II SA/Sz 602/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-08-10

Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego), jeśli jej skarga do sądu administracyjnego jest oczywiście bezzasadna z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona, co ma miejsce m.in. w sytuacji uchybienia terminu do jej wniesienia. W takim przypadku sąd odmawia przyznania prawa pomocy, nawet jeśli sytuacja materialna strony byłaby uzasadniona.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skargę wniósł za pośrednictwem organu pierwszej instancji, co skutkowało przekazaniem jej do właściwego organu (SKO) po upływie ustawowego terminu. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. R. S., pismami z dnia 18 kwietnia 2016 r. oraz z dnia 17 maja 2016 r., zatytułowanymi "odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r." wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] r. o umorzeniu częściowo należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dniu 1 sierpnia 2016 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z akt administracyjnosądowych sprawy wynika, że skarga - pismo z dnia 18 kwietnia 2016 r. zostało wniesione do Sądu za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej, do którego wpłynęło w dniu 21 kwietnia 2016 r. Następnie organ pierwszej instancji przekazał ww. skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 2 maja 2016 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru pisma przez organ drugiej instancji (karta 10 akt sądowych). Pismo skarżącego z dnia 17 maja 2016 r., stanowiące powtórzenie pisma z dnia 18 kwietnia 2016 r., wpłynęło do Kolegium w dniu 20 maja 2016 r. (karta 1 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, stosownie do art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Dotyczy to m.in. sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi. Nawet gdyby sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, że w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi, powinno skutkować wydaniem postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 494/14, opubl. w Lex nr 1488226). W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Wniesienie skargi za pośrednictwem podmiotu innego niż właściwy organ skutkuje tym, że ten niewłaściwy podmiot winien przekazać ją organowi właściwemu (temu, który wydał objęty zaskarżeniem akt). O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi na adres właściwego organu administracji publicznej, gdyż to właśnie poprzez złożenie skargi do właściwego organu następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została doręczona skarżącemu w dniu 25 marca 2016 r. Tak więc przewidziany w ww. przepisach trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem SKO, upływał skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2016 r. (poniedziałek). Skarżący wniósł wprawdzie skargę w dniu 21 kwietnia 2016 r., jednakże uczynił to z naruszeniem zasady zaskarżania decyzji do sądu administracyjnego, gdyż złożył skargę w organie pierwszej instancji. Skarga z dnia 18 kwietnia 2016 r. została przekazana przez Burmistrza do właściwego organu (SKO) w dniu 25 maja 2016 r. i ta data stanowi o dacie wniesienia skargi. Oznacza to, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd stwierdził oczywistą bezzasadność skargi i na mocy art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło