II SA/Sz 559/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego T. B. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu T. B. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – kwotę [...] złotych, która obejmuje kwotę [...] zł, powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu na zasadzie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 23 lipca 2013 r. referendarz sądowy zwolnił Z. N. od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego z urzędu w sprawie z jego skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Okręgowa Izba Radców Prawnych pełnomocnikiem strony wyznaczyła radcę prawnego T. B. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. N. na powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r., po rozpoznaniu wniosku substytuta pełnomocnika procesowego o uzupełnienie wyroku poprzez przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd oddalił wniosek, wskazując, iż nie zawierał on oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub części. Następnie w dniu 17 lutego 2014 r. substytut procesowy ustanowionego pełnomocnika złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 559/13 wnosząc jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za obie instancje, oświadczając, iż koszty te nie zostały opłacone. Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zauważyć należy, że w dniu 1 stycznia 2016 r. w życie weszło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805). Przepis § 22 tego rozporządzenia wskazuje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W tej sytuacji uznać należało, że w sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). W myśl § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna- stawkę obliczoną na podstawie § 6 tego rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie i skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – stawka ta wynosi 50 %stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż [...]zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosiła [...] zł. W § 6 pkt 5 rozporządzenia przy wartości przedmiotu sprawy w przedziale powyżej [...] zł do [...] zł stawkę minimalną określono na [...] zł. Zatem na wynagrodzenie ustanowionego pełnomocnika składa się kwota [...] zł, którą stanowi 50% stawki minimalnej określonej w powołanym przepisie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Obliczoną we wskazany powyżej sposób kwotę wynagrodzenia radcy prawnego podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka tego podatku wynosi zaś 23%. Ustalając powyższe wynagrodzenie referendarz sądowy uwzględnił wydane w sprawie prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2013 r. oddalające wniosek o uzupełnienie wyroku poprzez orzeczenie co do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest bowiem pogląd, że oświadczenie o tym, iż koszty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów i jego brak nie podlega uzupełnieniu na podstawie art. 49 p.p.s.a. (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. np. postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r. I OZ 390/08 i z dnia 28 sierpnia 2008 r. I OZ 6615/08 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 9 września 2011 r. III SPP 27/11 i z 22 października 2015 r. II UZ 28/15). Skoro brak wspomnianego oświadczenia powoduje utratę prawa do zwrotu kosztów pomocy prawnej potwierdzoną ostatecznym postanowieniem o odmowie zwrotu tych kosztów, to należy przyjąć, że nie jest dopuszczalne ponowne złożenie takiego wniosku uzupełnionego o wymagane oświadczenie. Profesjonalny pełnomocnik powinien mieć świadomość tego, że ponosi negatywne skutki niewykonania obowiązków określonych w przepisach prawnych dotyczących przyznawania wynagrodzenia za udzieloną z urzędu i nieopłaconą pomoc prawną. Z powyższych względów, przyznano pełnomocnikowi z urzędu jedynie koszty wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Mając na uwadze opisane okoliczności, na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b wyżej wskazanego rozporządzenia, orzec należało jak na wstępie