II SA/Sz 635/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr58, poz. 515 ze zm.), skierował na badanie lekarskie M.G., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. B, z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Od powyższej decyzji M.G. odwołał się kwestionując opinię lekarską [...] oraz stwierdzając, że badaniu może się poddać, ale na koszt Państwa, gdyż postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a nadto jest człowiekiem ubogim i nie stać go na pokrycie kosztów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania M.G. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że do Prezydenta [...], w dniu [...], wpłynął wniosek Prokuratury Rejonowej o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania M.G. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Do wniosku Prokurator załączył wyciąg z opinii sądowo-psychiatrycznej dotyczącej M.G., opartej o badanie przeprowadzone w dniu [...], wykonanej na polecenie Prokuratury do sprawy [...], przez biegłych psychiatrów [...]. Badanie to wykazało u skarżącego schizofrenię paranoidalną wymagającą leczenia przeciwpsychotycznego w warunkach otwartych. W oparciu o powyższe, organ I instancji, w dniu [...], wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, zapewniając stronie możliwość czynnego w nim udziału i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Strona z możliwości tej skorzystała, a po otrzymaniu decyzji wniosła odwołanie. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał wystarczającą podstawę organowi pierwszej instancji do wydania zaskarżonej decyzji. Przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, mogą stanowić okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Mogą to być np. pochodzące z różnych źródeł informacje o pogarszającym się stanie zdrowia ( alkoholizm, narkomania, wada wzroku, padaczka itp. (W.Kotowski Ustawa Prawo o ruchu drogowym Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2002 ). Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie taką okolicznością jest przeprowadzone przez biegłych psychiatrów badanie stwierdzające u skarżącego chorobę psychiczną, a dowodem tego jest wypis z opinii sądowo-psychiatrycznej nadesłany przez Prokuratora. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że opinia biegłych nie przesądza o tym, czy wskazana w niej choroba nie pozwala na kierowanie pojazdem mechanicznym przez skarżącego, nasuwa jednak wątpliwości co do tego faktu. Stąd, zdaniem organu, zasadne jest i zgodne z przepisami, skierowanie M.G. na badanie specjalistyczne, aby wątpliwości te wyeliminować lub potwierdzić. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art.122 ust.6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, badanie może zostać przeprowadzone wyłącznie na koszt badanego. Powyższa decyzji została zaskarżona przez M.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę decyzji w zakresie obciążania go kosztami badania i zarzucił naruszenie: - art.77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; - art.80 K.p.a. poprzez niedokonanie pełnej oceny materiału dowodowego; - art.107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto skarżący wniósł o podanie podstawy prawnej obciążania go kosztami badania, podkreślając, że jest osobą ubogą i nie stać go na pokrycie kosztów badania. Zarzucił, że decyzja Prezydenta Miasta nie spełnia wymogów art.107 K.p.a., między innymi, nie podaje podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270). Zgodnie z art.122 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przepis ten został doprecyzowany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), wydanym w oparciu o delegację ustawową, zawartą w art. 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z § 2 ust. 5 wskazanego rozporządzenia, starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że jedyną przesłanką skierowania kierowcy na badanie lekarskie jest powzięcie przez właściwy organ wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie jej zdrowia. Przy czym, to dopiero badanie lekarskie ma przesądzić, czy dana osoba może kierować pojazdem czy też istnieją ku temu przeciwwskazania, a to oznacza, że starosta nie ma obowiązku prowadzić postępowania dowodowego w takim zakresie, tj. szerszym niż to wynika z ww. przepisów. W oparciu o wskazane regulacje prawne, starosta ma jednak obowiązek zareagować decyzją, gdy wystąpi przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Uzyskanie takiej informacji obliguje właściwy organ do wydania orzeczenia o skierowaniu na badania, ale rozstrzygnięcie to w żaden sposób nie przesądza o uprawnieniach do kierowania pojazdami. W ocenie sądu zaskarżona decyzja oparta jest na dostatecznie zgromadzonym materialne dowodowym, a okoliczności faktyczne z niego wynikające wypełniały dyspozycję § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia stanowiącego uszczegółowienie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dostrzegając powyższe sąd stwierdza, iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiła sytuacja uzasadniająca zastosowanie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przypomnieć należy, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało uruchomione na skutek informacji pochodzącej z Prokuratury Rejonowej, która zwróciła się o skierowanie M.G. na badania lekarskie. Wnosząc o powyższe Prokuratura wskazała na okoliczności dotyczące M.G. znane Prokuraturze z uwagi na prowadzone postępowanie z jej udziałem ( z powodu choroby skarżący miał zniesioną zdolność do rozpoznania znaczenia czynu, jak i pokierowania swoim postępowaniem). Zdaniem sądu, zawarte w piśmie Prokuratury stwierdzenia i przytoczone fakty, bezspornie nasuwały zastrzeżenia co do stanu zdrowia M.G.. Skoro zaś informacje te pochodziły od Prokuratury, należało uznać je za wiarygodne, a takich informacji wymaga się w ww. § 2 ust. 5 rozporządzenia. Dostrzegając powyższe stwierdzić też trzeba, że wobec treści pisma Prokuratury nie było potrzeby poszukiwania w sprawie dodatkowych materiałów dowodowych. Wskazane pismo Prokuratury stanowi jedyny, ale wystarczający dowód w sprawie, a okoliczności z niego wynikające uzasadniały nie tylko wszczęcie postępowania, ale i wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. Warto w tym miejscu dodatkowo zauważyć, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny podnosił też, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo, tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę ( patrz Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 167/10 (Lex nr 74522). W tym też wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Bez znaczenia natomiast jest, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym i dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Prawidłowo też organ odwoławczy w swojej decyzji wskazał, że w oparciu o art. 122 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, badanie lekarskie wykonywane jest na koszt osoby badanej. Skarżącego żaden odrębny przepis nie zwalnia z tego obowiązku. Powyższej oceny nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze. Analizując w pierwszej kolejności zarzut naruszenia art. 107 K.p.a. sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera prawidłowego uzasadnienia, odpowiadającego wymogom przewidzianym w art. 107 K.p.a. Jednakże, zdaniem sądu, wady popełnione przez organ pierwszej instancji w tym zakresie zostały konwalidowane decyzją organu odwoławczego. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało przepisy prawa materialnego, na podstawie których orzekało, dokonało ich wykładni, wskazało na materiał dowodowy w sprawie i wyjaśniło cel i skutek wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie sądu, w takiej sytuacji zarzut naruszenia art. 107 K.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Za uwzględnieniem skargi nie przemawiały także pozostałe zarzuty procesowe, wskazujące na wadliwie przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe. Sąd nie stwierdził, aby taka sytuacja w tym przypadku miała miejsce, co powyżej przedstawił. Dlatego też, sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 77 i art. 80 K.p.a.. Jednocześnie sąd w tym miejscu zauważa, iż skarżący podnosząc powyższe nie wskazał jakie okoliczności nie zostały w sprawie wyjaśnione, a mogłyby mieć znaczenie prawne w sprawie. W tym stanie rzeczy, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, sąd nie podzielił zarzutów w niej podniesionych i nie znalazł też żadnych innych przyczyn, dla których należałoby skargę uwzględnić. Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.