II SA/Sz 563/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009r. sprawy ze skargi U. i W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących U. i W. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych. Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 kpa, po stwierdzeniu nieprawidłowości przy realizacji budynku mieszkalnego w miejscowości [...] nałożył na inwestorów: U. i W. K., H. i B. P. obowiązek wykonania robót budowlanych związanych z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez: - likwidacje czterech otworów okiennych wykonanych w ścianie szczytowej usytuowanej na granicy z działką nr [...]od strony wschodniej naruszających przepisy wynikające z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r. ze zm.), w terminie do dnia [...]r. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie złożyli inwestorzy (współwłaściciele ww. budynku) H. i B. P. Skarżący podnoszą, iż przedmiotowy obiekt został zaprojektowany i doświetlony zgodnie z prawem, a okna istnieją od [...]r. i do tej pory żaden projektant ani urzędnik gminy nie zakwestionował istnienia tych okien, usytuowanych przy granicy z działką sąsiednią, jako niezgodnych z prawem budowlanym. Wg skarżących nie mają zastosowania przepisy § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ działka sąsiednia o nr [...]jest gruntem rolnym oraz teren ten nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a powyższy przepis dotyczy tylko działki budowlanej. Odwołanie od ww. decyzji złożyli również inwestorzy U. i W. K., którzy wyjaśniają, że budowa i rozbudowa budynku mieszkalnego na dz. nr [...]w m. [...]była realizowana w latach [...], zgodnie z decyzjami i projektami wydanymi przez "kompetentne urzędy i osoby". Skarżący wyjaśniają, że projektant wiedział, że działka nr [...]jest działką rolną, a nie budowlaną i zaprojektował ścianę wschodnią budynku z oknami. Ponadto twierdzą, że stan zabudowy przedmiotowej działki jest zgodny z przepisami prawa budowlanego, a nałożenie na skarżących obowiązku likwidacji otworów okiennych jest bezzasadny i spowodowany interwencją właściciela działki sąsiedniej, który od [...]r. na swojej działce nic nie zbudował. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, art. 51 ust 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i ustalił termin wykonania obowiązku do dnia [...]r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy ustalił i zważył, co następuje: Organ powiatowy przeprowadził w dniach [...]. oględziny budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr [...]przy ul. [...], którego współwłaścicielami oraz inwestorami są U. i W. K. oraz H. i B. P. W wyniku oględzin ustalono, że inwestorzy w latach [...]wykonali w ścianie szczytowej od strony wschodniej, na granicy z działką nr [...], na wysokości pierwszego i drugiego piętra, po dwa otwory okienne w pomieszczeniach sanitarnych, wypełnione typową stolarką okienną z podwójną szybą nieprzezroczystą o wymiarach ok. [...]m. Zgodnie z oświadczeniem B. P., złożonym do protokołu z oględzin, szyby posiadają odpowiednią odporność ogniową. Po ustaleniu powyższego, Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...]r. nakładającą na inwestorów U. i W. K., H. i B. P. obowiązek wykonania robót budowlanych związanych z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez likwidacje czterech otworów okiennych wykonanych w ścianie szczytowej usytuowanej na granicy z działką nr [...]od strony wschodniej naruszających przepisy wynikające z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r. ze zm.), w terminie do dnia [...]r. W uzasadnieniu ww. decyzji stwierdzono, że przedmiotowe okna wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej, gdyż nie były objęte dokumentacją budowlaną, zatwierdzoną decyzją z dnia [...]r. znak: [...]przez Naczelnika Gminy o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego budynku oraz niezgodnie z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy dalej podniósł, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. znak: [...]wydana przez Naczelnika Gminy, obejmuje rozbudowę domu mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na dz. nr [...]w m. [...], o dwupiętrową dobudówkę usytuowaną od strony działki nr [...]. Zgodnie z zatwierdzonym ww. decyzją projektem budowlanym, sporządzonym przez mgr inż. K. W., na rzutach kondygnacji powtarzalnej w pomieszczeniach sanitarnych usytuowanych od strony wschodniej, otwory okienne nie są zaznaczone. Na rzucie elewacji rozbudowanej części od strony wschodniej, na wysokości pierwszego i drugiego piętra, znajdują się dwa okna, które zostały przekreślone, zatem nie zostały objęte powyższym projektem budowlanym, zatwierdzonym ww. pozwoleniem na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy, które określają jakich obiektów budowa i wykonanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę oraz które spośród wymienionych można rozpocząć, dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu. W świetle powyższych przepisów wykonanie przedmiotowych otworów okiennych wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast zebrany materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że przedmiotowe okna istotnie wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w myśl których organ powiatowy w drodze decyzji, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy polega na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonanymi robotami budowlanymi. Zatem organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję zgodnie z prawem. Odnosząc się do zrzutów odwołujących, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym definiują działkę budowlaną jako nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Mając na względzie powyższe stwierdził, iż działka Nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej a jej wielkość i cechy geometryczne, jednoznacznie świadczą, iż jest to działka budowlana. Zatem, pomimo zapisu w wypisie z rejestru gruntów, iż dz. nr [...]to "łąki trwałe i pastwiska trwałe ", należy stwierdzić, że spełnia ona warunki cytowanych wyżej przepisów. Z uwagi na powyższe usytuowanie przedmiotowych okien na granicy z działką dz. nr [...]narusza przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które stanowią, iż budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż [...] m, w przypadku budynku zwróconego z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył W. K. Zaskarżonej decyzji zarzuca: - naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegające na błędnym zastosowaniu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.), poprzez niezasadne przyjęcie, że powołany przepis ma zastosowanie do działki stanowiącej grunt rolny, która nie może stanowić działki budowlanej ze względu na brak wypełniania przesłanek określonych w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.); - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie obrazę art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie oraz nieprawidłową ocenę zebranych w toku postępowania dowodów, polegające w szczególności na niezasadnym przyjęciu, iż dokumentacja budowlana zatwierdzona decyzją z dnia [...]roku przez Naczelnika Gminy w sprawie [...]nie obejmuje czterech otworów okiennych wykonanych w ścianie szczytowej przedmiotowej nieruchomości usytuowanej na granicy z działką nr [...]od strony wschodniej. Powołując się na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej w dniu [...]roku w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt [...]oraz uchylenie decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej w dniu [...]roku w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik B. P. wniósł o uwzględnienie skargi W. K. Uczestnik Z. C. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według zgodności z przepisami prawa doprowadziła do uznania, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zgodnie natomiast z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem między innymi dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności oraz brak należytego uzasadnienia decyzji stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonego orzeczenia. Z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji wynika, że inwestorzy U. i W. K. oraz H. i B. P. w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. znak: [...]wydaną przez Naczelnika Gminy dokonali rozbudowy domu mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr [...]w miejscowości [...]przy ul. [...], o dwupiętrową dobudówkę usytuowaną od strony działki nr [...]. W ścianie szczytowej dobudówki na wysokości pierwszego i drugiego piętra wykonano po dwa otwory okienne w pomieszczeniach sanitarnych, wypełnione typową stolarką okienną z podwójną szybą nieprzezroczystą o wymiarach około [...]m. Zdaniem organów zatwierdzony decyzją z dnia [...]r. projekt budowlany nie obejmował wykonania opisanych okien. Zatem przedmiotowe okna wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej. Z tych przyczyn zastosowanie znalazł przepis art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Sądu, sprawa znajdujących się w ścianie szczytowej rozbudowanej części budynku otworów nie została należycie wyjaśniona. Zdaniem inwestorów P. nie są to otwory okienne, a jedynie "doświetlenie budynku" wykonane z materiałów trudno zapalnych na okoliczność czego dołączone zostało orzeczenie określające wskaźnik zapalności i wskaźnik spalania (k. [...]). Skoro nie byłyby to otwory okienne, to ich usytuowanie nie naruszałoby treści § 12 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podzielić w tym miejscu należy stanowisko organu odwoławczego, że działka nr [...]stanowiącą własność Z. C. pomimo zapisu w wypisie z rejestru gruntów " iż dz. nr [...]to łąki trwałe pastwiska trwałe" spełnia warunki działki budowlanej. Pojęcie działki budowlanej definiują przepisy art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003r. (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Działka nr 733 posiada dostęp do drogi publicznej, a jej wielkość i cechy geometryczne jednoznacznie świadczą, iż jest działką budowlaną, a nadto Z. C. decyzją z dnia [...]r. udzielono pozwolenia na budowę domku jednorodzinnego typ [...]. Inwestycja nie została zrealizowana. Zatem w/w przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie znajdują zastosowanie. Analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Naczelnika Gminy z dnia [...]r. obejmująca rozbudowę domu mieszkalnego o dwóch lokalach na działce [...]przy ul. [...]w [...]nie wskazuje jednoznacznie, czy obejmował on wykonanie otworów okiennych w przylegającej do granicy z działką [...]ścianie budynku, gdyż zachodzi sprzeczność pomiędzy rysunkiem rzutu powtarzalnego - na którym ściana ta nie ma otworów, a rysunkiem elewacji wschodniej, na której we wschodniej ścianie budynku znajdują się dwa otwory okienne (na I i II piętrze ). Okna te zostały przekreślone, jednak na ww. poprawkach brak parafy i podpisu projektanta. Niezależnie od powyższego uczestnik postępowania Z. C. przedłożył na rozprawie nieostateczną decyzję Wojewody z dnia [...]r. stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...]r. Mając na względzie powyższe, organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyjaśnią jednoznacznie, czy inwestorzy małżonkowie K. i małżonkowie P. wykonali otwory okienne, czy tylko "doświetlenie obiektu" zwane naświetlami oraz jaki zakres robót w tym zakresie wynika z projektu budowlanego. Nadto organy przy wydawaniu decyzji uwzględnią wynik toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...]r. oraz rozważą celowość kompleksowego prowadzenia postępowania co do samowolnie wykonanych innych robót budowlanych na rozbudowanej części budynku objętej decyzją z [...]r. np. tarasu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, 152, 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.