II SA/Sz 618/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-03-14
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jego sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku), ponieważ skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku, co uniemożliwiło sądowi merytoryczną ocenę wniosku i porównanie wysokości obciążenia finansowego z możliwościami płatniczymi strony.Stan faktyczny
Skarżący A. M. H. złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie dotyczącą opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Po oddaleniu skargi, skarżący złożył wniosek o uzasadnienie wyroku i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i dochody. Skarżący złożył wniosek o przedłużenie terminu, który został udzielony, jednak do dnia wydania postanowienia wymagane dokumenty nie zostały nadesłane.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. M. H. na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 13 marca 2013 r. nr XXIX/449/2013 w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz wprowadzenia zwolnień przedmiotowych w opłacie postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 618/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A.H. na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 13 marca 2013 r. nr XXIX/449/2013 w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz wprowadzenia zwolnień przedmiotowych w opłacie.
Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. A.H. złożył wniosek o uzasadnienie wyroku. W odpowiedzi na pismo Sądu, wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od złożonego wniosku, skarżący w dniu 5 grudnia 2013 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem.
Zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie:
-odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy za dwa ostatnie lata kalendarzowe,
-wyciągów lub wykazów z wszystkich kont bankowych, w tym związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
-dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu przy ul. [...] oraz mieszkania wnioskodawcy, w okresie ostatnich trzech miesięcy,
-oświadczenia, kto mieszka w mieszkaniu skarżącego i kto ponosi koszty utrzymania tego mieszkania,
w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został uzupełniony poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 14 stycznia 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Z wniosku wynika, iż skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz działkę budowlaną o pow. [...]m2. Wnioskodawca nie wskazał na posiadanie żadnych dochodów. W uzasadnieniu wskazał, że rujnująca mieszkańców [...] działalność organów publicznych, uniemożliwia mu uzyskanie godziwych i wystarczających środków finansowych z pracy zawodowej. Dodatkowo całkowicie aspołeczna postawa organów państwa, kreująca stan zacofania technologicznego kraju uczyniła, że jego praca zarobkowa w Polsce jest niemożliwa. Wnioskodawca dodał, że występuje w sprawie społecznej, która nadmiernie obciąża go finansowo.
Skarżący wnioskiem z dnia 14 stycznia 2014 r. zwrócił się z prośbą o przedłużenie wyznaczonego przez Sąd terminu na skompletowanie dokumentów, na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2014r. Sąd przedłużył wnioskodawcy przedmiotowy termin o 7 dni. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 12 lutego 2014r. Do dnia dzisiejszego skarżący wymaganych dokumentów nie nadesłał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni, zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa jest w przytoczonych przepisach.
Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a zwrotu "gdy wykaże". Do sądu należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Brak wskazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku.
To strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uchylenie się strony od przedstawienia stosownej dokumentacji, bądź też przedstawienie niepełnych lub sprzecznych ze sobą danych, skutkuje brakiem wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. W związku z tym, osoba chcąca skorzystać z prawa pomocy, powinna liczyć się z koniecznością udzielania, na wezwanie sądu, wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt I OZ 929/12, lex nr 123955). Niewywiązanie się z tego obowiązku może mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II OZ 1361/10, lex nr 743829).
W ocenie sądu, Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący we wniosku PPF podał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz działkę budowlaną o pow. [...] m2. Wnioskodawca nie wskazał na posiadanie żadnych dochodów. Wobec tego, że powyższe dane były niewystarczające do oceny, jaka jest obecna, rzeczywista sytuacja finansowa i rodzinna Skarżącego, Sąd wezwał Stronę do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jego sytuację majątkową. Skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi na to wezwanie, nie wyjaśnił także przyczyn niewypełnienia nałożonego zobowiązania.
Należy wyjaśnić, że przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej Skarżący się znajduje. Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 17 grudnia 2013 r. wezwanie o nadesłanie dokumentów źródłowych, nie udzielił odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku.
Z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku dokumentów, Sąd nie ma możliwości dokonania porównania wysokości obciążenia finansowego, o którego zwolnienie skarżący wnosi (opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł) z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że Skarżacy uprawdopodobnił spełnienie ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku.
W tej sytuacji, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło