II SA/Sz 586/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2010r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , wydaną na podstawie art. 49b ust.1 i ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 r. poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] nakazał A. J. rozbiórkę dwóch obiektów gospodarczych o wymiarach 2,5 x 6,6 m i 1,9 x 9,3 m wybudowanych na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] , przy ul. [...] w miejscowości [...] , gm. [...] , bez wymaganego zgłoszenia. Jednocześnie zobowiązano inwestora do uporządkowania terenu rozbiórki oraz powiadomienia organu o jej wykonaniu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż w związku z otrzymanym zawiadomieniem, w dniu 20 października 2009 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadzili wizję lokalną w sprawie wybudowania dwóch obiektów gospodarczych o wym. 2,5 x 6,6 m i 9,3 x 1,9 m na terenie działki nr [...] w m. [...] , gm. [...] przez pana A.a J.ego. Ustalono, że na terenie ww. działki, stanowiącej współwłasność W. i A.a J.ch, A. J. nie dokonując zgłoszenia budowy obiektu gospodarczego właściwemu organowi, w latach 2004-2009 wybudował dwa obiekty gospodarcze o wym. jw. Jeden obiekt o konstrukcji stalowej, ściany warstwowe od zewnątrz obite panelami z tworzywa sztucznego, dach jednospadowy. Drugi o konstrukcji drewnianej, ściany zewnętrzne z przęseł drewnianych, ogrodzeniowych mocowanych do słupków drewnianych, dach drewniany jednospadowy kryty płytami falistymi z poliestyrenu. Wybudowane obiekty wyposażono w wewnętrzne instalacje wodną, kanalizacyjną, sanitarną oraz elektryczną. Szczegółowy opis wybudowanych obiektów, ich usytuowanie zostały przedstawione w protokóle oględzin spisanym podczas przeprowadzonej wizji lokalnej, stanowiącym załącznik do akt sprawy. W związku z powyższymi ustaleniami, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2008 r., znak: PNB[...] , nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów umożliwiających doprowadzenie zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, w terminie 30 dni od daty otrzymania przedmiotowego postanowienia. Ponieważ zobowiązany, nie wywiązał się z nałożonego wskazanym postanowieniem obowiązku i nie przedłożył wymaganych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał rozbiórkę wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia, na terenie działki nr [...] obiektów gospodarczych. Od wydanej decyzji A. J. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący się podał, iż pismem z dnia 18 maja 2004 r. dokonał zgłoszenia w Urzędzie Gminy [...] ustawienia tymczasowej zabudowy niezbędnej dla potrzeb magazynowania narzędzi, na co nie uzyskał od organu żadnej odpowiedzi. Dalej w odwołaniu podniósł, że podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości w dniu 20 października 2009r. został sporządzony protokół oględzin, którego podpisania odmówił, prosząc pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] o przesłanie go na adres domowy, bowiem chciał jego zapisy skonsultować z prawnikiem i projektantem. Protokół nie został mu doręczony, zatem został pozbawiony prawa do zapoznania się z jego treścią. Zdaniem odwołującego w protokole tym zostały zamieszczone nieprawdziwe informacje, dotyczące kontenera metalowego, przeniesionego za zgodą skarżącego z sąsiedniej działki za pomocą dźwigu, przez sąsiada T. K.. Kontener nie został wyposażony w wewnętrzną instalację wody i kanalizacji sanitarnej, jak to zostało przedstawione w protokole oględzin. Niezależnie od powyższego chciał wywiązać się z obowiązku wynikającego z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 18 stycznia 2010 r., i wystąpił do Urzędu Gminy [...] o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy dwóch obiektów gospodarczych: przenośnego kontenera metalowego oraz schowka na narzędzia wykonanego z ażurowych przęseł ogrodzeniowych, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do dnia dzisiejszego nie uzyskał odpowiedzi, co uniemożliwia mu sporządzenie projektu budowlanego. Powyższe pismo zostało przedstawione do wiadomości Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] . Zdaniem A. J., skoro organ I instancji wiedział o dokonanym zgłoszeniu, to powinien na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesić postępowanie do momentu ustąpienia przyczyn uzasadniających jego zawieszenie, tj. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W dniu 6 lutego 2010 r. poinformował organ powiatowy, iż nie miał możliwości dostania się na teren przedmiotowej posesji, ze względu na trudne warunki atmosferyczne, oraz w wyniku nielegalnych inwestycji budowlanych dokonanych na sąsiednich działkach. O fakcie prowadzenia ww. robót skarżący zawiadomił organ powiatowy. W związku z brakiem interwencji organu, prace te zostały ukończone, czego konsekwencją jest uniemożliwienie dojazdu na teren działki, będącej jego własnością. Ponadto, w okresie od [..] r. był niezdolny do pracy i jego stan zdrowia utrudnił mu dokonanie jakichkolwiek czynności. Zlecił "Zespołowi Usług Projektowych i Inwestycyjnych – [..] " opracowanie niezbędnej dokumentacji. Z uwagi na ww. utrudnienia, projektant poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o niemożliwości wykonania projektu. W dniu 22 kwietnia 2010 r. skarżący uzupełnił odwołanie pismem, w którym wyjaśnił, iż informację o zamiarze postawienia domu dla robotników z dnia 18 maja 2004 r. pisał pod "dyktando" pracownika urzędu. Oryginał złożony w Urzędzie Gminy został podpisany, natomiast do akt przedstawił jedynie kopię potwierdzającą złożenie go w urzędzie. Urząd znał dane adresowe skarżącego. W dniu zgłoszenia organem właściwym do przyjęcia powyższego zgłoszenia był Wójt Gminy [...] , w innym przypadku powinien przekazać zgłoszenie, zgodnie z art. 65 K.p.a. właściwemu organowi. Decyzją z dnia [...] 0 r., nr [...] , Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które określają wyjątki od tej zasady. W myśl art. 29 ust.1 pkt 2 wyżej cyt. ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Oznacza to, że wybudowanie przedmiotowych obiektów gospodarczych wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. Wobec powyższego, organ powiatowy postanowieniem z dnia 19 stycznia 2010 r., na podstawie art. 49b ust.2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A. J. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, wymaganych prawem dokumentów, celem doprowadzenia wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia obiektów gospodarczych do stanu zgodnego z przepisami. Skarżący nie wywiązał się w wyznaczonym terminie z ww. obowiązku, wobec czego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] był ustawowo obowiązany wydać na podstawie art. 49b ust.1 i ust.3 ww. ustawy nakaz rozbiórki kwestionowanej samowoli budowlanej. Ponadto, organ odwoławczy zauważył, iż w dniu 17 marca 2010 r. do organu powiatowego wpłynęło postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 8 marca 2010 r., zaświadczające, iż przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skarżącego, organ II instancji podał, iż załączone do odwołania pismo skarżącego z dnia 18 maja 2004 r. skierowane do Urzędu Gminy [...] , nie stanowiło wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę ani zgłoszenia wykonania obiektu budowlanego. Powyższe pismo nie zawierało też adresu strony, zatem w oparciu o art. 64 K.p.a. organ mógł pozostawić podanie bez rozpoznania, a zatem również nie był zobowiązany, aby przekazać sprawę do organu właściwego. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, iż powiadomienie pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o wystąpieniu przez skarżącego do Urzędu Gminy [...] o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest jednoznaczne z wystąpieniem do organu z wnioskiem o zawieszenie postępowania do momentu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ wskazał też, że skarżący był informowany przez organ I instancji, iż trzydziestodniowy termin określony w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2010 r. na przedłożenie wymaganych dokumentów celem zalegalizowania samowoli budowlanej jest terminem ustawowym, ściśle określonym w przepisach prawa budowlanego, zatem nie może być przez organ prowadzący postępowanie skracany ani przedłużany. Niedopełnienie czynności przez stronę w terminie ustawowym powoduje, że czynność ta nie może być skutecznie dokonana. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu, m.in. powiadamiając stronę o przeprowadzeniu oględzin przedmiotowej nieruchomości, czy zawiadamiając w dniu 28 grudnia 2009 r. o przysługujących stronie prawach w prowadzonym postępowaniu, w tym możliwości wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego. Treść protokołu z powyższych oględzin została odczytana skarżącemu bezpośrednio po ich zakończeniu, natomiast - na prośbę skarżącego - kopię protokołu doręczono mu wraz z postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 18 stycznia 2010 r. Nie znajduje również uzasadnienia argument, iż skarżący nie mógł wywiązać się z nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 19 stycznia 2010 r. obowiązku, bowiem nie posiadał możliwości dostępu na własną nieruchomość. Jak wynika z ustaleń organu powiatowego na teren działki nr [...] istnieje dojście z drogi powiatowej (działka nr 24/2) oraz z drogi wojewódzkiej (działka nr 50/2). W aktach organu powiatowego brak pisma projektanta, T. C. skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] informującego o przeszkodach w wykonaniu projektu, na które to pismo powołał się w odwołaniu skarżący. Ponadto organ zaznaczył, iż z protokołu oględzin przedmiotowej nieruchomości z dnia 20 października 2009 r. wynika, iż do obiektu kontenerowego wykonano instalację zewnętrzną, nie zaś wewnętrzną, co w odwołaniu zarzucił skarżący. Na powyższą decyzję ostateczną, A. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, w szczególności art.10 K.p.a. przez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i art. 7 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie oraz załatwienie sprawy w sposób naruszający słuszny interes strony. Skarżący zarzucił, że organy nie uwzględniły wszystkich okoliczności faktycznych uniemożliwiających zastosowanie się przez stronę do postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] wskazanych w wyczerpujący sposób w odwołaniu strony oraz w piśmie do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, będącym ustosunkowaniem się do wyjaśnień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] przekazanych wraz z odwołaniem. Następnie A. J. powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym mu prawie, jest równoznaczne z naruszeniem przez organ obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 K.p.a. W dalszej części skargi podano, iż nie jest prawdą, że organ nie znał adresu skarżącego, ponieważ skarżący składał w urzędzie deklaracją podatkową, oraz urząd był w posiadaniu aktu notarialnego kupna nieruchomości, w których to dokumentach widnieje adres skarżącego. Skarżący podkreślił, że w terminie jaki wyznaczył Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na wypełnienie obowiązków legalizacji wybudowanych obiektów, działka pokryta byłą ogromną ilością śniegu i wykonanie jakichkolwiek czynności przez geodetę było niemożliwe. W odpowiedzi na skargę[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju uchybienia nie wystąpiły. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane na podstawie art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Według art. 49b ust. 3 tej ustawy, w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, tzn. ma zastosowanie art. 49b ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Nakaz rozbiórki nie może być zatem wydany, jeżeli obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ spełnia warunki określone w art. 49b ust. 2, a inwestor na którego nałożono obowiązki na podstawie tego przepisu spełnia te obowiązki w ustawowym 30 dniowym terminie. Przedmiotowa inwestycja, tj. budynki gospodarcze o wymiarach 2,5 x 6,6 m i 1,9 x 9,3 m wybudowanych na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] przy ul. Kamieńskiej w m. [...] gm. [...] objęte były obowiązkiem zgłoszenia. Zdaniem skarżącego zgłoszenia dokonał on pismem z dnia 18 maja 2004 r., który organ niesłusznie pozostawił bez rozpoznania. Odnosząc się do tego zarzutu, Sąd zauważa, że nie celowe jest badanie zachowania przesłanek pozostawienia tego pisma bez rozpoznania, gdyż treść wskazanego pisma dotyczy informacji o rozpoczęciu przez skarżącego, prac projektowych na działkach [...] . Natomiast przedmiotem rozpoznania przedmiotowej sprawy jest nakaz rozbiórki obiektów gospodarczych wybudowanych na działce nr [...] . Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, w tym nie poinformowanie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, co stanowiło rażące naruszenie prawa strony do czynnego udziału w sprawie. Przedłożone akta administracyjne potwierdzają bowiem poprawność przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomił skarżącego o wszczętym postępowaniu w sprawie wykonania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanych na działce [...] . Ponadto z akt wynika, iż zaświadczenie Wójta Gminy [...] o tym, iż przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zostało przesłane skarżącemu. Następnie skarżący tuż przed wydaniem decyzji z dnia 1 marca 2010 r., pismem z dnia 6 lutego 2010 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie, w odpowiedzi na które organ pismem z dnia [...] r. wyjaśnił inwestorowi, iż nie ma możliwości dokonania zmiany terminu wykonania nałożonego obowiązku. Zasada wysłuchania strony i zapewnienia jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania nie została więc naruszona. Skarżący podnosi, że organ nie uwzględnił niesprzyjających okoliczności faktycznych tj. złych warunków pogodowych oraz jego niedyspozycji, które stały na przeszkodzie wykonania nałożonego na niego obowiązku. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że 30 dniowy termin, o jakim mowa w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego jest terminem ustawowym, a co zatem idzie organ nie może go skrócić ani przedłużyć (tak też wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 września 2007 r., II SA/Ke 458/07, LEX nr 376751). Ponadto Sąd zauważa, że powołane przez skarżącego czynniki atmosferyczne czy też zły stan zdrowia, mogły rzeczywiście utrudnić wykonanie nałożonych obowiązków, ale nie można stwierdzić że uniemożliwiły ich wykonanie. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się, zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym naruszeń przepisów K.p.a. wskazanych w treści skargi. Organy prowadzące postępowanie zachowały bowiem obowiązek informowania i zapewniły pełną możliwość zapoznawania się z materiałami zgromadzonymi w toku prowadzonego postępowania, które wynikają z art. 7 i 10 K.p.a. Natomiast stan faktyczny wyraźnie wskazuje, iż zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego z którymi wiąże się obowiązek obligatoryjnego orzekania nakazu, o którym mowa w ust.1. W tym stanie rzeczy skarga A.aJ. nie jest zasadna i dlatego skargę tę należało oddalić mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).