II SA/Sz 562/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Związku Zawodowego A. na pismo Wojewody z dnia [...] w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Międzyzakładowy Związek Zawodowy z siedzibą w M. pismem z dnia [...] złożył do Wojewody wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w M. z dnia [...] nr [...] w sprawie likwidacji Zakładu Ochrony Środowiska w M. w celu zawiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, z uwagi na podjęcie jej z naruszeniem przepisu art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.). Wojewoda pismem z dnia [...], Nr [...], poinformował wnioskodawcę, że uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...] była już przedmiotem postępowania nadzorczego, w wyniku którego stwierdzono, że nie narusza ona obowiązującego prawa. Organ wyjaśnił również, że kwestionowana uchwała stanowi indywidualny akt organizacyjny, a zatem nie dotyczy jej wynikający z art. 19 ustawy o związkach zawodowych obowiązek zaopiniowania projektu przez odpowiednie władze statutowe związków zawodowych. Międzyzakładowy Związek Zawodowy z siedzibą w M. w dniu [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na "rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] Nr [...]". W treści skargi strona skarżąca wniosła o zmianę rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody i o ustalenie, że uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...] jest "niemożliwa", gdyż została podjęta z naruszeniem art. 19 ustawy o związkach zawodowych. Ponadto zdaniem strony skarżącej organy gminy zobowiązane były do przedstawienia projektu uchwały związkowi zawodowemu, działającemu w Zakładzie Ochrony Środowiska w M. i do przeprowadzenia dwuetapowego postępowania konsultacyjnego. W tych okolicznościach Międzyzakładowy Związek Zawodowy wniósł o uznanie nieważności tej uchwały. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał, że jego pismo, będące przedmiotem skargi, nie jest decyzją administracyjną i nie mieści się w kategorii spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych, określonych w art. 3 § 2 wskazanej wyżej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres działania sądu administracyjnego został określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmując orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolą Przywołany powyżej przepis wyczerpująco określa zakres spraw, w których sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością organów administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie, w związku ze złożeniem skargi na "rozstrzygnięcie nadzorcze" należało na wstępie poddać analizie zakres znaczeniowy tego pojęcia oraz ocenić, czy jest nim pismo Wojewody z dnia [...] skierowane do strony skarżącej. Warunki, formę i treść rozstrzygnięcia nadzorczego w stosunku do uchwał rady gminy określa przepis art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), w myśl którego uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno ponadto zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tym samym stwierdzić należy, że rozstrzygnięciem nadzorczym w rozumieniu przytoczonego przepisu jest akt skierowany do organu gminy, w którym wojewoda stwierdza nieważność uchwały lub wskazuje, iż wydano ją z naruszeniem prawa, a nadto zawierający uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie uznać należy, że pismo Wojewody z dnia [...] skierowane do strony skarżącej nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym, o jakim mowa w art. 91 ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie Sądu, zaskarżone pismo stanowi wyłącznie odpowiedź na wniosek strony skarżącej w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały podjętej przez organ gminy, a zatem zawiera stanowisko Wojewody jako organu nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, a nie jako organu stanowiącego akty prawa miejscowego. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy organ nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego prowadzi zawsze z urzędu, nie zaś na wniosek osób trzecich. Dlatego ewentualne pisma takich osób, wskazujące na wadliwości określonej uchwały, nie powodują powinności wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały (vide: wyrok NSA z dnia 3 października 2000 r., sygn. akt III SA 1387/00, LEX nr 47979). Odnosząc się natomiast do żądania strony skarżącej, dotyczącej stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w M. wskazać trzeba, że niemożliwym jest rozpatrzenie tego żądania w toku niniejszego postępowania. Ewentualne rozpatrzenie skargi na uchwałę mogłoby nastąpić po wyczerpaniu trybu określonego przepisami art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W tym stanie rzeczy skargę Międzyzakładowego Związku Zawodowego z siedzibą w M., na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało odrzucić jako niedopuszczalną.