II SA/Sz 619/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2009r. sprawy ze skargi E. i T. W. na uchwałę Rady Gminy Szczecinek z dnia 27 kwietnia 2007 r. nr VIII/53/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę Pismem z dnia [...]r., po uprzednim wezwaniu Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa, E. i T. W. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy Szczecinek z dnia 27 kwietnia 2007r. nr VIII/53/2007 w sprawie uchwalenia nowego planu zagospodarowania Gminy Szczecinek, zarzucając naruszenie swego interesu oraz naruszenie art. 3 i art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, tj. naruszenie procedury uchwalenia planu. W uzasadnieniu tych zarzutów skarżący podnieśli, iż nie zawiadomiono ich na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu, co jest niezgodne z art. 18 ustęp 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i powoduje nieważność w/w uchwały na mocy art. 27 cytowanej ustawy. Naruszenie ich interesu polega na tym, iż ustalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazują prowadzenia na działkach, będących ich własnością, profilu działalności, który był prowadzony zgodnie z przepisami poprzedniego planu zagospodarowania. Nowy plan zagospodarowania powoduje ograniczenie swobody działalności gospodarczej przez skarżących i będzie prowadził do likwidacji ich działalności (np. warsztatów samochodowych) zlokalizowanych na tym terenie. Ponadto zaskarżona uchwała Gminy expressis verbis wskazuje na rodzaj usług jakie uznano za uciążliwe wiedząc, iż na tym terenie są posadowione od ponad [...] lat zakłady o profilu wymienionym w uchwale jako uciążliwe (zakłady rzemieślnicze, lakiernie, warsztaty samochodowe). Ustalenia planu wprowadzają w najbliższym sąsiedztwie zabudowę mieszkaniową (przedtem teren rolny), która to funkcja stoi w konflikcie z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą. Ponadto ustalenia nowego planu doprowadzają do realnego spadku wartości ich działek, na których w większości posadowione są hale magazynowe. Wskutek braku możliwości prowadzenia na nich działalności gospodarczej w dotychczasowym zakresie i brakiem możliwości ich wynajmu, gdyż w zasadzie nie można w nich prowadzić żadnej działalności do których były przeznaczone dotychczas, zajdzie potrzeba likwidacji tej działalności. Odpowiadając na skargę, Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie - jako bezzasadnej. Zdaniem Rady Gminy skarżący nie wykazali, że przepisy skarżonej uchwały Nr VIII/53/2007 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Szczecinek naruszają ich interes prawny. Uchwalony przez Radę Gminy, w/w uchwałą Nr VIII/53/2007 z dnia 27 kwietnia 2007r. plan miejscowy nie zakazuje prowadzenia dotychczasowej działalności i nie nakazuje jej likwidacji. Nie wymusza też wyburzenia istniejących budynków itp. Ustalenia w/w planu, którego niezgodności z prawem nie stwierdził organ nadzoru tj. Wojewoda, jedynie ograniczają w ściśle określonych miejscach Gminy [...] rozwój niektórych form działalności gospodarczej (usługowej i produkcyjnej), w tym również na terenach objętych skargą. Tylko nieliczni właściciele nie będą mogli rozwijać swej działalności, praktycznie tylko w zakresie rozbudowy i przebudowy swoich obiektów w procedurach uzyskiwania pozwoleń na budowę, i zmianę sposobu użytkowania. Ograniczenie zmiany sposobu użytkowania nie powinno być w tym przypadku traktowane jako ograniczenie praw własności lub też naruszenie interesu prawnego właścicieli nieruchomości. Wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczenia należy odnosić do stanu obecnego użytkowania (zgodnego z prawem), nie zaś do planu zagospodarowania, który stracił ważność z końcem [...]r. Dla terenów objętych planem nie obowiązywał przed uchwaleniem skarżonego planu żaden inny plan miejscowy, w związku z czym nie można dla nich określić żadnego dotychczasowego przeznaczenia, a jedynie dotychczasowy sposób użytkowania. W uchwalonym uchwałą Nr VIII/53/2007 Rady Gminy Szczecinek z dnia 27 kwietnia 2007r. planie określono symbolem MNU-3 szereg terenów, dopuszczając na terenach z dominującą zabudową mieszkaniową usługi nieuciążliwe, w tym rzemiosło i drobną wytwórczość w zakładach zatrudniających do 5 pracowników. Dla niektórych terenów (nielicznych) ograniczono lokalizację uciążliwych form działalności takich jak warsztaty samochodowe, piekarnie itp., jednak te zapisy planu odnoszą się do lokalizacji nowych zakładów lub rozbudowy i przebudowy istniejących. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne dokonują kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w w/w ustawie. W świetle art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć taką uchwałę do sądu administracyjnego. Z przepisu tego wynika, iż skargę do sądu administracyjnego na uchwałę organu stanowiącego gminy skutecznie może wnieść ten, kto wykaże naruszenie swego prawa lub interesu prawnego oraz wykaże, że uchwała, którą skarży, podjęta została z naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie skarżący, jako właściciele nieruchomości objętych wskazaną w zaskarżonej uchwale zmianą sposobu zagospodarowania, są niewątpliwie uprawnieni do zaskarżenia tej uchwały. Skuteczność takiej skargi zależy od wykazania naruszenia interesu prawnego skarżących oraz wykazania naruszenia zaskarżoną uchwałą przepisów prawa, przez organ gminy. Źródłem interesu prawnego może być przepis prawa materialnego, przy czym interes prawny może być wywodzony także spoza materialnego prawa administracyjnego, np. z przepisów normujących stosunki cywilnoprawne. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Musi być to interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2002r., IV SA 2238/01, Monitor Prawniczy 2002, nr 12, s. 532). Każdy ma prawo do ochrony interesu prawnego, także przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Tak rozumiany interes prawny wynikać musi z konkretnego przepisu prawa materialnego. Należy go odróżnić od interesu faktycznego, który występuje, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem zagospodarowania terenu, nie może jednak wykazać naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Dokonując oceny zaskarżonej uchwały wg wyżej wskazanych kryteriów stwierdzić należy, iż zarzuty skargi okazały się bezzasadne, bowiem ustalenia planu nie nakazują likwidacji bądź ograniczenia działalności zakładów istniejących i dotychczasowego legalnego sposobu użytkowania nieruchomości skarżących. Nie można uznać za naruszenie prawa lub prawnego interesu skarżących, okoliczności, iż na terenach sąsiadujących, oznaczonych w planie symbolem MNU-3, dominuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, dla której plan musiał określić zasady ochrony warunków i standardów życia, także poprzez ograniczenie rozwoju funkcji uciążliwych. Ustalenia planu wskazują tereny, na których mogą być lokalizowane usługi uciążliwe, na których nie będzie konfliktów z istniejącą zabudową mieszkaniową. Jak wynika z akt sprawy i danych przedstawionych przez Gminę, w procedurze sporządzania i uchwalenia planu zachowano procedurę planistyczną, w tym umożliwiono uczestnictwo w niej właścicieli gruntów. Projekt planu został zaopiniowany i uzgodniony przez odpowiednie, przewidziane prawem organy. Projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu. Powiadomiono o tym wszystkie osoby, których interes prawny mógł być naruszony. Rada Gminy, po spełnieniu wymogów proceduralnych, mogła zatem uchwalić w/w plan. Bezpodstawny okazał się zatem zarzut skarżących dotyczących naruszenia przepisu art. 18 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy, przez to, że nie zostali oni powiadomieni na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, skoro w okresie wyłożenia projektu planu ([...]r. - [...]r.) nie byli właścicielami nieruchomości. Pismem z dnia [...]r. o wyłożeniu projektu do publicznego wglądu został skutecznie zawiadomiony ówczesny właściciel nieruchomości tj. Spółka A. Skarżący - jak wynika z dowodów wskazanych przez Gminę zostali właścicielami nieruchomości w dniu [...]r. (akt notarialny Rep. [...]). Nie można twierdzić o naruszeniu przez Gminę zaskarżoną uchwałą przepisu art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, ochrony własności, interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenu należącego do innych osób i jednostek organizacyjnych". Przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym upoważniały radę gminy do określenia zasad i sposobu zagospodarowania terenu w ramach tzw. władztwa planistycznego. Rada Gminy działając w ramach upoważnienia ustawowego nie przekroczyła granicy władztwa planistycznego. Zgodnie z ustaleniami mpzp z [...]r. sporny teren oznaczony był symbolem "6.PS - baza zaopatrzeniowa [...] - użytkowanie bez zmian z zapewnieniem nieuciążliwości dla sąsiednich terenów mieszkaniowych". W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] teren nieruchomości nr [...] obręb [...] oznaczony został jako "ustalenia planu bez zasadniczych zmian", natomiast niezabudowane tereny przyległe bezpośrednio do byłej bazy [...] oznaczone są jako "proponowane nowe tereny budowlane". Zatem w nowym planie należało zachować nieuciążliwość terenów byłej bazy [...] zgodnie z ustaleniami planu z [...]r. oraz wskazówkami w studium. Zapisy skarżonego planu odpowiadają w/w warunkom. Z okoliczności przytoczonych dodatkowo przez Gminę wynika, iż skarżący na przedmiotowym gruncie wybudowali nielegalnie (samowolnie) lakiernię samochodową, która tu wcześniej nie istniała. Zapisy nowego planu uniemożliwiają skarżącym legalizację tej samowoli i to stanowi istotę ich skargi. Okoliczność ta nie może być jednak przesłanką do uznania, iż zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa. Nie został też naruszony interes prawny skarżących, a co najwyżej interes faktyczny. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Szczecinek w § 59 ust. 1 pkt 2 wskazuje, że dla terenów oznaczonych symbolami przeznaczenia MNU-3 ustala się przeznaczenie : zabudowa usług nieuciążliwych wraz z niezbędną infrastrukturą i zagospodarowaniem z zakazem wprowadzania usług handlu o powierzchni sprzedażnej więcej niż 300m2. § 5 pkt 10 skarżonego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Szczecinek, który definiuje pojęcie usług nieuciążliwych, wskazuje wprost, że w szczególności usługami uciążliwymi są m.in. lakiernie i warsztaty samochodowe. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.