II SA/Sz 60/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-07-30
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można cofnąć przyznane prawo pomocy, jeśli strona wprowadziła sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej poprzez składanie licznych, potencjalnie nieuzasadnionych skarg i modyfikowanie oświadczeń o stanie majątkowym?Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznane na podstawie błędnych oświadczeń o sytuacji majątkowej może zostać cofnięte na podstawie art. 249 i art. 263 PPSA. Działania strony polegające na składaniu licznych skarg, ponoszeniu związanych z tym nakładów oraz modyfikowaniu oświadczeń o stanie majątkowym w zależności od potrzeb sprawy, podważają wiarygodność tych oświadczeń i mogą świadczyć o wprowadzeniu sądu w błąd.Stan faktyczny
Skarżący P.J. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę w sprawie o zasiłek stały. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, które zostało mu przyznane. Następnie sąd, opierając się na aktach sprawy i informacjach znanych z urzędu, ustalił, że skarżący złożył liczne skargi i wnioski, a jego oświadczenia o stanie majątkowym budzą wątpliwości, gdyż były modyfikowane w zależności od potrzeb sprawy. Ponadto skarżący opłacił profesjonalnego pełnomocnika z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Cofnięto przyznane P.J. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: cofnąć przyznane P. J. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego
Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie oddalił skargę P.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie zasiłku stałego. Wobec wniosku skarżącego odpis wskazanego orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony P.J. w dniu [...]
W dniu [...] r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna, od przedmiotowego wyroku, sporządzona w imieniu P.J. przez adwokata D.S. (z daty nadania [...])
Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia [...] r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez wypełnienie przesłanego urzędowego formularza PPF.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy uwzględniając wskazany wniosek przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu powołanego orzeczenia wskazano, że ocena sytuacji majątkowej skarżącego, korzystającego z pomocy społecznej, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł pozwala uznać, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej ustanowienie radcy prawnego, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia i wydatków pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt I OSK 1121/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.
Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził prawomocność wyroku z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 60/08.
Jak ustalono w oparciu o akta spraw znajdujących się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie w tym o sygn. akt II SA/Sz 88/09; II SAB/Sz 97/09;
II SAB/Sz 80/09 oraz II SA/Sz 286/09 postanowieniami Sądu orzeczono o odmowie przyznania P.J. prawa pomocy podnosząc, że w okresie od
[...] r. wniósł ogółem do tut. Sądu [...] skarg
i wniosków.
W uzasadnieniu wskazanych orzeczeń podniesiono, że powołane okoliczności świadczą o tym, że P.J. wnosząc skargi do sądu nie działa w imię ochrony swych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. W tym stanie rzeczy domaganie się przez skarżącego dość często przyjeżdżającego ze [...] do Sądu w Szczecinie i niewątpliwie ponoszącego nakłady związane ze składaniem w Sądzie skarg podważa wiarygodność Jego oświadczeń o stanie materialnym. Podobnie podał Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenia P.J., iż okoliczność ponoszenia przez skarżącego nakładów związanych z wnoszeniem licznych skarg i zażaleń poddaje w wątpliwość prawdziwość danych wskazanych przez wnioskodawcę
w oświadczeniu o stanie majątkowym, które nie odzwierciedlają jego rzeczywistej sytuacji majątkowej /por. postanowienie NSA z dnia [...] r. sygn. akt I OZ 127/09, oraz postanowienie NSA z dnia [...] r. sygn. akt I OZ 320/09 publ. na stronie internetowej http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Dodatkowo, m.in. w sprawach o sygn. akt II SAB/Sz 80/09, II SA/Sz 286/09 oraz II SAB/Sz 97/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podniósł, że wyżej zasygnalizowana wątpliwość co do wiarygodności oświadczeń P.J. znajduje również oparcie w okolicznościach znanych sądowi z urzędu. Mianowicie w zakończonych nieprawomocnymi wyrokami sprawach P.J. o sygn. akt II SA/Sz 60/08 (dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie zasiłku stałego) oraz o sygn. akt II SA/Sz 947/08 (dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w [...] w przedmiocie zasiłku stałego) skarżący twierdził, że jego faktyczne wydatki są wyższe niż ustalił organ, bowiem uiszcza na rzecz dziecka alimenty w kwocie wyższej niż zasądzone. Powyższe zdaniem Sądu wskazuje na to, że P.J. swoje oświadczenie o stanie dochodów i wydatków modyfikuje
w zależności od jego potrzeb w konkretnej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części ustawą p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W myśl art. 263 ustawy p.p.s.a. o cofnięciu przyznania prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym.
Przesłanki zawarte w powołanym przepisie należy wiązać z działaniem strony, w przypadku pierwszej przesłanki z bezpośrednim działaniem – strona wprowadziła sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej lub rodzinnej w przypadku drugiej przesłanki – z działaniem pośrednim – sytuacja majątkowa lub rodzinna strony uległa poprawie /por. B. Dauter; Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd, LexisNexis 2008 r., s. 474/.
W niniejszej sprawie należało ocenić okoliczności powołane przez wnioskodawcę, czyli dane umieszczone w urzędowym formularzu PPF oraz skonfrontować je z faktami znanymi Sądowi z urzędu.
Jak wynika bowiem z przytoczonego stanu faktycznego sprawy ustalonego w oparciu o urządzenia ewidencyjne tj. repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ustalono, że P.J. w okresie od
[...] r. wniósł ogółem do tut. Sądu [...] skarg
i wniosków. Rozpoznając wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy Sąd podniósł, że P.J. wnosząc skargi do sądu oraz ponosząc związane z tym nakłady poddaje w wątpliwość swoje oświadczenia o aktualnym stanie majątkowym. Podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach oddalających zażalenia skarżącego, że ponoszenie przez wnioskodawcę nakładów związanych ze składaniem licznych skarg i zażaleń podważa wiarygodność podanych przez niego danych, które nie odzwierciedlają Jego rzeczywistej sytuacji majątkowej.
Ponadto w niektórych sprawach tut. Sąd stwierdził, że powyższa wątpliwość co do wiarygodności oświadczeń P.J. znajduje potwierdzenie m.in.
w niniejszej sprawie o sygn. akt II SA/Sz 60/08 oraz w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 947/08 w przedmiocie zasiłku stałego, w których skarżący stwierdził, że jego faktyczne wydatki są wyższe niż ustalił organ, bowiem płaci na rzecz dziecka alimenty w kwocie wyższej niż zasądzone. W ocenie Sądu P.J. oświadczenia o stanie majątkowym modyfikuje w zależności od konkretnej sprawy.
Jednocześnie, na marginesie należy wskazać, że w niniejszym postępowaniu skarżący opłacił profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który sporządził w jego imieniu skargę kasacyjną co dodatkowo poddaje w wątpliwość prawdziwość oświadczeń wnioskodawcy co do jego stanu majątkowego.
Biorąc wskazane okoliczności pod uwagę należało stwierdzić, że oświadczenia wnioskodawcy zawarte w urzędowym formularzu PPF nie są wiarygodne, a działania strony polegały na wprowadzeniu Sądu w błąd, co do jego rzeczywistej sytuacji materialnej.
Zatem należało cofnąć przyznane prawo pomocy stosownie do art. 249 oraz art. 263 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło