II SA/Sz 566/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 1 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. B. i Wspólnicy sp. j. w likwidacji w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Starosta K. , decyzją z 8 maja 2008 r., nr B.7351-995/07 (sprostowaną postanowieniem z dnia 2 czerwca 2008 r.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. Spółka Jawna, pozwolenia na budowę budynku centrum wypoczynku i rehabilitacji z kompleksem basenowym, bazą zabiegową i usługami towarzyszącymi - kategoria obiektu budowlanego XIV i XV, usytuowanym przy [...], na działkach nr [...] obręb nr [...], w miejscowości K.. Powyższa decyzja została przeniesiona decyzją z 14 lutego 2019 r., nr 00131/2019, na rzecz B.1 Sp. z o.o. we W.. W związku z wnioskiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., Starosta K. decyzją z 22 stycznia 2025 r., nr 00027/2025, stwierdził wygaśnięcie decyzji Starosty K. z 8 maja 2008 r. znak B.7351-995/07, sprostowanej postanowieniem z 2 czerwca 2008 r., znak B.7351-995/07 oraz przeniesionej decyzją z 14 lutego 2019 r., znak B.6740.00980.2018, o pozwoleniu na budowę centrum wypoczynku i rehabilitacji z kompleksem basenowym, bazą zabiegową i usługami towarzyszącymi - kategoria obiektu budowlanego XIV i XV, usytuowanym przy [...], na działkach nr [...] (powstałej po podziale działki nr [...]), obręb nr [...], w miejscowości K., ponieważ budowa została przerwana na okres dłuższy niż 3 lata. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez B. 1 Sp. z o.o. we W., Wojewoda Zachodniopomorski, decyzją z 27 maja 2025 r., nr K-AP-2.7840.15.2025.AN (3), uchylił decyzję Starosty K. i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę. B. Spółka Jawna w likwidacji w K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że jest rzeczywistym właścicielem nieruchomości, której dotyczy pozwolenie na budowę i zaskarżona decyzja, albowiem prawo własności tej nieruchomości nigdy nie zostało skutecznie nabyte przez B. 1 Sp. z o.o. we W.. Zdaniem skarżącej, potwierdzeniem powyższego jest skuteczne i wykonalne postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia zapadłe w postępowaniu z powództwa skarżącej przeciwko uczestnikowi, ukierunkowanym na odzwierciedlenie w księdze wieczystej nieruchomości prawa jej własności. Do skargi załączyła m.in. - własny pozew z 31 grudnia 2024 r., skierowany do Sądu Okręgowego w K., o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej [...], a rzeczywistym stanem prawnym wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, - postanowienie Sądu Okręgowego w K. z 7 lutego 2025 r., sygn. akt [...] o udzieleniu zabezpieczenia roszczeń skarżącej, poprzez wpisanie w dziale III księgi wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., ostrzeżenia o toczącym się przed Sądem Okręgowym w K., w sprawie [...], postępowania z powództwa B. sp.j. z siedzibą w K. przeciwko B. 1 Sp. z o.o. z siedzibą we W. i P. sp. z o.o. z siedzibą w W., o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz zakazania B. 1 Sp. z o.o. z siedzibą we W. zbywania i obciążania w jakikolwiek sposób nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr [...] położone w K. dla których Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą [...], - wydruk elektronicznej treści księgi wieczystej [...] według stanu z dnia 27.06.2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że warunkiem skutecznego złożenia skargi do sądu jest wniesienie jej przez uprawniony podmiot. Wniesienie bowiem skargi przez osobę, która nie ma legitymacji skargowej powoduje, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z innych przyczyn. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z powyższego przepisu wynika, że jeżeli skarga nie została wniesiona przez prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, organizację społeczną w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób lub podmiot uprawniony do wniesienia skargi na mocy przepisów szczególnych, to wówczas o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Oznacza to, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - jedynie podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2020, s. 220). Interes prawny skarżącego musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. O tym, czy podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje bowiem norma prawa materialnego. Innymi słowy rzecz ujmując kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny, zaś jego stwierdzenie sprowadza się do ustalenia związku pomiędzy obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną, nie zaś faktyczną, tego podmiotu. W ocenie Sądu, skarżąca nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 27 maja 2025 r., którą uchylono decyzję Starosty K. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Starosty K. z dnia 8 maja 2008 r., sprostowanej postanowieniem znak B.7351-995/07 z dnia 2 czerwca 2008 r. oraz przeniesionej decyzją znak B.6740.00980.2018 z dnia 14 lutego 2019 r. o pozwoleniu na budowę centrum wypoczynku i rehabilitacji z kompleksem basenowym, bazą zabiegową i usługami towarzyszącymi - kategoria obiektu budowlanego XIV i XV, usytuowanym przy [...], na działkach nr [...] (powstałej po podziale działki nr [...]), obręb nr [...], w miejscowości K. i umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Skarżąca nie wykazała bowiem w treści skargi, aby posiadała interes prawny, o którym mowa w art. 50 p.p.s.a. Zauważyć należy, że jakkolwiek pozwolenie na budowę zostało udzielone skarżącej, tym niemniej zostało ono przeniesione na B. 1 Sp. z o.o. we W. i do tej właśnie spółki, jako nowego inwestora, skierowano decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego pozwolenia na budowę. Skarżąca nie była zatem ani adresatem tej decyzji ani stroną rzeczonego postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku skarżącej nie sposób także przyjąć, aby była właścicielem nieruchomości, której dotyczy kwestionowana przez nią decyzja. Analiza księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działki nr [...] położone w K. wskazuje, iż obecnie jej właścicielem jest B. 1 Sp. z o.o. we W.. Wprawdzie dokumentacja załączona do skargi potwierdza, że przed Sądem Okręgowym w K. toczy się postępowanie o sygn. akt [...] z powództwa skarżącej przeciwko m.in. B. 1 Sp. z o.o. we W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jednakże wydane w jego toku postanowienie z dnia 7 lutego 2025 r. w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia roszczenia, w wykonaniu którego wpisano w dziale III księgi wieczystej ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu i zakazie zbywania lub obciążania nieruchomości nie stanowi dowodu, iż nieruchomość ta jest własnością skarżącej. Podkreślić należy, że przewidziane w art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 341) ostrzeżenie nie obala domniemania prawnego z art. 3 tej ustawy, tj. domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skutki ostrzeżenia polegają jedynie na wyłączeniu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, ustanowionej w art. 5 ww. ustawy. Dopiero prawomocny wyrok sądu cywilnego może skutecznie podważyć prawo własności do nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej, nie zaś samo postanowienie zabezpieczające. Skoro skarżąca na dzień wniesienia skargi takiego korzystnego dla siebie wyroku nie uzyskała, to w konsekwencji przyjąć należy, że wystąpienie z roszczeniem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym świadczy co najwyżej o legitymowaniu się interesem faktycznym, a nie prawnym. Interes prawny we wniesieniu skargi musi być aktualny, istniejący w dniu złożenia skargi, a nie hipotetyczny. Nie może więc opierać się na zdarzeniach i okolicznościach, które mogą wystąpić dopiero w przyszłości, takich jak wyrok sądu powszechnego, do którego wydania skarżąca dąży (poprzez złożenie odpowiedniego pozwu). Mając na uwadze okoliczność, że posiadanie uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi główną przesłankę dopuszczalności skargi, a skarżąca takiej legitymacji nie posiada, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i 3 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono jak na wstępie. Jednocześnie Sąd, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił o zwrocie kwoty 500 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi.