II SA/Sz 563/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008r. sprawy ze skargi Polskiej Telefonii Cyfrowej Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego oddala skargę. Prezydent Miasta Szczecina decyzją z dnia [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] wraz z elektroenergetyczną linią kablową przy ul. [...] w S. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie organ wskazał, że w dniu 19 października 2005 r. R. i W. N. wystąpili do Prezydenta Miasta Szczecina z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] W uzasadnieniu wniosku wskazali, że jako strona bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją, ponieważ korespondencja kierowana była na nieaktualny adres zameldowania. Przechodząc do uzasadnienia wydanej decyzji Prezydent podał, że korespondencja w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz decyzja nr [...] kierowane były do R. i W. N. na adres: [...], tj. na adres wskazany w ewidencji gruntów i budynków. Korespondencja ta była zwracana z adnotacją: niepodjęta w terminie z powodu nieobecności adresata i nie obligowała organu do poszukiwania innego adresu zamieszkania stron. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 2 i art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązek uaktualnienia danych zawartych w bazie ewidencji spoczywa na osobach fizycznych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Uaktualnienie następuje po zgłoszeniu przez te osoby zmian. W przypadku R. i W. N. adres Ich zamieszkania przy ul. [...] w S. figuruje w ewidencji gruntów i budynków do chwili obecnej i z tych przyczyn Prezydent nie znalazł przesłanek do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jednocześnie Prezydent wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku wznowienia postępowania nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia minęło 12 miesięcy. Mając na uwadze, że doręczenie decyzji wnioskodawcom nastąpiło w grudniu 2004 r. wznowienie postępowania jest bezzasadne. Na powyższą decyzję odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie wnieśli R. i W. N. W odwołaniu podnieśli, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpili w dniu 18 października 2005 r., czyli przed upływem terminu, o którym mowa w art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W Ich ocenie Prezydent Miasta Szczecina przez okres dwóch lat pozostawał w bezczynności z rozpoznaniem Ich wniosku. Nadto organ I instancji miał obowiązek doręczać im korespondencję w Ich miejscu zamieszkania, czyli na adres ul. [...] w S., ponieważ skarżący byli tam zameldowani, a brak zgłoszenia zmiany miejsca zamieszkania do ewidencji gruntów i budynków wg skarżących nie ma znaczenia. Pracownik organu dokonujący obwieszczenia o lokalizacji inwestycji celu publicznego w miejscu przyszłej inwestycji mógł doręczyć Im decyzję oraz ustalić, czy tam zamieszkują. Dodatkowo skarżący podnieśli, że w prowadzonym postępowaniu złożyli wniosek o przesłuchanie świadków i dokonanie analizy uchwały Rady Miasta powołującej obszar chroniony prawem, a organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia (art. 7 K.p.a.). Postępowanie winno być wszczęte również z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. dla której przewidziano 10 – letni okres przedawnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 148 i 149 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że podstawą wznowienia postępowania administracyjnego może być to, że strona bez własnej winy nie brała w nim udziału (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Z tej przyczyny wznowienia kodeks przewiduje zawity termin do złożenia podania o wznowienie, który wynosi miesiąc i biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 1 i 2 K.p.a.). Organ prowadzący postępowanie zainicjowane wnioskiem strony w pierwszej kolejności bada, czy wniosek zawiera przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy podanie wniesione zostało z zachowaniem terminów podanych w art. 148 K.p.a. Pozytywne ustalenia skutkują wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzeniem postępowania zgodnie z zasadami określonymi w K.p.a. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Kolegium, organ I instancji nie ocenił podania o wznowienie postępowania z punktu widzenia formalnego oraz nie wydał postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania. Przeprowadził natomiast postępowanie rozpoznawcze i wydał decyzję, która nie odpowiada przepisowi art. 151 K.p.a. ani też przepisowi art. 149 § 3 K.p.a., ponieważ powodem do odmowy wznowienia postępowania nie może być brak podstaw do wznowienia, gdyż ocena przyczyn wznowienia – co wadliwie przyjęto w niniejszej sprawie – przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Końcowo Kolegium wskazało, że skarżący w odwołaniu poza przesłanką wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wskazali również na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę winien ustalić z jakimi w ocenie stron fałszywymi dowodami związany jest ten zarzut, winien również zbadać zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uwzględniając podniesione zarzuty. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła Spółka z o.o. A z siedzibą w W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła jej naruszenie : - prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027), - prawa procesowego przez naruszenie art. 6, 7, 138 § 2, 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Skarżąca Spółka podniosła, że skoro wniosek o wznowienie postępowania został przez R. i W. N. złożony z uchybieniem terminu, to organ I instancji prawidłowo wydał decyzje o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Ponadto w jej ocenie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co skutkuje wydaniem przez Kolegium decyzji z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a., natomiast sprzeczność między sentencją decyzji organu I instancji, a jej uzasadnieniem nie mogła skutkować uchyleniem tej decyzji, ponieważ w przypadku takiej sprzeczności należało przyjąć za właściwą treść rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z przepisami prawa doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja nie narusza przepisów prawa proceduralnego. Zaskarżona decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. ma charakter kasacyjny. Przesłanką wydania takiej decyzji jest zakres czynności postępowania wyjaśniającego, które należy przeprowadzić. Przepis art. 138 § 2 K.p.a. określa zakres tych czynności stanowiąc "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części". Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem prawa, w tym w sytuacji, gdy naruszenie to nie może być sanowane. Taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż rację ma organ odwoławczy, że ocena podania o wznowienie postępowania co do przyczyn wznowienia może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dodatkowo Sąd wskazuje, że w przypadku gdy wnoszący podanie o wznowienie postępowania powołuje się na przesłankę określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia postępowania. To zaś winno, jak wynika z przepisu (zdanie wstępne) art. 151 § 1 K.p.a., nastąpić po wznowieniu postępowania, a nie w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. W takim przypadku ustalenie czy podanie wniosła strona postępowania ma miejsce w drugiej fazie postępowania po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. Wyrazem ustalenia, że podanie zostało wniesione przez podmiot, który nie jest stroną będzie wówczas decyzja o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Natomiast wyrazem przeciwnego ustalenia będzie wydanie jednej z decyzji wymienionych w przepisie art. 151 § 1 pkt 2 lub § 2 K.p.a. Zatem odmowa wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. w przypadku gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) nie może opierać się na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną – porównaj wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 79/08, lex nr 424799. Z powyższego jednoznacznie wynika, że rozważania, jakie zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji mogły mieć miejsce dopiero po wznowieniu postępowania, a nie w decyzji odmawiającej wznowienia. Zgodzić się można również z zarzutem skargi, że gdyby organ odwoławczy miał tylko wątpliwości czy podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało z zachowaniem 30 dniowego terminu od dnia, w którym skarżący dowiedzieli się o decyzji z dnia 29 listopada 2004 r., to mógł tę okoliczność wyjaśnić w ramach postępowania uzupełniającego, bez potrzeby uchylania decyzji organu I instancji i przekazywania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jednak w przedmiotowej sprawie skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnieśli dodatkową podstawę wznowienia postępowania, a mianowicie, że decyzja z dnia 29 listopada 2004 r. wydana została w oparciu o fałszywe dowody. A zatem wyjaśnienia wymaga również kiedy skarżący dowiedzieli się o tych okolicznościach i czy zachowali 30 dniowy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 K.p.a. i dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarga została oddalona.