II SA/Sz 589/24

WyrokWSA w Szczecinie2024-10-03

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Krzysztof Szydłowski, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych, oparty na twierdzeniu o niekonstytucyjności przepisów określających terminy szczepień w komunikatach Głównego Inspektora Sanitarnego, może stanowić podstawę do wstrzymania egzekucji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z ustawy i jest wymagalny, nawet jeśli przepisy określające terminy szczepień były przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów określających terminy szczepień w komunikatach GIS, nie podważył samego obowiązku szczepień ani jego wykonalności, a jedynie wskazał na potrzebę dostosowania stanu prawnego. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów miało na celu zapewnienie ciągłości realizacji obowiązku szczepień, co uzasadniało utrzymanie w mocy postanowienia o oddaleniu zarzutu braku wymagalności.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, kwestionując wymagalność obowiązku szczepień ochronnych swojej małoletniej córki. Zarzut opierał się m.in. na twierdzeniu, że terminy szczepień określone w komunikatach Głównego Inspektora Sanitarnego nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Organy administracji obu instancji oddaliły zarzut, uznając obowiązek szczepień za wymagalny. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Konstytucji, ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych, a także Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. 1. B. K. (dalej przywoływana jako "Skarżąca") – przedstawicielka małoletniej N. T., pismem z dnia 12 lipca 2024 r., wniosła zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 14 marca 2024 r., nr [...], który doręczono stronie wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia 26 marca 2024 r., znak: [...] Skarżąca podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień, oraz zastrzeżenia niemieszczące się w katalogu zarzutów z art. 33 § 2 u.p.e.a. 2. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r., znak: [...], oddalił zarzut. 3. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie pismem z dnia 10 maja 2024 r., w którym podtrzymała zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień. 4. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2024 r., nr [...], Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie (dalej przywoływany jako: "Wojewódzki Inspektor Sanitarny" lub "Organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej przywoływana jako "k.p.a."), art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 338 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej przywoływana jako "u.p.e.a."), utrzymał w mocy ww. postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 26 kwietnia 2024 r. Organ odwoławczy, odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu w zakresie braku wymagalności obowiązku szczepień wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych, był wymagalny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego z dnia 14 marca 2024 r., nr [...] przez PPIS w G.. Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że poddanie się szczepieniu ochronnemu zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 ze zm., dalej przywoływana jako "u.z.z.z."), jest obowiązkowe dla osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, za wyjątkiem osób przebywających na terytorium RP przez okres krótszy niż trzy miesiące, która to okoliczność nie dotyczy tej sprawy. Przedział wiekowy poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego oraz na dzień wydania niniejszego orzeczenia określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 2077, dalej jako "rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych", w szczególności Załącznik 1 do rozporządzenia oraz Charakterystyka Produktu Leczniczego. Jedynie w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego może zostać stwierdzone wystąpienie przeszkód wynikających ze stanu zdrowia, uniemożliwiających wykonanie szczepienia, na co brak jest dowodów w aktach sprawy w odniesieniu do dziecka Skarżącej. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia o szczepieniach ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, co znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2021 r. (sygn. akt II GSK 2358/21). Wojewódzki Inspektor Sanitarny podał dalej, że podczas wizyty kwalifikacyjnej przedstawiciel ustawowy dziecka lub opiekun faktyczny, jeżeli posiada dodatkowe informacje lub dodatkową dokumentację medyczną dziecka, które mogą stanowić o ewentualnych przeciwskazaniach do szczepień, powinien poinformować o tym lekarza. To w interesie Strony jest, aby dobrowolnie wybranemu przez siebie lekarzowi POZ takie informacje i dokumentację przedstawić. Organ odwoławczy zaznaczył, że mimo, iż badanie kwalifikacyjne dziecka stanowi integralną część procesu szczepienia ochronnego, nie stanowi pełnej realizacji obowiązku. Wykonanie obowiązku może nastąpić dopiero w momencie uzupełnienia wszystkich zaległych szczepień określonych w kalendarzu szczepień. Wymagalność obowiązku następuje z chwilą wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych, które w § 3 ust. 1 określa grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym uwzględniając ich wiek, a załącznik 1 doprecyzowuje schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania, wymagane dla danego szczepienia uwzględniając wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Ponadto, decydując się na odmowę szczepień ochronnych, zdaniem Organu, należy mieć świadomość ograniczania prawa dziecka do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych, co naraża dziecko na zagrożenia związane zarówno z przechorowaniem, jak i możliwością wystąpienia poważnych powikłań zdrowotnych. Narusza to dobro dziecka, a tym samym istotę jego praw. Organ wyjaśnił, że dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy (m. in. karta uodpornienia dziecka, pismo PPIS w G. znak: [...] z dnia 23.11.2023 r., dokumenty z [...]. PRZYCHODNIA [...], przy jednoczesnym braku w tej dokumentacji dowodów na długotrwałe odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniej, jak również nieprzedłożenie przez Skarżącą zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania szczepień ochronnych u dziecka, świadczą o uchylaniu się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych u małoletniej. Odnosząc się do zarzutu Organ uznał, że brak jest podstaw do jego uznania. W dniu wystawienia tytułu wykonawczego, małoletnia N. T. miała ukończony 12 rok życia i była zobowiązana do przyjęcia kolejnej dawki szczepienia obowiązkowego, tj. wg schematu szczepienie przeciw odrze, śwince i różyczce (dawka przypominająca). Rodzice dziecka nie przedstawili aktualnego zaświadczenia o czasowym lub długotrwałym odroczeniu szczepień czy zaświadczenia od lekarza specjalisty stwierdzającego przeciwwskazania do szczepień, a także stwierdzającego dokonanie szczepienia w innej placówce. Powyższe wskazuje wprost, zdaniem Organu, na uchylanie się od obowiązku. 5. Pismem z dnia 12 lipca 2024 r., Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie, zarzucając: 1). naruszenie art. 87 Konstytucji w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. przez zaliczenie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, że może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną liczbą dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo że akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, co zostało potwierdzone w wyroku TK z 9 maja 2023 r.; 2). naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych przez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo że nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek; 3). naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych przez uznanie że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 u.z.z.z. może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, że skarżąca może zaszczepić córkę w terminie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172), dalej: "rozporządzenie z 18 sierpnia 2011 r."; 4). naruszenie art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ i dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, że obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 5). naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji przez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego i prawa do ochrony zdrowia. Skarżąca wniosła o: 1). uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania; 2). zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania; 3). zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, 2, 3 oraz art. 68 ust. 1, 2, 3 i art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim nie przewidują wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań, braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe i rehabilitację osób, u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy, a ewentualnie o 4). zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia powyższego przepisu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka; 5. zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny bądź Europejski Trybunał Praw Człowieka. W skardze szeroko uargumentowano poszczególne zarzuty. 6. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: 7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje uchyleniem przez Sąd zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw akt podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. 8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu Skarżąca uczyniła postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. oddalające zarzut Skarżącej w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. 9. Skarżąca kwestionuje zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, na mocy którego w oparciu o art. 34 § 2 u.p.e.a. oddalono podniesiony przez Skarżącą zarzut braku wymagalności obowiązku. Z treści zarzutu, zażalenia oraz skargi wynika, że Skarżąca upatruje braku wymagalności obowiązku z innych przyczyn niż określone w 33 § 2 pkt 6 lit. a i b u.p.e.a., w szczególności nie powołuje się w tym zakresie na okoliczności odroczenia terminu wykonania obowiązku. Odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, Skarżąca wskazywała, że komunikaty Głównego Inspektora Sanitarnego nie mieszczą się w katalogu obowiązujących w Polsce źródeł prawa, nie można było upatrywać wymagalności wykonania obowiązku w terminach ogłaszanych w Programie Szczepień Ochronnych. Stanowisko to nie jest prawidłowe. Zdaniem Sądu w sprawie brak było podstaw do kwestionowania wymagalności obowiązku szczepień ochronnych u córki skarżącej. Dodatkowo wskazać trzeba, że poglądy Skarżącej kwestionującej obowiązujący w Polsce system szczepień ochronnych jako przymusowy, zagrażający życiu dzieci z uwagi na zbyt dużą ilość szczepień, brak bezpieczeństwa szczepionek wprowadzanych w ocenie Skarżącej z powodów pozamedycznych oraz pozbawiony ochrony odszkodowawczej oraz zasad zgłaszania NOP, jakie w ocenie Skarżącej byłyby dla niej oraz rodziców, którzy nie chcą szczepić dzieci optymalne, pozostaje bez wpływu na ocenę wymagalności obowiązku. 10. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wbrew ocenie strony Skarżącej potwierdza, że dziecko do czasu wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało zaszczepione dawkami wymienionymi w tytule wykonawczym. Skarżąca uchylała się od obowiązku poddania córki sczepieniom, pomimo wezwań ze strony inspekcji sanitarnej, jak też po otrzymaniu upomnienia w tej sprawie. W aktach sprawy znajduje się też pismo z przychodni (k. 2, k. 22 akt. adm.), że u córki Skarżącej, nie zostały wykonane zaległe szczepienia ochronne, że brak jest informacji potwierdzających występowanie przeciwskazań co szczepień. Skarżąca była wzywana 8-krotnie, nie współpracowała, brak kontaktu telefonicznego i osobistego. Wbrew przekonaniu Skarżącej z obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego postanowienia przepisów prawa wynikał obowiązek poddania córki szczepieniom ochronnym przeciw odrze, śwince, różyczce, a Skarżącą obowiązywały terminy wykonania tych szczepień wynikające z rozporządzenia Ministra Zdrowa i ogłaszanych corocznie Programów Szczepień Ochronnych. 11. Podstawę prawną egzekwowanego względem Skarżącej obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., zgodnie z którym osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z. w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią (...). Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1 u.z.z.z., osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanymi dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje konieczność jego wyegzekwowania. Stosownie zaś do art. 17 ust. 10 u.z.z.z., minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt1) oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt2) - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Na podstawie tej delegacji Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2172 z późn. zm.), w którym wskazał, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne: błonica; gruźlica; inwazyjne zakażenie Haemophilus influenzae typu b, inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae, krztusiec, nagminne zakażenie przyusznic (świnka), odra, ospa wietrzna, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), różyczka, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wścieklizna, zakażenia wywołane przez rotawirusy (§ 2). W rozporządzeniu tym wskazano również, w jakim okresie życia dzieci i młodzież podlegają szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie. Należy podkreślić, że od dnia 1 października 2023 r. obowiązuje nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które jak słusznie zauważył Organ inspekcji sanitarnej, zawiera schemat szczepień ochronnych obejmujący liczbę dawek i termin ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Nowe rozporządzenie zasadniczo określa dawki i rodzaje szczepień oraz ich terminy, które wcześniej były podawane w komunikatach GIS. W momencie wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela obowiązywało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. i zostało ono wymienione w tytule wykonawczym. Konkludując, ze wskazanych przepisów wynika norma prawna ustanawiająca prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Określa ona wszystkie istotne cechy tego obowiązku, to jest podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Podkreślić należy, że sam obowiązek wynika z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 u.z.z.z. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest wydawany celem wykonania obowiązku nakładanego ustawą (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch.) oraz ww. rozporządzeniem. Komunikat ten jest w istocie dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy i rozporządzenia, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych obowiązków. 12. W związku z zarzutami podnoszonymi przez Skarżącą w toku postępowania, zdaniem Sądu, należy się odnieść również do znaczenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, w którym Trybunał orzekł, że: I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Z uzasadnienia wyroku Trybunału wynika, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego wskazuje termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych szczepionek. Z tego względu należało uznać, że Program Szczepień Ochronnych zawiera nowość normatywną, w postaci treści nieobecnych ani w ustawie o zwalczaniu chorób zakaźnych, ani w rozporządzeniu. Trybunał wskazał, że sprecyzowanie zakresu obowiązku jednostki w drodze rozporządzenia jest dopuszczalne, o ile istnieje stosowna delegacja ustawowa, tj. spełnione są przesłanki określone w art. 92 Konstytucji RP. W realiach rozpoznawanej sprawy w sposób niezamierzony nastąpiła subdelegacja kompetencji - termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych szczepionek wskazuje Główny Inspektor Sanitarny w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, a minister właściwy do spraw zdrowia nakazuje przeprowadzać obowiązkowe szczepienia ochronne zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Z kolei art. 17 ust. 11 u.z.z.z. wskazuje, że komunikat ma uwzględniać przepisy rozporządzenia. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego ma mieć jedynie charakter techniczny i zawierać reguły instrumentalne kierowane do podmiotów organizacyjnie podległych Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu, jak i personelu medycznego. Uszczegółowienie obowiązku szczepień ochronnych adresowanego do jednostki ma być unormowane wyłącznie rozporządzeniem. W rzeczywistości jednak komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego wywiera skutek w sferze kształtowania praw jednostki. Taka jednak dwutorowość nie jest dopuszczalna na poziomie komunikatu. Mogłaby co najwyżej wystąpić na poziomie rozporządzenia, będącego podstawą dla Głównego Inspektora Sanitarnego do sformułowania reguł instrumentalnych, jak i doprecyzowania obowiązku ciążącego na jednostce. Zestawienie związkowe przepisów będących przedmiotem kontroli pozwoliło Trybunałowi na taką rekonstrukcję normy, aby wydać wyrok zakresowy, albowiem niekonstytucyjność uwidacznia się dopiero przy łącznym ujęciu tych przepisów. Trybunał zaznaczył, że intensywność ingerencji w prawo podmiotowe musi być kontrolowalna przez obywatela, tj. wynikać z prawa powszechnie obowiązującego. Poddanie jednostki obowiązkowi szczepień ochronnych, czy też - w realiach niniejszej sprawy - ponoszenie odpowiedzialności za jego niezrealizowanie przez osobę, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią, stanowi istotną ingerencję w prawa podmiotowe (art. 47 Konstytucji). Ponieważ niezrealizowanie obowiązku zostało powiązane z poważnymi konsekwencjami dla jednostki, musi ona być w stanie precyzyjnie ustalić treść tego obowiązku. Z tego punktu widzenia sytuacja, w której jego treść jest współkształtowana komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji), jest niedopuszczalna. Dlatego też, w ocenie Trybunału, art. 17 ust. 11 u.z.z.z. w związku z § 5 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji. Trybunał wskazał, że wydany wyrok powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. W ocenie Trybunału - wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją normy - nie zaś art. 17 ust. 11 u.z.z.z., jak i § 5 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r. jako takich - zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją ciąży zarówno na ustawodawcy, jak i ministrze właściwym do spraw zdrowia. Istotne jest jednak to, że ingerencja ustawodawcy może nie być konieczna w razie odpowiedniego działania organu upoważnionego do wydania rozporządzenia. Trybunał był świadomy, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował dostosowanie stanu prawnego w pierwszej kolejności przez zmianę rozporządzenia. Minister właściwy do spraw zdrowia może bowiem rozważyć określenie, w drodze rozporządzenia wydawanego na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z., terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w szczególności czy takie rozwiązanie mieści się w zakresie spraw przekazanych do uregulowania w art. 17 ust. 10 pkt 2 u.z.z.z., to jest określenia wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Powinno to umożliwić osiągnięcie efektu dwutorowej spójności normatywnej. Po pierwsze, w sposób konstytucyjnie dopuszczalny, w drodze rozporządzenia, w pełni sprecyzowany zostałby ustawowy obowiązek szczepień ochronnych ciążący na jednostce, która mogłaby ponosić odpowiedzialność w wypadku braku jego realizacji. Po drugie, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wydawany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, miałby wtedy czysto techniczny charakter. Minister właściwy do spraw zdrowia może rozważyć ponadto sugestię, aby określić termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w formie załącznika do rozporządzenia. Jeżeli jednak zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją jedynie w drodze nowelizacji rozporządzenia nie będzie możliwe bez uszczegółowienia upoważnienia wynikającego z art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. lub zmiany innych przepisów ustawy, konieczne będzie również odpowiednie działanie ustawodawcy w tym zakresie. Trybunał podkreślił, że wyrok ten nie pozbawia Głównego Inspektora Sanitarnego kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ani nie ogranicza zakresu treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie. Innymi słowy, termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być - w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa - wskazane w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, jednakże komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Jednocześnie Trybunał wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W tym zakresie Trybunał wyjaśnił, że skoro wydany wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł potrzebę dostosowania stanu prawnego, a określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej jest niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Termin 6 miesięcy, w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian. 13. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku zastosowania klauzuli odraczającej, akt normatywny wskazany w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego pozostaje częścią systemu prawa i w związku z tym ma być zasadniczo stosowany, tak jak każdy obowiązujący akt prawny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 505/23, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2018 r. sygn. akt I CSK 390/17). Tym niemniej sytuacja, w której Trybunał Konstytucyjny uznał dany przepis za niekonstytucyjny wraz z odroczeniem terminu jego mocy obowiązywania, oznacza wprawdzie jego obowiązywanie, ale jego stosowanie w tym okresie winno być zawsze przedmiotem analizy. Sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 87/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 227/23). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19) dotyczy szczególnie istotnej ze względów społecznych i medycznych kwestii zapobiegania chorobom zakaźnym. Prawidłowa realizacja szczepień ochronnych zapewnia wysoki odsetek osób posiadających odporność przeciw chorobom zakaźnym, a tym samym zmniejsza ryzyko szerzenia się tych chorób. Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny wyjaśniając, że wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów wynika z konieczności zapewnienia ciągłości obowiązkowych szczepień. Ewentualne przyjęcie przez Sąd, że w niniejszej sprawie nie mogą być stosowane zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy, których termin utraty mocy obowiązującej odroczono, byłoby równoznaczne z akceptacją postaw rodziców niezgłaszających się na szczepienia ochronne dzieci, choć szczepienia te w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są obowiązkowe i istnieje konieczność zapewnienia ich ciągłości. W ocenie Sądu, z treści uzasadnienia wyroku wynika, że Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował w żaden sposób wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, zaś, jako wzorzec kontroli, przyjął przepisy o prawie do ochrony prawnej życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP), o zasadzie proporcjonalności przy ograniczaniu w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz o źródłach powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). W ocenie Sądu wskazana przez Trybunał Konstytucyjny konieczność zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych stanowi wartość przemawiającą za dalszym stosowaniem zakwestionowanych przez Trybunał przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w zakresie, w jakim pozwalały one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. W ocenie Sądu odmowa zastosowania zakwestionowanych przepisów, szczególnie wobec odroczenia przez Trybunał utraty ich mocy, spowodowałoby zakłócenie procesu wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych. 14. Reasumując, w świetle powyższych rozważań Sąd nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie choroby objęte tytułem wykonawczym były objęte obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a córka Skarżącej - jako osoba małoletnia - podlegała obowiązkowi tych szczepień także przed wydaniem rozporządzenia z 2023 r. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z przywołanych wyżej przepisów prawa a wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, nie wpłynął na kwestie istnienia ani wykonalności tego obowiązku. Niewykonanie obowiązku szczepień stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. 15. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest to, że córka Skarżącej, nie została zaszczepiona przeciwko chorobom zakaźnym w schemacie dawek przypominających wymienionym w tytule wykonawczym, pomimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. W sytuacji zatem, gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, zaś córka nie została zaszczepiona, to obowiązek poddania szczepieniom stał się wymagalny i istniały podstawy prawne do wystawienia w dniu 14 marca 2024 r. tytułu wykonawczego. W tej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. i Programem Szczepień Ochronnych. Dla dziecka urodzonego w 2011 r. należało wykonać, tak jak wskazano w tytule wykonawczym szczepienie przypominające. W tych okolicznościach działanie Organów polegające na oddaleniu zarzutu Skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej odpowiada prawu. 16. Należy ponownie podkreślić, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z. określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Analizując treść rozporządzenia w zakresie podanego w nim schematu obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży (załącznik do rozporządzenia) dostrzec należy, że w odniesieniu do szczepień przypominających: I dawka przeciwko odrze, śwince i różyczce - podane terminy szczepień i podawania poszczególnych dawek, odpowiadają tym, które wcześniej były określone w komunikatach GIS obowiązujących dla szczepień córki Skarżącej przeciw tym samym chorobom zakaźnym. 17. Należy również wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19) wyrażano już pogląd, że konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ustawodawca konstytucyjny w art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) konieczne jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Tak dobro dziecka, jak i interes społeczny w ocenie Sądu wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). Obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki. W ramach postępowania zainicjowanego zarzutem Skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej nie można uznać, że wskazane normy zostały naruszone. W postępowaniu tym nie doszło do obrazy przepisów Konstytucji RP jak i obrazy przepisu art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, bowiem przy jego wykładni uwzględnić należy ust. 2, który stanowiąc o poszanowaniu życia prywatnego i rodzinnego wyznacza jego granice przyjmując, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia. 18. Odnosząc się w tym miejscu do zgłoszonego w skardze wniosku o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, wskazać należy, że Sąd nie uznał tego wniosku za zasadny i nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19, w analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Tak jak wyjaśniono, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (tak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18). 19. Podobnie, z uwagi na powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o dokonanie wykładni treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wskazać należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr [...] i inni), zapadłego na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Nadto, wszystkie zaskarżone w tej sprawie szczepienia dotyczyły małych dzieci, a Trybunał podkreślił w tej mierze, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Wreszcie, przedmiotem omawianej sprawy były szczepienia przeciwko dziesięciu chorobom, które to szczepienia są powszechnie uznawane przez środowisko medyczne za bezpieczne i skuteczne. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała (zob.: K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, LEX). 20. Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut skargi dotyczący niewskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów, na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary. Z analizy zaskarżonego postanowienia wynika, że wskazane elementy znalazły się w jego treści. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło