II SA/Sz 592/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-11-24
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie jest zgodne z prawem, gdy organ stwierdził faktyczne użytkowanie obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego została nałożona prawidłowo, ponieważ inwestor nie posiadał wymaganego pozwolenia na użytkowanie, a przeprowadzone czynności kontrolne jednoznacznie potwierdziły użytkowanie obiektu. Użytkowanie należy rozumieć jako korzystanie z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, a nie tylko zasiedlenie. Zarzuty skarżącej dotyczące braku udziału w postępowaniu dowodowym oraz nieużytkowania obiektu zostały oddalone.Stan faktyczny
Spółka A. użytkowała budynek warsztatowo-garażowy z zapleczem socjalnym oraz pomieszczeniami biurowo-magazynowymi bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Organ nadzoru budowlanego stwierdził nielegalne użytkowanie na podstawie oględzin i dokumentacji fotograficznej. Spółka zaskarżyła postanowienie o wymierzeniu kary, kwestionując fakt użytkowania i zarzucając naruszenie prawa proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Spółki A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wymierzające karę za nielegalne użytkowanie budynku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie budynku oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 57 ust. 7 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn.zm.) po rozpoznaniu zażalenia S. Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. wymierzające Spółce karę w wysokości [...] zł za użytkowanie budynku warsztatowo-garażowego z zapleczem socjalnym wraz z pomieszczeniami biurowo-magazynowymi oraz dobudowaną wejściową klatką schodową, zlokalizowanego na działce nr geodezyjny [...] położonej przy ul. U. w S., bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. został zawiadomiony przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w S. o użytkowaniu obiektu przez S. Sp. z o.o. z siedzibą
w S., bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W wyniku przeprowadzonych w obecności przedstawiciela inwestora oględzin nieruchomości pracownicy Inspektoratu stwierdzili użytkowanie hali o wymiarach [...]m x [...]m oraz dwukondygnacyjnego budynku socjalno-biurowego z wydzieloną klatką schodową i części warsztatowej, w której wykonywano naprawę samochodu.
W celu udokumentowania stwierdzonych faktów wykonano dokumentację fotograficzną.
Organ nadto ustalił, że budowę obiektu rozpoczęto na podstawie decyzji z dnia [...] r. udzielającej M. i W. S. pozwolenia na budowę zakładu produkcji emulsji asfaltowej, w tym: budynku administracyjnego, budynku warsztatowo-garażowego z zapleczem socjalnym, składowiska grysu, rampy, fundamentów i zbiorników, garażu blaszanego, przyłącza wody i kanalizacji sanitarnej oraz sieci energetycznej [...] kV z przyłączami, sieci energetycznej oświetleniowej, dróg i dojazdów, zmienionej następnie decyzją z dnia [...] r., a następnie przeniesionej decyzją z dnia [...] r. na rzecz S. Sp.zo.o. w S. i zmienionej decyzją z dnia [...] r.
W decyzji o pozwoleniu na budowę S. nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie właściwego organu.
Stosownie do treści art. 54 Prawa budowlanego, do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu
o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie [...] dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
W trakcie wykonywania obowiązków określonych w Prawie budowlanym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził samowolne użytkowanie budynku warsztatowo-garażowego z zapleczem socjalnym wraz z pomieszczeniami biurowo-magazynowymi oraz klatką schodową. Powyższe ustalenia potwierdzają protokoły organu, dokumentacja fotograficzna, oświadczenie Prezesa Spółki z o.o. S.
Zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane, przedmiotowy obiekt należy zakwalifikować do XVII kategorii. Kategoria ta wymieniona została w art. 55 cyt. ustawy, który określa, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu zaliczonego do tej kategorii należy uzyskać ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Inwestor decyzji takiej nie posiadał, a akta sprawy dowodzą, że obiekt był użytkowany.
Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 59 f ust. 1 ustawy Prawo budowlane - ustalono wysokość kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu na kwotę [...]zł.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. S. Spółka z o.o.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniosła o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 7, art. 9 i art. 10 kpa przez nierzetelne i nieprawidłowe dokonanie czynności kontrolnych przedmiotowej inwestycji, a tym samym przyjęcie nieuzasadnionych wniosków, że budynki były użytkowane.
Skarżąca podniosła, iż umeblowanie i wniesienie przedmiotów do budynków nie oznacza jeszcze, iż są one użytkowane, gdyż były jedynie zasiedlone i przygotowane do prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza w żaden sposób, że w przedmiotowym budynku taka działalność była prowadzona. Zarzuciła też, że została pozbawiona udziału w postępowaniu dowodowym przez brak możliwości zaprezentowania swego stanowiska oraz odniesienia się do zebranego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się oświadczenie prezesa spółki, w którym wyjaśniał przesłanki przystąpienia do użytkowania budynku bez uzyskania zgody właściwego organu oraz oświadczenie o zapoznaniu się z materiałami sprawy, w którym podał nadto, że do użytkowania budynków przystąpiono w dniu [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, ponieważ nałożenie
na skarżącą Spółkę z o.o. S. kary pieniężnej z tytułu przystąpienia
do samowolnego użytkowania obiektu nastąpiło bez naruszenia przepisów prawa.
Ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniająca ustawę Prawo budowlane
(Dz. U. Nr 93, poz. 888 z 2004 r.) art. 57 ust. 7 otrzymał następujące brzmienie:
W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepis w powyższej postaci zaczął obowiązywać od [...] r. Naruszenie art. 54 Prawa budowlanego związane jest z przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego przed zawiadomieniem właściwego organu o zakończeniu budowy i przed upływem [...] dni od doręczenia temu organowi zawiadomienia o zakończeniu budowy i dotyczy obiektów budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenie na użytkowanie, natomiast naruszenie art. 55 Prawa budowlanego jest związane z przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego przed uzyskaniem decyzji ostatecznej o pozwoleniu na użytkowanie i dotyczy obiektów budowlanych wymienionych w trzech podpunktach tego przepisu tj. zaliczonych przez ustawodawcę do obiektów wymagających uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Zgodnie z przytoczoną treścią art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego można przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego po uzyskaniu - w przypadkach wymaganych przepisami prawa – pozwolenia na jego użytkowanie. W rozpoznawanej sprawie, wymagane było uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Co do tej okoliczności strony są zgodne.
Tym samym dopóki inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, nie mógł użytkować przedmiotowego obiektu.
Tymczasem przeprowadzone czynności kontrolne w tym oględziny, wskazują jednoznacznie, że kontrolowany obiekt był użytkowany. Nie sposób zgodzić się
z twierdzeniem strony skarżącej, że obiekt został jedynie zasiedlony.
Należy zauważyć, że wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował w Prawie budowlanym pojęcia użytkowanie, to należy przez to rozumieć wykorzystywanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. II SA/Ol 958/07, Lex 490194) użytkowaniem jest każdy przejaw korzystania z obiektu.
Przy czym użytkowanie obiektu budowlanego nie musi mieć charakteru trwałego i pełnego. Dlatego też nie mógł zostać uwzględniony zarzut, że budynek nie jest użytkowany. Dokumentacja fotograficzna wykonana podczas kontroli jednoznacznie świadczy o tym, że budynek był wówczas wykorzystywany. Zdjęcia ewidentnie wskazują, że z pomieszczeń biurowych korzystali pracownicy (materiały znajdujące się na biurkach, pieczątki, laptop).
W tym stanie rzeczy brak jest jakichkolwiek racjonalnych argumentów pozwalających na przyjęcie stanowiska, że sporny obiekt nie był użytkowany.
Wbrew zarzutom strony skarżącej osobisty udział prezesa spółki przy kontroli spornego obiektu w żaden sposób nie wpłynąłby na zmianę ustaleń faktycznych organu. Podstawą uwzględnienia skargi jest bowiem tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (k. [...] akt administracyjnych).
Ustalenia faktyczne dokonane podczas kontroli, udokumentowane materiałem fotograficznym potwierdził Prezes Spółki S. z siedzibą w S. P. S. składając w dniu [...] r. oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że użytkowanie budynku nastąpiło z dniem [...]r. (k.[...] akt administracyjnych).
Dodatkowo w zażaleniu z dnia [...]r. kierowanym do organu nadzoru budowlanego, nie kwestionował faktu stwierdzenia przez organ nielegalnego użytkowania obiektu, tylko wyjaśniał przyczyny przystąpienia do jego użytkowania przed uzyskaniem stosownego zezwolenia.
W ocenie Sądu organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy sprawy, w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania określonymi w przepisach art. 7 kpa, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą zebrania całego materiału dowodowego oraz zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu .
Uzasadnienia postanowień spełniają wymogi prawidłowo sporządzonych uzasadnień, ponieważ wskazują okoliczności faktyczne sprawy, fakty na których oparły się organy wydając swoje orzeczenia.
Odnośnie stwierdzenia skarżącej, że wymierzona kara jest wysoka, wskazać należy, że przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest tak skonstruowany, że nie pozostawia organom nadzoru budowlanego swobody decyzyjnej.
Stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, obliguje organ do wymierzenia kary pieniężnej, której wysokość stanowi iloczyn współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k), współczynnika wielkości obiektu budowlanego(w) i 10-krotności stawki opłaty (s).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a., w myśl którego sąd w razie nieuwzględnienia skargi, skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło