II SA/Sz 572/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorza Jankowski /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. P. kwotę [...] / [...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], na podstawie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006r, Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej zwanej u.e.I.), Burmistrz Gminy C., po rozpatrzeniu wniosku K.P., orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego J.P. z lokalu położonego w C., przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że J.P. opuszczając miejsce stałego zameldowania nie dokonała ciążącego na niej obowiązku meldunkowego, polegającego na wymeldowaniu się z pobytu stałego w dniu jego opuszczenia, wobec czego należało orzec jak w sentencji. Od powyższej decyzji J.P. wniosła odwołanie do Wojewody Z., zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 8 ust 1 u.e.l., poprzez przyjęcie wystąpienia przesłanek uzasadniających twierdzenie, że pobyt w lokalu, przy ul. [...] w S., trwający dłużej niż trzy miesiące, utracił charakter pobytu czasowego, jak również art. 15 ust 2 oraz art. 47 ust 1 i 2 ustawy u.e.l. poprzez wydanie decyzji pozostającej w sprzeczności wobec stanowiska Prezydenta Miasta S. wyrażonego poprzez czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt czasowy. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 73, 79 i 89 w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r, nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej k.p.a.), mające wpływ na wynik sprawy, polegające na uniemożliwieniu odwołującej się podejmowania udziału w postępowaniu poprzez nie przeprowadzenie rozprawy w przypadku przesłuchań świadków, nie powiadamianie o terminie przesłuchań świadków oraz odmowie udostępnienia akt sprawy w toku postępowania, a także wynikające z faktu wydania decyzji na podstawie okoliczności, wobec których odwołująca się nie miała możliwości wypowiedzenia się, a co za tym idzie, na podstawie okoliczności nie udowodnionych. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust 2 u.e.l., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że do rozstrzygnięcia o wymeldowaniu J.P. niezbędne było wyłącznie ustalenie, że opuściła ona przedmiotowy lokal. Z dowodów zebranych w sprawie wynikało, że odwołująca się w dacie wydania decyzji zamieszkiwała w S. przy ul. [...]. Organ zaznaczył, że J.P. nie kwestionowała faktu nie zamieszkiwania w lokalu, w którym była zameldowana na pobyt stały, co wyjaśniła okolicznością znalezienia pracy w S. oraz zamiarem sprawowania opieki nad synami, którzy w tym mieście od 2004 r. uczęszczali do szkoły średniej. Zdaniem organu II instancji bezspornym było, że przedstawiona powyżej sytuacja faktyczna była zgodna z wolą odwołującej się. Podkreślił, iż w piśmie z dnia 15 stycznia 2007 r. J. P. oświadczyła, że w przedmiotowym lokalu mieściła się siedziba prowadzonej przez nią firmy, a w mieście C. wykonywała i nadal wykonuje zawód [...]. Poza tym wskazała, że wymeldowanie jej z tegoż lokalu spowoduje "odcięcie" jej od tworzonego przez nią "przez ponad 10 lat rynku zleceń". W ocenie organu, z treści niniejszego pisma wyraźnie wynikało, iż J.P. zamierzała utrzymać stały meldunek w przedmiotowym lokalu wyłącznie w celu wykonywania pracy zarobkowej. Organ zaznaczył również, że pomimo, iż J.P. przebywała w S. od stycznia 2004 r., to dopiero w dniu 22 lutego 2006 r. zameldowała się na pobyt czasowy w lokalu przy ul. [...]. Nie dopełnienie obowiązku zameldowania się na pobyt czasowy w S. w terminie wskazanym w art. 10 ust 1 u.e.l., w przekonaniu organu odwoławczego także świadczyło o tym, iż J.P. faktycznie zmieniła miejsce pobytu stałego, nie chcąc dokonać czynności przemeldowania z powodów zawodowych. Na powyższą decyzję J.P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności bądź uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 15 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i wydanie w sprawie merytorycznej decyzji podczas, gdy z uwagi na dokonane przez Burmistrza Gminy C. rażące naruszenia przepisów postępowania należało, co najmniej decyzję I instancji uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania oraz art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym i wydanie decyzji na podstawie okoliczności, których nie można uznać za udowodnione, 2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust 2 w zw. z art.6, art. 7 i art. 8 ust. 1 u.e.l. poprzez przyjęcie, że dla wydania przez organ ewidencyjny decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego wystarczające jest jedynie ustalenie, że dana osoba opuściła to miejsce, bez konieczności ustalania czy zachodzą przesłanki z art. 8 ust. 1 u.e.l. Ponadto podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść decyzji, tj naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z naruszeniem zasady praworządności i prawdy obiektywnej oraz interpretowanie wątpliwości, co do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie na niekorzyść strony oraz naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów podczas gdy dokonana prawidłowo ocena ujawnionych w sprawie okoliczności wyraźnie wskazywała na brak przesłanek do wymeldowania z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji. Nie wskazał także, czy podniesione przez skarżącą zarzuty znalazły potwierdzenie w aktach postępowania, czy też okazały się niezasadne. Zaznaczyła również, że u podstaw wydania decyzji przez organy obu instancji, leżały okoliczności ujawnione w trakcie przesłuchania K.P., sąsiadów, pracowników Wojewódzkiego Zakładu Usług Wodnych oraz dokonanej przez pracowników Urzędu Gminy C. w dniu 5 stycznia 2007 r. kontroli. Zdaniem skarżącej podkreślenia wymagało, iż protokołów przesłuchań pracowników Wojewódzkiego Zakładu Usług Wodnych, podobnie jak i protokołów świadków, którzy mieli twierdzić, że w lokalu w C. skarżąca nie mieszkała nie ma w aktach administracyjnych sprawy, natomiast oparcie decyzji na wynikach przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Gminy C. kontroli uznać należy za sprzeczne z podstawowymi zasadami prowadzenia postępowania. Z kolei w odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego skarżąca podniosła, że za całkowicie pozbawione podstaw prawnych uznać należy stwierdzenie Wojewody, iż dla wydania na podstawie art. 15 ust. 2 u.e.l. decyzji o wymeldowaniu wystarczające jest jedynie stwierdzenie, że nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu. W jej ocenie, taka interpretacja przywołanego przepisu, bez odniesienia się do definicji określonych w art. 6 i art. 7 oraz wynikających z art. 8 u.e.l. stoi w sprzeczności z ustanowioną przez ustawodawcę koncepcją miejsca pobytu stałego i zgodnie z którą dla przyjęcia opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego należy stwierdzić nie tylko fizyczne nie przebywanie w lokalu, ale także zamiar jego opuszczenia i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu stanowisko organów administracji, w którym uznały, że nastąpiły przesłanki wystarczające do uznania, że jest podstawa do wymeldowania J.P. z lokalu położonego w C. przy ul. [...] było przedwczesne. Zebrany zaś w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający, a ponadto przy jego zbieraniu organ pierwszej instancji naruszył normy postępowania administracyjnego, które nakazują dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Stanowi o tym art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego (zasada praworządności) w myśl, którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada czynnego uczestnictwa stron w postępowaniu określona została w art. 10 kpa i zgodnie z jej treścią organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Stąd też w ocenie Sądu nie do przyjęcia pozostaje postępowanie organu pierwszej instancji, który zamiast przesłuchać świadków i umożliwić stronie udział w tych przesłuchaniach przeprowadza kontrolę w miejscu zameldowania skarżącej z czego sporządza lakoniczny protokół, niekorzystny dla J.P. Skarżąca nie jest poinformowana o przeprowadzonej kontroli i nie ma żadnej możliwości ustosunkowania się do rezultatów kontroli. Ponadto J.P. podała jako jeden z ważnych powodów swojego pobytu czasowego w S. naukę syna T. w Liceum Nr [...] w S.. Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku organy muszą uwzględnić zasady prowadzenia postępowania dowodowego wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego ze szczególnym uwzględnieniem gwarancji procesowych dla stron tj. czynnego udziału strony w postępowaniu oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Trzeba też pamiętać, że istotny powód pobytu w S. – skarżącej dotyczący nauki syna w klasie maturalnej ma swoje czasowe ograniczenie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił decyzje organów obu instancji oraz orzekł o wykonalności aktu na podstawie art. 152 w/w ustawy. Sąd zasądził też koszty postępowania na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.