II SA/Sz 636/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi R. O. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 133 ust. 1, art. 135j ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j. t. Dz. U. z 2007r., Nr 43, poz. 277 ze zm.), orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] uznał nadkomisarza R. O., specjalistę Referatu I Sekcji Techniki Kryminalistycznej Komendy Miejskiej Policji za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego kwalifikowanego z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 16 Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i odstąpił od wymierzenia policjantowi kary za to przewinienie. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R. O. złożył odwołanie. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], Komendant Wojewódzki Policji, w oparciu o art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135k ust. 3 ustawy o Policji (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia nr [...]Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. podnosząc, że wniesiono je z uchybieniem terminu. R. O. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 23 października 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 492/08 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji zostało wydane z naruszeniem art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 133 § 1 i § 2 kpk, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ II instancji nieprawidłowo przyjął, że nastąpiło skuteczne doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego skarżącemu w trybie art. 133 § 1 kpk, gdyż znajdujące się w aktach sprawy zwrotne pokwitowanie odbioru orzeczenia dyscyplinarnego oraz koperta, w której nadano orzeczenie nie zawierają jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela o tym, że zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej na okres kolejno następujących po sobie 7 dni zostało umieszczone w jednym z miejsc wskazanych w art. 133 § 2 kpk, tj. w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu). Źródła powyższego uchybienia, jak wskazał Sąd, należy upatrywać w tym, że Komendant Miejski Policji przy wysyłce korespondencji procesowej, wykorzystał druk zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, który nie spełnia wymogów stawianych tego typu pokwitowaniom zarówno w postępowaniu sądowym jak i administracyjnym w szerokim tego słowa znaczeniu. Sąd wyjaśnił, że druk pokwitowania odbioru przesyłki zawiera załącznik 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym (Dz. U. Nr 108, poz. 1022) Ponownie rozpatrując sprawę, Komendant Wojewódzki Policji, postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], w oparciu o art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135k ust. 3 ustawy o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), po raz drugi odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia nr [...]Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. Jak wynika z treści uzasadnienia orzeczenia, w wyniku dokonanej powtórnej analizy akt postępowania dyscyplinarnego ustalono, że orzeczenie dyscyplinarne zostało wysłane pocztą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres korespondencyjny wskazany przez obwinionego. Przesyłka była dwukrotnie awizowana tj. w dniu [...]r. i [...]r. Na skutek nieodebrania przedmiotowej korespondencji w zakreślonym terminie, w dniu [...]r. zwrócono ją do organu. Mając na uwadze stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zawarte w wyroku z dnia 23 października 2008 r., pismem z dnia [...]r. organ zwrócił się do Oddziału Centrum Sieci Pocztowej Poczty Polskiej w [...]o ustalenie, gdzie zostało umieszczone zawiadomienie dla R. O. o złożeniu w placówce pocztowej pisma zawierającego orzeczenie dyscyplinarne. W odpowiedzi na pismo Dyrektor Oddziału poinformował, że zawiadomienie to zostało umieszczone przez listonosza w skrzynce nadawczej adresata. Na tej podstawie faktycznej oraz w oparciu o przepisy art. 135p ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 131 § 1, art. 132, art. 133 i art. 139 § 1 Kodeksu postępowania karnego, Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że doręczenie orzeczenia R. O. nastąpiło z siódmym dniem po pozostawieniu w dniu [...]r. drugiego awiza, czyli w dniu [...]r. Złożenie zatem odwołania w dniu [...]r. nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia, co uzasadniało z kolei wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie R. O. kwestionując powyższe rozstrzygnięcie wniósł o jego uchylenie oraz zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji do merytorycznego rozpoznania odwołania. W uzasadnieniu skargi przedstawił szczegółowo przebieg postępowania i zarzucił Komendantowi uporczywe i świadome naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o Policji, ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 18 czerwca 2003 r. Wskazał, że nigdy nie doręczono mu orzeczenia dyscyplinarnego, a odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył niezwłocznie po zapoznaniu się z jego treścią w trakcie przeglądania materiałów postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...]. W jego ocenie, przyjęte przez organ wyjaśnienia Poczty Polskiej o miejscu pozostawienia zawiadomienia o złożeniu przesyłki pocztowej zawierającej orzeczenie dyscyplinarnego, po upływie ponad roku są mało wiarygodne, tym bardziej, że Poczta Polska nie jest gwarantem działania zgodnego z prawem. Na poparcie swojego stanowiska załączył do skargi: pismo Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej w [...]z dnia [...]r. stanowiące odpowiedź na reklamację w innej sprawie, pismo skierowane do Dyrektora Urzędu Pocztowego Punkt Pocztowy [...]z dnia [...]r. wskazujące na nieprawidłowości duplikatu potwierdzenia odbioru, oświadczenie z dnia [...]r. listonosza o odnalezieniu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki adresowanej do skarżącego z niewiadomym podpisem odbiorcy, pismo z Komisariatu Policji [...]z dnia [...]r. w innej sprawie dotyczące podrobienia podpisu na karcie doręczeń przesyłek pocztowych poleconych oraz pismo z Prokuratury Rejonowej z dnia [...]r. w sprawie sfałszowania w innej sprawie podpisów skarżącego. Skarżący wyjaśnił, że dokonane przez organ ustalenia co do kwestii prawidłowości doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego, w żaden sposób nie potwierdzają tego, że organ I instancji działał zgodnie z prawem, gdyż stanowią jedynie próbę sanowania przez organ wadliwego działania, co jest prawnie niedopuszczalne i sprzeczne z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 492/08. Komendant nie rozpoznając merytorycznie odwołania, w konsekwencji nie wykonał wyżej wskazanego wyroku. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że twierdzenia skargi o popełnieniu błędu przez Pocztę Polską w doręczaniu przesyłki zawierającej orzeczenie dyscyplinarne, są niezasadne, gdyż skarżący nie poparł ich żadnymi dowodami. Ponadto zaznaczył, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 492/08 nie nakładał na organ obowiązku konkretnego działania, niemniej jednak, po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku, Komendant postanowił wystąpić do Poczty Polskiej o wyjaśnienie niejasności stwierdzonej przez Sąd w związku z awizowaniem przesyłki. Na rozprawie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z pism i oświadczenia dołączonych do skargi. Sąd oddalił ten wniosek dowodowy, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. bowiem oferowane dowody dotyczą okoliczności innych spraw i są wobec tego nieprzydatne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie, której przedmiotem nie jest ocena działania Poczty Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne. Sprawa niniejsza jest po raz wtórny przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej określonej jako P.p.s.a. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu Sądu wiążą ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". Wobec treści cytowanego przepisu, badanie legalności zaskarżonego postanowienia w granicach zakreślonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów musiało, poza zagadnieniami natury procesowej wynikającymi z istoty kontrolowanego postanowienia, obejmować także kwestie związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2008 roku w sprawie o sygn. II SA/Sz 492/08 uchylającym poprzednie i identyczne w rozstrzygnięciu postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji jako organu odwoławczego. Należy zatem wskazać, że w wyroku tym Sąd stwierdził, że kontrolowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 133 § 1 i § 2 kpk, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z rozważeń zawartych w uzasadnieniu tego wyroku wynika, że powyższa konkluzja była następstwem stwierdzenia, że "skoro pokwitowanie odbioru orzeczenia dyscyplinarnego nie zawiera adnotacji o pozostawieniu przesyłki do odbioru w placówce pocztowej, umieszczenia zawiadomienia o tym w skrzynce do doręczenia korespondencji lub na drzwiach adresata, to nie można uznać, że doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...]r. było skuteczne". Z całą pełnością można zatem stwierdzić, że według Sądu z powodu braku jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela na pokwitowaniu odbioru i na kopercie co do sposobu powiadomienia adresata o awizowaniu przesyłki nie jest możliwe uznanie, że doręczenie skarżącemu orzeczenia organu I instancji zostało dokonane w sposób prawidłowy. Uzasadnienie powyższego wyroku nie zawiera jednak żadnych wskazówek co do dalszego postępowania. W tej zaś sytuacji, stawiany skargą zarzut, że organ odwoławczy dokonując w toku ponownego rozpatrzenia sprawy ustaleń co do sposobu doręczenia spornej przesyłki działał "w opozycji do prowadzonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie" jest chybiony". Co do zasady nie ma bowiem prawnych przeciwwskazań do dowodzenia, za pośrednictwem dowodów innych niż wskazane w art. 133 § 2 kpk, że powiadomienie adresata przesyłki o jej złożeniu w placówce pocztowej na okres kolejno następujących po sobie 7 dni nastąpiło w jeden ze sposobów wskazanych w tym przepisie, aczkolwiek nie zostało to odnotowane na kopercie lub na pokwitowaniu odbioru. Skoro zatem Sąd kwestię tę przemilczał, to nie można obecnie skutecznie czynić organowi odwoławczemu zarzutu z tego, że zmierzał do wyjaśnienia okoliczności, która legła u podstaw uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowienia z dnia [...]r. odmawiającego przyjęcia odwołania. Odrębną kwestią jest natomiast ocena legalności sposobu w jaki organ odwoławczy przeprowadził i ocenił dowód, który zaważył na ostatecznym rozstrzygnięciu. W tym zakresie przyznać trzeba rację skarżącemu, gdyż dowód, na którym oparł się organ II instancji nie może być uznany za przydatny dla wykazania, że doręczyciel w prawidłowy sposób zawiadomił adresata przesyłki o jej pozostawieniu do odbioru w placówce pocztowej. Komendant Wojewódzki Policji wystosował w dniu [...]r. do Poczty Polskiej Centrum Sieci Pocztowej Oddział Rejonowy w [...]pismo o następującej treści "W związku z prowadzonym postępowaniem wobec R. O. zam. [...]zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji, gdzie zostały umieszczone (w skrzynce do doręczenia korespondencji, na drzwiach mieszkania adresata, w innym widocznym miejscu) zawiadomienia o złożeniu w placówce pocztowej kierowanych do niego pism na okres kolejno następujących po sobie siedmiu dni. Sprawa dotyczy przesyłek poleconych, których kopie kopert załączono do niniejszego pisma. Z uwagi na terminy procesowe uprzejmie proszę o udzielenie szybkiej odpowiedzi". Pismem z [...]r. Dyrektor Oddziału Rejonowego Centrum Poczty w [...]odpowiedział, że "(...) sprawa została zbadana. Ustalono, że zawiadomienie o złożeniu wymienionych w piśmie przesyłek poleconych zostały złożone przez listonosza do skrzynki oddawczej adresata. Zawiadomienie powtórne wystawione przez pracownika Urzędu Pocztowego [...]również zostały doręczone do skrzynki oddawczej adresata". Jak wynika z treści zapytania organu, już samo wskazanie trzech alternatyw zawierało w sobie sugestię oczekiwanej odpowiedzi. Udzielona zaś odpowiedź, oceniona przez organ jako wiarygodna i przesądzająca sprawę nie zawiera wskazania kto i jak "zbadał sprawę". W oparciu o jakie źródła (dokumenty lub oświadczenia osób) ustalono, że zawiadomienie "zostały doręczone przez listonosza do skrzynki oddawczej adresata". Na poparcie tych stwierdzeń Centrum Poczty Oddział Rejonowy w [...]nie dołączyło chociażby kserokopii dokumentu lub oświadczenia, wskazujących na ustalone okoliczności. Awizowanie spornej przesyłki nastąpiło [...]i [...]r. Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie [...]r. oparł się na treści pisma, sporządzonego po upływie ponad roku od zdarzeń, do których się odnosiło i przyjął, że opisane w nim fakty stanowią dowód prawidłowego awizowania przesyłki, a zatem uznanie jej za doręczoną było skuteczne i zgodne z prawem. W ocenie Sądu, stanowisko to nie zostało poprzedzone wnikliwą oceną pozyskanego dowodu. Przeciwnie, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ ani jednym zdaniem nie wyraził swojej oceny, co oznacza, że rozstrzygnął arbitralnie, z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa, a w konsekwencji naruszył art. 135 k ust. 3 ustawy o Policji przyjmując, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Skutkiem niniejszego wyroku jest powrót sprawy na etap postępowania odwoławczego. Skoro podjęta przez Komendanta Wojewódzkiego Policji próba wykazania, że doręczyciel pozostawił w prawem przewidziany sposób zawiadomienie o awizowaniu przesyłki adresowej do skarżącego zawierającej decyzję organu I instancji okazała się nieskuteczna, to w przekonaniu Sądu dalsze podążanie w tym kierunku, zwłaszcza po upływie blisko dwóch lat, jest niecelowe. Dlatego obowiązkiem organu będzie ustalenie czy odwołanie wniesione zostało w terminie licząc od dnia, w którym skarżący zapoznał się z treścią decyzji, co w przypadku zachowania tego terminu implikowało będzie konieczność rozpatrzenia odwołania. W tym stanie sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 p.p.s.a. orzec odpowiednio jak w pkt I i II sentencji wyroku.