II SA/Sz 60/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata D. J. B. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych p o s t a n a w i a: oddalić wniosek adwokata D. J. B. o przyznanie wynagrodzenia za udzielenie z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. przyznał Spółce A z o.o. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do powyższego Izba Adwokacka wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokata D. J. B.. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odrzucił skargę Spółki A. z o.o., jako wniesioną z uchybieniem terminu. W dniu [...] r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronie skarżącej oświadczając, że nie zostały one w żadnej części uiszczone. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Orzeczenie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu. Sąd jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu (referendarza sądowego) ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Tylko w takiej sytuacji dopuszczalne jest pozytywne orzeczenie w przedmiocie wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia. We wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokat D. J.B. wskazał, że udzielona przez niego pomoc prawna polegała na zapoznaniu się z aktami sprawy oraz wysłaniu korespondencji do strony skarżącej. W ocenie referendarza sądowego, mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyznaczony pełnomocnik nie podjął czynności, które można by uznać za rzeczywiste udzielenie skarżącej pomocy prawnej, za którą należałoby się wynagrodzenie. Mając na uwadze wyliczone we wniosku o wynagrodzenie czynności, podkreślić należy, że art. 250 P.p.s.a. nie nakłada na Sąd obowiązku uwzględniania każdego wniosku o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia. Czynności polegające na zapoznaniu się z aktami sprawy i wysłaniu korespondencji - bez podjęcia dalszych czynności procesowych – nie są wystarczające do uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie rzeczywiście udzielona (podobnie np. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ790/11, z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 865/12). Zapoznanie się z aktami sprawy i ich analiza to jedynie czynność poprzedzająca faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej. W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji powinny one znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, np. poprzez wyrażenie przez pełnomocnika stanowiska w sprawie oraz – w razie potrzeby – złożenie w imieniu strony niezbędnych wniosków procesowych. W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, że w niniejszej sprawie brak podstaw do przyznania adwokatowi D. J. B.wynagrodzenia za pomoc prawną w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Z tych powodów na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.