II SA/Sz 616/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił, jako wniesioną z uchybieniem terminu, skargę O.W. na decyzję z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 11 marca 2014 r. nakazującą K.W. i O.W. dokonanie rozbiórki obiektu przydomowego oczka wodnego. Odpis postanowienia został doręczony dorosłemu domownikowi skarżącego – K.W. pod adresem wskazanym w skardze [...] w dniu 4 września 2014 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia obioru wynika, że doręczyciel obok podpisu dopisał w nawiasie imię osoby kwitującej odbiór, zaś na odwrocie zwrotki zaznaczył, że przesyłkę skierowaną do skarżącego doręczono dorosłemu domownikowi (k. 21 akt sądowych). W dniu 8 września 2014 r. O.W. nadał w urzędzie pocztowym do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu oświadczył, że uchybił terminowi bez swojej winy, gdyż to nie on potwierdził odbiór sześciu zaskarżonych decyzji. Zdaniem wnioskodawcy przesyłki wysyłane na adres w [...], goniec przekazuje jego matce obecnie nazywającej się M.W., a powyższą okoliczność stwierdził ojciec wnioskodawcy B.W., który po sprawdzeniu dokumentów w WSA, okazał mu kserokopie doręczeń zaskarżonych decyzji. Skarżący oświadczył, że podpis, bez imienia, na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie jest jego, a przesyłka została doręczona w [...], gdzie zamieszkuje jego matka M.W. Fakt ten potwierdza oświadczenie kontrolera urzędu pocztowego w [...]. Zdaniem skarżącego, to w placówce w [...] powinien mieć do odbioru korespondencję od organu oraz WSA, która z tego powodu nie mogła być jemu wydana w [...]. Zdaniem wnioskodawcy, wszystkie przesyłki nie wiadomo dlaczego są przekazywane jego matce, która następnie przekazuje je skarżącemu. Dlatego też, nie wiedząc, że matka potwierdziła jego nazwiskiem odbiór decyzji kilka dni wcześniej niż jemu to podała, pozostawał w przekonaniu, że zmieścił się w 30 dniach, licząc termin od daty otrzymania korespondencji od matki. Dopiero z treści postanowienia dowiedział się, że przekroczył termin o 3 dni. Skarżący podkreślił, że w interesie jego matki jest, aby skarga nie została uznana. W związku z powyższym zwrócił się do Sądu o rozważenie wskazanych okoliczności i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dodatkowo wskazał, że ostatnio znana jemu pieczęć placówki w [...] nosiła nazwę "[...]", a nie "[...]". Jednocześnie skarżący dołączył kserokopię zwrotnego potwierdzenia odbioru m.in. zaskarżonej decyzji z "nie swoim podpisem", kserokopię oświadczenia swojej matki złożone do akt II SA/Sz 611/14, z dnia 8 sierpnia 2014 r., w którym M.W. wskazując adres w [...] podała, że odbierała w imieniu swoich dzieci całą korespondencję przekazywaną z Nadzoru Budowlanego oraz WSA podpisując się za dzieci. Dodatkowo skarżący przedłożył pismo kontrolera Poczty Polskiej – Ł.S., który oświadczył, że przesyłka zawierająca m.in. zaskarżoną decyzję adresowana do O.W. na adres ul. [...] - została doręczona adresatowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest wniosek O.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd postanowi na wniosek strony przywrócenie terminu, jeżeli nie dokonała ona w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Z przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy oraz dopełnił czynność, dla której określony był termin. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że jak wynika z oświadczenia skarżącego, o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się z treści postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, doręczonego w dniu 4 września 2014 r. Z kolei wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w dniu 8 września 2014 r., a zatem z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, spełniona została również przesłanka wynikająca z art. 87 § 4 P.p.s.a., skoro skarżący wniósł o potraktowanie złożonej uprzednio, znajdującej się w aktach sprawy, skargi za spełnienie wymagań formalnych wniosku. Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek skarżącego, należało rozważyć, czy okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu dostatecznie uprawdopodobniają brak zawinienia strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15 października 2013 r , sygn. akt II GZ 562/13, Lex nr 1437280). Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Oceniając wniosek skarżącego według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, albowiem przedstawione we wniosku argumenty, jak i okoliczności tej konkretnej sprawy, nie uzasadniają w sposób dostateczny konieczności przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. Skarżący twierdzi, że zaskarżoną decyzję otrzymał w innej dacie, niż podana na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji, znajdującym się w aktach administracyjnych (k.95), gdyż decyzję odebrała jego matka, pod własnym adresem zamieszkania w [...] podpisując się jego nazwiskiem i dopiero po kilku dniach kwestionowana decyzja została jemu przekazana. W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności nie zostały należycie i przekonująco uprawdopodobnione. Trudno znaleźć logiczne wytłumaczenie dla opisanej przez skarżącego sytuacji doręczenia przesyłki kierowanej na adres skarżącego - ul. [...], pod innym adresem, w innej miejscowości, osobie o innych danych osobowych. Nie znajduje też uzasadnienia w świetle okoliczności sprawy, na jakiej podstawie doręczyciel miałby przekazywać sporną przesyłkę pocztową innej osobie, nieupoważnionej do jej odbioru i niebędącej dorosłym domownikiem mieszkania adresata. Przypomnieć należy, że zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym normuje Rozdział 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz.267), zwanej dalej K.p.a., zatytułowany "Doręczenia", stanowiąc w art. 39, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W przypadku osób fizycznych zasadą jest doręczanie pism w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 K.p.a.). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy zastosowaniu warunków określonych w przepisach art. 43 i 44 K.p.a. W myśl art. 46 § 1 K.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Z kolei zasady doręczeń przesyłki przez operatora pocztowego regulują przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) oraz rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r., poz. 545). Zaznaczyć trzeba, że ustawa ta ma na celu zapewnienie gwarancji poziomu jakości usług świadczonych przez operatora pocztowego i co do zasady określa obowiązki, do których stosowania zobligowany jest pracownik poczty dokonujący doręczenia. Zgodnie z art. 3 pkt 23 ww. ustawy, przesyłka rejestrowana jest to przesyłka przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczona za pokwitowaniem odbioru. W myśl art. 37 ust. 1 i 2, przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia: 1) adresatowi: a) do jego oddawczej skrzynki pocztowej, z wyłączeniem przesyłek rejestrowanych, b) w placówce pocztowej, jeżeli podczas próby doręczenia przesyłki pocztowej adresat był nieobecny pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej albo doręczenie za pomocą oddawczej skrzynki pocztowej nie jest możliwe, c) w miejscu uzgodnionym przez adresata z operatorem pocztowym; 2) przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego: a) pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej, b) w placówce pocztowej; 3) osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego: a) pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej, b) w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem; Na pisemny wniosek adresata, złożony w odpowiedniej placówce pocztowej, przesyłka listowa będąca przesyłką rejestrowaną, z wyłączeniem przesyłek kurierskich, może być doręczona w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a. Wniosek może być złożony w postaci elektronicznej, jeżeli taką postać dopuszcza regulamin świadczenia usług pocztowych lub regulamin świadczenia usług powszechnych (art. 37 ust. 4). Stosownie do art. 38 ust. 1, operator pocztowy może przyjąć od adresata pisemne oświadczenie o udzieleniu innej osobie pełnomocnictwa do odbioru przesyłek lub przekazów pocztowych, zwanego dalej "pełnomocnictwem pocztowym". Z powyższych przepisów wynika, że pracownik poczty tylko w sytuacji wspólnego zamieszkiwania skarżącego z matką, co w tej sprawie nie ma miejsca, bądź na podstawie odpowiednich upoważnień, o których wnioskodawca nie wspomina, miałby prawo doręczyć przesyłkę rejestrowaną tej osobie. W kwestii zarzutu skarżącego odnośnie braku imienia przy podpisie na zwrotce, należy wyjaśnić, że dla oceny skuteczności odbioru przesyłki doręczonej w trybie przepisów K.p.a. nie jest konieczne opatrzenie zwrotnego potwierdzenia odbioru przez osobę odbierającą przesyłkę czytelnym podpisem z podaniem imienia i nazwiska obierającego. Wynika to wprost z art. 46 § 1 K.p.a. Przepis ten nie warunkuje skuteczności doręczenia pisma od umieszczenia na potwierdzeniu odbioru podpisu z podaniem imienia i nazwiska, posługuje się bowiem zwrotem "podpis", co oznacza, że odbierający pismo może potwierdzić okoliczność doręczenia pisma wyłącznie samym nazwiskiem. Ponadto stosownie do § 21 ust. 1, 2 i 3 ww. rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego, przesyłki rejestrowane doręcza się zgodnie z art. 37 ustawy za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Doręczający przesyłkę może odstąpić od żądania okazania jednego z dokumentów, o których mowa w § 22, jeżeli osoba uprawniona do odbioru jest osobiście znana doręczającemu. Pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Przepis ten również nie warunkuje skuteczności doręczenia pisma od umieszczenia na potwierdzeniu odbioru podpisu z podaniem imienia i nazwiska. Tak więc, brak imienia nie czyni doręczenia wadliwym. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że doręczający na każdym poświadczeniu odbioru korespondencji kierowanej w postępowaniu administracyjnym do skarżącego i uczestniczki postępowania K.W. dokonał własnej adnotacji w celu identyfikacji osoby odbierającej pismo, dopisując na zwrotce, w nawiasie, imię osoby potwierdzającej odbiór, w przypadku spornych decyzji są to imiona adresatów. Skarżący nie uprawdopodobnił również zgłaszanego faktu, że podpis "W" został złożony przez jego matkę. Należy zaznaczyć, że przy doręczaniu przesyłek pracownik poczty ma obowiązek sprawdzić tożsamość odbiorcy na podstawie odpowiednich dokumentów. Trudno, zdaniem Sądu, przyjąć, że pracownik poczty dokonując akurat tego doręczenia zezwolił odbiorcy na użycie innego nazwiska, niż to wynika z dokumentów tożsamości odbiorcy. Sąd zauważył, że na zwrotnych poświadczeniach odbioru decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 marca 2014 r. przez skarżącą i O.W. (karta 50 i 51 akt administracyjnych organu I instancji) również widnieje podpis "W", a charakter i wzór tego podpisu (nazwisko), nie odbiega od podpisów, które zostały złożone na potwierdzeniach odbioru zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, Lex nr 526569). Zdaniem Sądu, przedłożone przez skarżącego zaświadczenie kontrolera Poczty Polskiej nie stanowi dowodu, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera nieprawdziwy wpis odnośnie osoby odbierającej przesyłkę. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 61 ustawy Prawo pocztowe w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowej nadawcy albo adresatowi, jeżeli zostanie mu przesyłka doręczona, przysługuje prawo wniesienia reklamacji. Szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać reklamacja za niewykonanie lub nienależyte wykonanie powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego oraz tryb postępowania reklamacyjnego reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 października 2003 r. w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego (Dz. U. z 2003 r. Nr 183, poz. 1795). Stosownie do § 9 ww. rozporządzenia odpowiedź na reklamację powinna zawierać między innymi obok nazwy jednostki, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia reklamacji oraz, w przypadku odmowy jej uwzględnienia, uzasadnienie faktyczne i prawne. Przepisy ustawy Prawo pocztowe szczegółowo regulują kwestię ewentualnej reklamacji w przypadku zastrzeżeń co do prawidłowości doręczenia przesyłki rejestrowanej, a do takich należała również przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję. W konsekwencji, zdaniem Sądu, dopiero przeprowadzenie odpowiedniego postępowania reklamacyjnego i uzyskanie w tym trybie właściwego dokumentu przesądzić może o prawidłowości bądź ewentualnych uchybieniach przy doręczaniu przesyłki, w tym również w zakresie oznaczenia osoby, która ją odebrała. Zaznaczyć należy, że przedłożone przez stronę skarżącą zaświadczenie pracownika poczty, takich wymogów nie spełnia, potwierdza ono jedynie, że przesyłka zawierająca m.in. zaskarżoną decyzję – skierowana na adres skarżącego w [...] została w dniu 9 maja 2014 r. doręczona adresatowi, czyli O.W. Ponadto w ocenie Sądu, wiarygodności zwrotnego potwierdzenia odbioru nie podważa treść oświadczenia matki skarżącego, sprzecznej z zaświadczeniem ww. kontrolera oraz zapisami umieszczonymi na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, którego treść przeczy wcześniejszym argumentom wnioskodawcy, że w interesie jego matki leży nierozpoznania skargi przez Sąd. Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja skarżącego dotycząca możliwości odbioru korespondencji w placówce w [...], bowiem taki sposób doręczenia mógłby mieć miejsce tylko w razie awizowania przesyłki, która to sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Podobnie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia kwestia pieczęci jaką posługuje się placówka Urzędu Pocztowego w [...], tym bardziej, że jak wynika z oficjalnej strony internetowej Poczty Polskiej placówka ta stanowi Filię Urzędu Pocztowego [...]. Zdaniem Sądu, zarówno dowód doręczenia, jak też przedłożone przez skarżącego zaświadczenie kontrolera Poczty Polskiej jednoznacznie potwierdzają, że doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło do rąk skarżącego pod adresem jego zamieszkania. Wyjaśnić przy tym trzeba, że Sąd nie jest kompetentny do badania autentyczności podpisów. To na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, o których mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, brak jest podstaw do zakwestionowania skuteczności doręczenia O.W. zaskarżonej decyzji, a tym samym należało przyjąć, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie postanowienia.