II SA/Sz 577/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2011r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 20l0 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., w sprawie samowolnej przebudowy instalacji c.o. w mieszkaniu nr [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. H. w S., nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego wykonanych robót, wskazującej zakres samowolnie wykonanych robót i potwierdzającej ich wykonanie zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami techniczno budowlanymi - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji podał, że z uwagi na zawiadomienie organu I instancji przez M. K. o wadliwym działaniu grzejnika będącego wewnętrzną częścią instalacji c.o. w jej mieszkaniu, wezwano spółdzielnię mieszkaniową SELFA do przedłożenia protokołu z kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku wraz z książką obiektu budowlanego z uwzględnieniem instalacji c.o. w łazience mieszkania nr [...] oraz pozostałych łazienkach podłączonych do tego samego pionu. Na podstawie przedłożonych dokumentów i kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r., stwierdzono, że doszło do samowolnej przebudowy instalacji c.o. przez poprzedniego właściciela lokalu nr [...], z naruszeniem zasad sztuki budowlanej. W związku z tym organ I instancji wydał w dniu [...] r. postanowienie na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Postanowienie to zostało zaskarżone, a organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...], utrzymał je w mocy. Następnie, po złożeniu przez M. K. skargi od orzeczenia organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2010 r., SA/Sz 366/10, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i wskazał, że organ prowadzący postępowanie naruszył art. 7, 77 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku oględzin obiektu i wskazania, na tej podstawie, naruszeń sztuki budowlanej do których doszło podczas przebudowy instalacji c.o. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji przeprowadził w dniu [...] r. oględziny instalacji c.o. w przedmiotowym mieszkaniu i stwierdził, iż łazience zamontowano grzejnik drabinkowy, do którego podejścia zasilenia i powrotu czynnika grzejnego, wykonane z rur miedzianych, wyprowadzone zostały od góry przez sufit. Stwierdzono też, że w przedpokoju pod sufitem wykuto otwór przez który widoczne są rury c.o. Przedstawiciel spółdzielni mieszkaniowej, stwierdził, że sposób doprowadzenia przewodów do grzejnika powoduje, iż kaloryfer pełni funkcję syfonu i jest przyczyną braku możliwości odpowietrzenia instalacji grzewczej. W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] r. nałożono na M. K. obowiązek przedłożenia oceny technicznej samowolnie przebudowanej instalacji, wskazującej zakres wykonanych robót i sposób usunięcia nieprawidłowości. Organ II instancji wskazał nadto, że w myśl przepisów Prawa budowlanego wykonanie robót polegających na przebudowie instalacji c.o. wymagało pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, którego inwestor nie uzyskał. W takich wypadkach stosuje się odpowiednio art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Przepisy te pozwalają na doprowadzenie samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli powstaną uzasadnione wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, mogą nałożyć, postanowieniem wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Postanowienie to ma charakter dowodowy i poprzedza merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Poza tym organ II instancji, odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę wyjaśnił, iż zgodnie z art. 548 § 1 Kodeksu cywilnego z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą. Dlatego M. K. ponosi odpowiedzialność za przebudowę instalacji c.o. w mieszkaniu, co do którego przysługuje jej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M. K. wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 81c ust. 2 w zw. z art. 81c ust. 1 oraz art. 3 pkt 1 i art. 17 Prawa budowlanego w zw. z art. 244 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 172 i nast. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zdaniem skarżącej brak było podstaw prawnych do nałożenia na nią obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych polegających na samowolnej przebudowie instalacji c.o., ponieważ przysługuje jej jedynie ograniczone prawo rzeczowe w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, a nie prawo własności. Poza tym skarżąca nie jest także uczestnikiem procesu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 17 Prawa budowlanego uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, są inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy lub kierownik robót. Ponadto przebudowa instalacji centralnego ogrzewania wykonana została również w obrębie pionu technicznego, w którym znajduje się sieć centralnego ogrzewania, a nie wyłącznie w obrębie jej lokalu mieszkalnego. Tak więc tylko właściciel lub zarządca budynku może dokonać inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz oceny ich zgodności z warunkami technicznymi, a także wskazać przyczyny ich powstania i podać sposób ich usunięcia. W ocenie skarżącej niezrozumiałe jest stwierdzenie organu, że zastosowanie w sprawie ma art. 548 § 1 Kodeksu cywilnego. Przepis ten odnosi się do sfery cywilnoprawnej, a nie administracyjnoprawnej, natomiast Prawo budowlane jest zbiorem przepisów o charakterze administracyjnym. Trudno też przyjąć, że aby obowiązek dostarczenia opinii dotyczącej stanu technicznego, w więc dowodu w postępowaniu administracyjnym, można utożsamiać z ciężarem, o którym w tym przepisie prawa cywilnego. W związku z tym skarżąca wskazała, że obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej powinien być nałożony na Spółdzielnię Mieszkaniową S., która jest właścicielem i zarządcą budynku mieszkalnego, w którym znajduje się należący do niej lokal nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2010 r., II SA/Sz 366/10, odnosząc się do treści skargi złożonej przez M. K. stwierdził, że skarga jest zasadna, jednakże nie z przyczyn, jakie w niej wskazano. Niezasadny jest bowiem zarzut, że na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organ nie mógł nałożyć na skarżącą, dysponującą spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego, obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego zarówno w ujęciu konstytucyjnoprawnym, jak i ekonomicznym jest bowiem prawem zbliżonym do prawa własności (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2007 r., II OSK 707/06). Oznacza to, że skarżąca weszła w prawa i obowiązki związane z lokalem mieszkalnym nr [...]. Organ administracji mógłby więc skierować do niej rozstrzygnięcie zmierzające do usunięcia skutków samowoli budowlanej, gdyby wykazał w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, że istnieją przesłanki do zastosowania przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Przesłanką zastosowania art. 81c ust. 2 jest zaistnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego lub wykonanych robót budowlanych. Okoliczność ta musi być przez organ należycie wykazana w toku postępowania dowodowego przeprowadzonego zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W związku z tym Sąd wskazał, że organ II instancji powołał się na przeprowadzoną w mieszkaniu skarżącej kontrolę w dniu [...] r., jednakże w aktach administracyjnych brak jest protokołu z tej kontroli lub innego dokumentu, który stwierdzałby do jakich naruszeń sztuki budowlanej doszło przy przebudowie instalacji c.o. Z tym jednak, że zakres obowiązków, jaki może być nałożony na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego dotyczy dostarczenia "ocen technicznych lub ekspertyz", zawiera zatem zamknięty katalog tych obowiązków. Organ I instancji naruszył ten przepis, ponieważ nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia "ekspertyzy technicznej zawierającej inwentaryzację wykonanych robót budowlanych (...)". Nałożenie zaś obowiązku przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych przekracza uprawnienia organu wynikające z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, co również stanowi naruszenie tego przepisu, które kwalifikować należy jako mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2010 r., IV SA/Po 978/09, wyrok NSA dnia 22 marca 2007 r. II OSK 177/09). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , rozpatrując ponownie sprawę uwzględnił wskazania Sądu i przeprowadził w dniu [...]r. oględziny przedmiotowej instalacji c.o., a ich wyniki właściwie udokumentował sporządzając protokół z dokonanej czynności. Organ uwzględnił także wskazania Sądu i odpowiednio sprecyzował treść postanowienia o nałożeniu na M. K. obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego. Tak więc, skoro organ w sposób prawidłowy dokonał ustaleń i stwierdził, że istnieją podstawy do nałożenia na skarżącą określonych w przepisach prawa budowlanego powinności, należało uznać, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca jest następcą prawnym osoby, od której nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Dlatego na nią przeszły wszystkie korzyści i ciężary związane z lokalem mieszkalnym. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.