyższą informację W. B. uznał za decyzję administracyjną i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (pismo z [...]r.). W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, iż niniejsza sprawa jest indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu przepisów Kpa, podlegającą rozpoznaniu przez właściwy organ administracji publicznej, tj. starostę [..] (Prezydenta Miasta ), a zatem powinna być zakończona decyzją administracyjną organu rejestracyjnego (adresata żądania strony) realizującą normę prawa materialnego, której źródłem są przepisy prawa wspólnotowego (art. 104, art. 61 i art. 1 Kpa). Tymczasem sprawa została zakończona pismem Dyrektora Biura. Nadto W. B. zarzucił Dyrektorowi Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta następujące uchybienia dotyczące postępowania w sprawie: - brak rozstrzygnięcia sprawy, skarżący nie wie bowiem, czy Dyrektor Biura odmówił mu zwrotu opłaty, umorzył postępowanie, względnie podjął inne rozstrzygnięcie, strona jedynie w drodze wykładni może przypuszczać, iż Dyrektor Biura odmówił uznania jego żądania; - błędne określenie żądania, w sytuacji, gdy strona kwestionuje samą zasadność pobierania opłaty, a zatem sprawa nie została rozstrzygnięta w całości; - brak podstawy prawnej orzeczenia oraz niejednoznaczne wskazanie podstawy prawnej w pouczeniu o prawie strony do odwołania się w administracyjnym toku instancji, co skutkuje uchybieniem art. 8 i 9 Kpa; - zaniechanie postępowania wyjaśniającego w sprawie i ograniczenie się jedynie do przedstawienia wykładni prawa, tym samym naruszona została zasada wszechstronnego wyjaśnienia sprawy administracyjnej (art. 77 w zw. z art. 7 Kpa); - rozstrzygnięcie zostało wydane przez osobą nieupoważnioną, bowiem zdaniem skarżącego z jego treści nie sposób wywieść uprawnienia Dyrektora Biura do działania w imieniu Prezydenta Miasta; W dalszej części uzasadnienia odwołania W. B. podniósł, iż rozpatrzenie jego żądania powinno nastąpić w administracyjnym toku instancji przy zachowaniu zasady dwuinstancyjności tego postępowania. Jego zdaniem dopiero utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy niekorzystnej dla niego decyzji organu I instancji pozwoli na wystąpienie ze stosownym środkiem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Jednak wobec okoliczności, iż rozstrzygnięcie w sprawie wydał organ nieuprawniony, pouczenie zdaniem skarżącego, jest bezprzedmiotowe i dlatego zaskarżone rozstrzygnięcie winno być umorzone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a zatem aby strona mogła się odwołać od decyzji, organ I instancji musi przedtem decyzję wydać. W przedmiotowej sprawie organ decyzji nie wydał. Niedopuszczalność odwołania w niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, wynika z braku przedmiotu zaskarżenia. W sprawie W. B. organ nie wydał rozstrzygnięcia w drodze decyzji, albowiem opłata administracyjna pobrana za kartę pojazdu przy pierwszej rejestracji jest czynnością materialno-techniczną, pobieraną przy rejestracji pojazdu i nie jest przedmiotem decyzji o rejestracji pojazdu. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez W. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium w całości oraz "decyzji organu I instancji". Jednocześnie skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu i podniósł, iż jego zdaniem "zaskarżone w toku instancji rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta jest decyzją administracyjną". W dalszej części uzasadnienia skargi W. B. wskazał, iż nie wnosił odwołania od czynności pobrania opłaty rejestracyjnej ani od decyzji o rejestracji pojazdu, natomiast domagał się rozstrzygnięcia kolizji norm prawa krajowego (Prawo o ruchu drogowym i przepisów wykonawczych) z normami prawa wspólnotowego. Zdaniem skarżącego organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta, a rozstrzygnięcie to winno mieć charakter "orzeczenia merytorycznego", kończącego postępowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie jej istota sprowadza się do wyjaśnienia, czy pismo z dnia [...] r. jest decyzją administracyjną i w tym aspekcie, czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż wniesienie odwołania jest niedopuszczalne. Na wstępie należy podnieść, iż zarówno obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu, jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Ustawową podstawę pobierania opłaty za kartę pojazdu stanowi bowiem przepis art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Według art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawa o ruchu drogowym, do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu upoważniony został minister właściwy do spraw transportu. Na podstawie wyżej wymienionego upoważnienia wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Stosownie do § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł. W świetle powołanych wyżej przepisów organ administracji jest jedynie zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty, którą osoba rejestrująca pojazd ma ustawowy obowiązek uiścić. Pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu stanowi czynność materialno – techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na tego rodzaju czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienie WSA w Opolu z 28 listopada 2005r., sygn. akt II SA/Op 380/05, ZNSA 2006/2/116). Pismo podpisane przez Dyrektora Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta z dnia [...] r. wyjaśniające podstawy pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu i pouczające o możliwości zaskarżenia tej czynności materialno-technicznej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie stanowi decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art.107 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Przedmiotowe pismo nie powołuje podstawy prawnej jego wydania( prawo materialne nie daje podstaw do wydawania decyzji w tym zakresie ), nie zawiera oznaczenia organu administracji publicznej, a przede wszystkim nie zawiera rozstrzygnięcia, co zresztą sam skarżący podnosi w skardze. Nie zawiera więc istotnych elementów wymaganych cytowanym wyżej przepisem, co pozbawia akt pisemny charakteru decyzji administracyjnej, a więc aktu zawierającego zewnętrzne, władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach jednostki W świetle art.127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Prawo odwołania służy więc od decyzji. Brak decyzji ( przedmiotu zaskarżenia ) powoduje niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych ( art.134 Kpa ). Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez stronę na postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania i w związku z powyższym niniejsze postępowanie sądowe ogranicza się do badania legalności tego postanowienia, nie obejmuje natomiast badania prawidłowości norm prawnych będących podstawą dokonania czynności materialno-technicznej oraz badania legalności samej czynności pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu. Skarżący został poinformowany o sposobie zaskarżania czynności materialno-technicznej. Podniesiony przez skarżącego zarzut, iż długotrwałość załatwiania jego pism – wniosku i odwołania – stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, nie znajduje żadnego uzasadnienia. Bezczynność organów nie spowodowała dla skarżącego żadnych ujemnych skutków, zaś obowiązujące procedury przewidują odrębny, szczególny tryb postępowania w razie stwierdzenia przez stronę przedłużającej się bezczynności organów w załatwianiu spraw (zażalenie, skarga - w tym także do sądu administracyjnego ). W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu naruszenia obowiązujących przepisów prawa, uzasadniającego jego uchylenie i dlatego też, na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.