II SA/Sz 581/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-10-04
Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, mają zastosowanie do lokalizacji nowej zabudowy w strefie oddziaływania istniejącego cmentarza?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. mają zastosowanie zarówno do nowo powstających cmentarzy, jak i do lokalizacji nowej zabudowy w strefie oddziaływania istniejących cmentarzy. Celem regulacji jest zapewnienie bezpieczeństwa sanitarnego i ochrona przed niekorzystnym wpływem cmentarza na otoczenie, co uzasadnia stosowanie odległości ochronnych w obu kierunkach. W związku z tym, planowana inwestycja sklepu spożywczo-przemysłowego, znajdująca się w odległości mniejszej niż 50 metrów od granicy cmentarza, narusza przepisy odrębne, co uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Wnioskodawcy ubiegali się o ustalenie warunków zabudowy dla budowy sklepu spożywczo-przemysłowego na działce sąsiadującej z cmentarzem. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, uznając inwestycję za niezgodną z przepisami odrębnymi, w szczególności z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej, ze względu na zbyt bliskie sąsiedztwo cmentarza. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wnioskodawcy zaskarżyli decyzję Kolegium do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionując zastosowanie wspomnianego rozporządzenia do istniejącego cmentarza.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi J. K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Burmistrz D., decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 59 ust 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i art. 64 ustawy dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz.1073 – j.t. ze zm.), dalej jako: "u.p.z.p." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257- j.t. ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", odmówił J. K. ustalenia warunków zabudowy na działce nr [...], obręb [...] miasto D., dla inwestycji polegającej na budowie budynku sklepu spożywczo-przemysłowego wraz z niezbędną infrastrukturą.
Jako przyczynę odmowy ustalenia warunków zabudowy organ I instancji powołał okoliczność, że wnioskowana inwestycja jest niezgodna z przepisami odrębnymi mającymi zastosowanie w tej sprawie, ponieważ pozostaje w sprzeczności z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315), dalej jako "rozporządzenie". Stosownie do tego przepisu, odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m, przy czym odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. Zdaniem organu, zakres unormowania ww. przepisu odnosi się nie tylko do cmentarzy nowo budowanych, ale również do istniejących, a także do lokalizowanej w ich sąsiedztwie zabudowy. Celem bowiem rozporządzenia było określenie szerokości pasów izolujących teren cmentarny od innych terenów, a w szczególności terenów mieszkaniowych. Organ ustalił, że planowana inwestycja kwalifikuje się jako zakład przechowujący żywność, zaś działka objęta wnioskiem prawie w całości znajduje się w promieniu 50 m od istniejącego cmentarza, zlokalizowanego na działce [...], obręb [...], miasta D. (poza zasięgiem, znajduje się pas o szerokości ok. 7,5-10 m, od granicy z działką oznaczoną nr [...]). Zgodnie z przedstawioną koncepcją zagospodarowania terenu działki, budynek sklepu znajduje się zatem w strefie oddziaływania cmentarza, co oznacza, iż przedmiotowa inwestycja nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
J. K. złożyła odwołanie od tej decyzji podnosząc, że rozstrzygnięcie w rażący sposób narusza obowiązujący porządek prawny, albowiem przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia stosuje się tylko do tworzenia nowych cmentarzy, nie zaś do lokalizowania nowych budynków w strefie istniejących już cmentarzy. Według skarżącej, prawodawca stanowiąc ten przepis uznał, że bezpieczeństwo sanitarne osób mieszkających w pobliżu cmentarzy będzie zapewnione, gdy budynki mieszkalne i inne budynki o różnej funkcji znajdować się będą w odległości, co najmniej 50 m od granicy cmentarza pod warunkiem, że są one podłączone do sieci wodociągowej, a ten warunek został spełniony. Ponadto skarżąca podała, że w sąsiedztwie jej działki, Burmistrz wydał kilka decyzji o warunkach zabudowy w odległości mniejszej niż 50 m od cmentarza.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w S., decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 59 ust.1, art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 61 ust. 1 u.p.z.p. i wyjaśnił, że ustalenie warunków zabudowy jest możliwe, jeżeli jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej pozostaje zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Oceny tych parametrów dokonuje urbanista, na podstawie przeprowadzonej analizy sporządzonej na kopii właściwej mapy z znaczonym obszarem analizowanym. Oprócz pozytywnych ustaleń w ww. zakresie, decyzja o warunkach zabudowy musi być zgodna z przepisami odrębnymi. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, przepisami odrębnymi pozostają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, iż powyższe rozporządzenie dotyczy nie tylko nowo powstających cmentarzy, ale także zabudowy lokalizowanej w strefie ochronnej dla istniejących już cmentarzy. Taki bowiem pogląd wynika z wykładni celowościowej, albowiem każdy nowy cmentarz, który spełniałby przesłanki rozporządzenia w chwili jego powstawania, na skutek późniejszych inwestycji mieszkalnych w wyniku ich nieprzestrzegania, przestałby spełniać ustanowione normy odległościowe. Organ podkreślił, że wprawdzie pojawiły się dwa orzeczenia WSA
w K., reprezentujące pogląd przeciwny, niemniej najnowsze orzecznictwo NSA w Warszawie konsekwentnie podtrzymuje utrwaloną linię orzeczniczą, że przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia, stanowi przepis odrębny mający zastosowanie w postępowaniu w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy i dotyczy także przypadku lokalizacji nowej zabudowy w strefie oddziaływania istniejących już cmentarzy (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2452/15 czy z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2424/15).
Organ odwoławczy podkreślając, że teren planowanej zabudowy praktycznie
w całości mieści się w odległości mniejszej niż 50 metrów od granicy istniejącego cmentarza, uznał za niedopuszczalne wydanie decyzji ustalającej warunki dla wnioskowanego zamierzenia.
Dalej Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniu odwoławczym organ uprawniony jest jedynie do badania tej sprawy, od której wniesiono odwołanie, zaś fakt wydania decyzji ustalających warunki zabudowy dla terenów znajdujących się w strefie oddziaływania cmentarza nie oznacza wcale, że decyzje te były prawidłowe, zwłaszcza, że nie wiadomo w jakim stanie prawnym i faktycznym zostały one wydane.
J. K. i W. K., reprezentowani przez adwokata, zaskarżyli opisaną wyżej decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie zarzucając naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. polegające na nienależytym dokonaniu przez organy obu instancji wyjaśnienia stanu sprawy, które przejawiło się w:
- nieprzeprowadzeniu przez organ oględzin nieruchomości, jakiej dotyczy sprawa,
- nieprzeprowadzeniu przez organ dowodu z opinii biegłego celem ustalenia realnej odległości pomiędzy miejscem planowanej inwestycji, a częścią cmentarza, która spełnia funkcję stricte funeralną, tj. nagrobkami,
2) art. 8 § 2 k.p.a. polegające na odstąpieniu przez organ od utrwalonej praktyki orzeczniczej i wydanie decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy,
w sytuacji, w której wedle wiedzy skarżących, inne nieruchomości, w tym
i równolegle do nieruchomości skarżących (i niekiedy znajdujące się jeszcze bliżej cmentarza) takie zgody otrzymywały, w tym na funkcję mieszkaniową,
3) art. 61 ust. 5 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której nie było ku temu podstaw, albowiem przepis ten nie znajduje zastosowania do stanów faktycznych w jakich buduje się nieruchomości w pobliżu istniejącego cmentarza, a do sytuacji w jakich planuje się budowę nowego cmentarza w pobliżu nieruchomości.
Zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie organ powinien zbadać rzeczywistą odległość od miejsca inwestycji do miejsca, w którym na terenie nekropolii są grzebani zmarli, a wówczas okazałoby się, że odległość ta jest większa niż 50 m. Nadto skarżący podnieśli, że w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej wnioskiem jak i cmentarza, są liczne nieruchomości zagospodarowane zabudową mieszkaniową, a teren zaopatrzony jest w infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną. Co więcej, samym skarżącym wydano decyzję ustalającą warunki zabudowy umożliwiając rozbudowę i przebudowę budynku gospodarczego na budynek handlowo-usługowy z częścią mieszkalną. Wskazuje to więc na praktykę wydawania decyzji pozytywnych dla nieruchomości pobliskich dla cmentarza. Poza tym skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organu,
iż § 3 rozporządzenia jest przepisem odrębnym, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., na potwierdzenie czego przytoczyli fragmenty wyroków WSA w Warszawie
z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1501/11 oraz WSA w Opolu z dnia
18 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/OP 287/04.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o:
- uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania,
- zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym celem zbadania zgodności § 3 ust. 1 rozporządzenia z art. 31 ust. 3 Konstytucji w zakresie w jakim rozporządzenie to – przy przyjęciu wykładni, że ogranicza ono możliwość budowy określonych rodzajów zabudowań w pobliżu istniejących cmentarzy – jako akt rangi niższej niż ustawa – ogranicza prawo własności chronione w art. 64 ust. 1 Konstytucji, lub też pominięcie zastosowania przepisu niezgodnego z wyżej wskazanymi przepisami Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało skargę za niezasadną, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska w sprawie.
W dniu 2 października 2018 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżących, stanowiące wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: oświadczenia zarządcy cmentarzach, pisma Burmistrza D., dwóch map z zaznaczonymi odległościami od linii grobów sporządzonej przez geodetę P. J., na okoliczność tego, iż planowany budynek położony jest w odległości większej niż 50 metrów od miejsca, gdzie rzeczywiście znajdują się pochówki, a teren wykorzystywany jest na grzebanie zmarłych.
Na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sąd postanowił o oddaleniu wniosków dowodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że nie narusza ona przepisów wskazywanych przez skarżących, sąd nie dostrzegł również takiego naruszenia prawa, które mogłoby stanowić podstawę stwierdzenia jej nieważności.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w S., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Burmistrza D., odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku sklepu spożywczo-przemysłowego wraz z niezbędną infrastrukturą. Przyczyną wydania decyzji nieuwzględniającej żądania skarżących było ustalenie, że planowany budynek zostanie usytuowany w strefie ochronnej istniejącego cmentarza, co w ocenie organów obu instancji stanowiłoby naruszenie przepisów odrębnych, to jest rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze.
Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organy obu instancji dokonały właściwej oceny zgromadzonego w badanej sprawie materiału dowodowego, trafnie przyjmując, że wydanie decyzji uwzględniającego wniosek skarżących nie jest możliwe ze względu na zbyt bliskie sąsiedztwo istniejącego cmentarza.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że podstawowym instrumentem kształtowania ładu przestrzennego jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
W przypadku, gdy plan taki nie został uchwalony, realizacja inwestycji musi zostać poprzedzona uzyskaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych
i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
W ocenie organu, wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla planowanego przez skarżących zamierzenia inwestycyjnego, było niemożliwe z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w przepisach odrębnych – wspomnianego rozporządzenia Ministra Gospodarki. Skarżący kwestionują dopuszczalność przyjęcia, iż stanowią one przepisy odrębne w rozumieniu ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, jednak pogląd ten należy uznać za błędny.
Co prawda ustawodawca nie wymienił enumeratywnie wszystkich przepisów prawa,
z którymi powinna być zgodna decyzja o warunkach zabudowy, jednak w ocenie sądu, oczywistym jest, że zgodność ta musi odnosić się do wszystkich obowiązujących i funkcjonujących w systemie prawnym przepisów, bez względu na ich rangę. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że "do przepisów odrębnych zalicza się zatem wszelkie regulacje dotyczące ochrony środowiska, przyrody, gruntów rolnych i leśnych, zabytków, uzdrowisk, ochrony granic, obszarów morskich i innych w zależności od położenia terenu objętego wnioskiem. Użyte w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy sformułowanie "decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi" oznacza ocenę decyzji pod kątem niesprzeczności z jakąkolwiek normą systemu prawa, a także – jak wskazuje się w piśmiennictwie (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, s. 523-524) – brak relacji wykluczania się, niedostateczną spójność z normami prawa" (por. wyrok NSA z 06.06.2017 r. sygn. akt II OSK 2452/15, dostępny w CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem w niniejszej sprawie, dokonując oceny zgodności planowanej inwestycji
z przepisami prawa, organ prawidłowo włączył w jej zakres badanie, czy nie narusza ona norm sanitarnych, określonych w rozporządzeniu, a dotyczących sytuowania cmentarzy. Zasadnie również organ przyjął, że zawarte w rozporządzeniu regulacje dotyczą nie tylko nowych cmentarzy, ale odnoszą się również do cmentarzy już istniejących, a przewidziane w § 3 ust. 1 rozporządzenia odległości mają zastosowanie zarówno do sytuowania cmentarzy względem zabudowy już istniejącej, jak i sytuowania nowej zabudowy względem istniejącego cmentarza.
Taka interpretacja § 3 ust. 1 rozporządzenia wydaje się być oczywista z uwagi na cel regulacji – zapewnienie bezpieczeństwa sanitarnego i ochronę przed niekorzystnym wpływem cmentarza na okoliczną zabudowę, w szczególności mieszkalną i taką w której produkowana bądź przechowywana jest żywność. Z tego punktu widzenia, jak trafnie zauważył organ, bez znaczenia jest, czy odległość ta liczona jest od cmentarza do wspomnianych zabudowań, czy w odwrotnym kierunku, bowiem ideą regulacji jest zachowanie określonej w § 3 ust. 1 rozporządzenia odległości dla zapewnienia strefy ochronnej wokół cmentarza. Skoro tak, to nie ma podstaw, by za zasadne uznać wywody skarżących zmierzające do wykazania, że przepisy rozporządzenia mają zastosowanie tylko w przypadku lokalizacji nowego cmentarza, nie mają natomiast zastosowania w przypadku lokalizacji nowych zabudowań w sąsiedztwie cmentarza już istniejącego. Takie rozumienie przepisów przeczyłoby nie tylko celowi jaki przyświecał ich tworzeniu, ale i zdrowemu rozsądkowi. Trudno bowiem uzasadnić tezę, że w pierwszej z omawianych sytuacji negatywny wpływ cmentarza na otoczenie ma miejsce i powinien być brany pod uwagę, a w sytuacji drugiej taki wpływ nie istnieje.
Organ prawidłowo ocenił charakter planowanej zabudowy, przyjmując, że sklep spożywczo-przemysłowy jest obiektem, w którym przechowywana jest żywność. Definicja żywności (lub środka spożywczego) została sformułowana w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE L 2002.31.1). Według tej definicji "żywność (lub "środek spożywczy") oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać". "Środek spożywczy" obejmuje napoje, gumę do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki. Definicja ta obejmuje wodę zgodną z normami określonymi zgodnie z art. 6 dyrektywy 98/83/WE i bez uszczerbku dla wymogów dyrektyw 80/778/EWG i 98/83/WE. Zatem sklep, w którym będzie sprzedawana żywność w jakiejkolwiek postaci, bez względu na sposób jej opakowania należy zaliczyć do kategorii zakładów przechowujących żywność, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia.
Nie doszło zatem do podnoszonego w skardze naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Sąd nie podzielił również stanowiska skarżących w przedmiocie naruszenia prawa procesowego, przejawiającego się w zaniechaniu przeprowadzenia oględzin
i dowodu z opinii biegłego. W badanej sprawie stan faktyczny jest niesporny. Granice działki inwestycyjnej oraz jej położenie względem istniejącego cmentarza zostały uwidocznione na stanowiącej załącznik do analizy architektoniczno-urbanistycznej mapie, na której zaznaczono też odległość tej części działki od granicy cmentarza,
która jest położona najbliżej (6 m), jak również odległość przeciwległej granicy działki inwestycyjnej położonej naprzeciwko cmentarza, która jest położona najdalej (60m). Zestawienie parametrów planowanej inwestycji, wskazanych we wniosku o ustalenie warunków zabudowy z wynikami analizy wprost pokazuje, że jej realizacja nie jest możliwa, bowiem znajdzie się ona w strefie ochronnej cmentarza.
Zważywszy na formułowane w skardze tezy, iż odległość budynku należałoby mierzyć nie do granic cmentarza tylko do miejsca, w którym pełni on funkcję
stricte funeralną, to znaczy do miejsca, w którym usytuowane są nagrobki, wyjaśnić należy, że są one nietrafne. W § 3 ust. 1 jest mowa o odległości cmentarza od wymienionych tam zabudowań i zakładów. Cmentarz, jako miejsce pochówku zmarłych zlokalizowany jest na pewnym zamkniętym obszarze i od granic tego obszaru należy lokalizować jego strefę ochronną. Fakt, że w pasie znajdującym się przy granicy cmentarza nie są aktualnie dokonywane pochówki nie przesądza o tym,
że wykorzystanie tego terenu zgodnie z jego przeznaczeniem nie nastąpi w przyszłości. Zatem organ prawidłowo uznał, że odległość o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia powinna być mierzona od granic terenu cmentarza, a nie od nagrobków jak chcieliby tego skarżący.
W tym stanie rzeczy ani przeprowadzanie oględzin, ani dowodu z opinii biegłego nie było konieczne, bowiem granice cmentarza zostały uwidocznione na wspominanej mapie, a ich przebieg nie jest przez strony kwestionowany.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 8 § 2 k.p.a., którego istota sprowadzała się do wskazania, iż na działkach znajdujących się w bliskim sąsiedztwie cmentarza znajdują się liczne zabudowania o funkcji mieszkalnej, co w ocenie skarżących wskazuje na to, że w innych przypadkach rozstrzygnięcia organów w zakresie wydania zgody na ustalenie warunków zabudowy były dla wnioskujących pozytywne. Na potwierdzenie tej tezy skarżący załączyli do skargi wydaną w dniu 2 października 2006 r. decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr [...], przy ul. [...] w D. oraz fotografie, na których widoczny jest budynek znajdujący się po przeciwnej w stosunku do ogrodzenia cmentarza stronie drogi.
Zdaniem sądu dokumenty te nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że rozwiązanie, o którym mowa w art. 8 § 2 k.p.a. dotyczyć może takich stanów faktycznych i wydanych na ich tle rozstrzygnięć, które są zgodne
z obowiązującymi przepisami. Okoliczność, że w jakiejś sprawie organ wydał decyzję, która stoi w sprzeczności z porządkiem prawnym nie upoważnia strony do żądania powtórzenia tego błędu. Innymi słowy mówiąc, wydanie decyzji sprzecznej z prawem nie stanowi podstawy do wydania kolejnych decyzji naruszających prawo w ten sam sposób.
Sąd nie dostrzegł potrzeby zwracania się do Trybunału Konstytucyjnego
z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności § 3 ust. 1 rozporządzenia z Konstytucją RP, bowiem nie podzielił argumentacji skarżących w tym zakresie, w jakim dotyczyła ona ochrony własności prywatnej. Kwestionowany przepis został wydany na podstawie normy kompetencyjnej zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2017 r. poz. 912 – j.t. ze zm.), która stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, określi, w drodze rozporządzenia, jakie tereny uznaje się za odpowiednie pod względem sanitarnym na cmentarze; rozporządzenie
w szczególności powinno określać:
1) szerokość pasów izolujących teren cmentarny od innych terenów,
a w szczególności terenów mieszkaniowych;
2) odległość cmentarza od źródeł ujęcia wody;
3) wymagania co do poziomu wód gruntowych na terenach przeznaczonych pod cmentarze.
Przepis ten zatem dopuszcza ograniczenie wykonywania prawa własności
w stosunku do terenów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie cmentarza, pozostawiając do rozstrzygnięcia w drodze rozporządzenia jedynie kwestie związane
z określeniem szerokości strefy ochronnej. Ograniczenie w wykonywaniu prawa własności wynikające z normy zawartej w § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika w istocie
z ustawy, a nie z przepisu wykonawczego. Podobne stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2452/15 (dostępny w CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym nie doszło, zdaniem sądu, do naruszenia art. 64 ust. 1 Konstytucji RP.
W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd
– w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – j.t.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło