II SA/Sz 641/24
PostanowienieWSA w Szczecinie2024-09-12
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca radną gminy i przedsiębiorczynią, wykazała naruszenie swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą rady gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uzasadniałoby dopuszczalność skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżąca nie wykazała naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą rady gminy. Interes prawny musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny, wynikający z przepisów prawa, a nie jedynie faktyczny lub społeczny. Okoliczności przytoczone przez skarżącą, takie jak prowadzenie działalności gospodarczej czy bycie radną, nie stanowiły podstawy do uznania legitymacji skargowej w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 58 § 1 pkt 5a PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca W. M. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Rewal w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podnosząc zarzuty dotyczące ustaleń planu i procedury jego uchwalenia. Wskazała, że mieszka, prowadzi działalność gospodarczą i jest radną gminy. Wójt Gminy podniósł brak interesu prawnego skarżącej. Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych, w tym wykazania naruszenia interesu prawnego. Skarżąca podała PESEL i argumentowała, że plan negatywnie wpłynie na jej działalność gospodarczą poprzez zacienienie plaży i ograniczenie dostępu, co wpłynie na turystykę i jej biznes. Sąd odrzucił skargę z powodu braku wykazania naruszenia interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. na uchwałę Rady Gminy Rewal z dnia 28 marca 2024 r. nr LXXVII/514/24 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Rewal w miejscowości Rewal postanawia odrzucić skargę
W. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Rady Gminy R. z dnia 28 marca 2024 r. nr LXXVII/514/24 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Rewal w miejscowości R. , podnosząc w skardze szereg zarzutów dotyczących ustaleń planu miejscowego a także procedury planistycznej poprzedzającej uchwalenie uchwały. W skardze wyjaśniła, że mieszka w R. , jest przedsiębiorczynią pracującą także w centrum R. , a od kwietnia radną Rady Gminy i wiele osób zgłaszało się do niej w sprawie wadliwości tej uchwały. Skarżąca zastrzeżenia te podziela.
Wójt Gminy Rewal w odpowiedzi na skargę wskazał, że skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały.
Zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2024 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. podania numeru PESEL oraz określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu skarżąca podała swój numer PESEL. Co do wykazania naruszenia interesu prawnego zaskarżoną uchwałą wyjaśniła, że przed podjęciem uchwały Rada Gminy nie debatowała o odrzuconych wnioskach i uwagach do planu, nie dyskutowała o tym, czy projekt planu nie narusza studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca ponownie wskazała, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny jako przedsiębiorczyni od trzydziestu lat i mieszkanki R. . Wyjaśniła, że miejsce w którym prowadzi działalność gospodarczą od strony wschodniej sąsiaduje z terenem który zgodnie z ustaleniami planu może być zabudowany do wysokości 16-19 metrów i właściciel tego terenu deklaruje chęć wyburzenia obecnego budynku i wybudowania nowego, zgodnie z nowym planem miejscowym, którego także jest sponsorem (jedną z osób finansujących to zamierzenie). Jako osoba od lat prowadząca działalność gospodarczą w R. skarżąca dostrzega problem z dostępem do plaży i miejsc publicznych, czyli głównej atrakcji dla osób wypoczywających w R. , bowiem miejsc na plaży nie przybywa a corocznie wzrasta ilość turystów. Postawienie na plaży 15 m zabudowy spowoduje poważne zacienienie na piasku i odbierze powierzchnię przeznaczoną na wypoczynek i leżenie w słońcu. Ograniczenie dostępu do plaży, obniżenie atrakcyjności miejsc publicznie dostępnych wpłynie na zainteresowanie turystów i wczasowiczów, a także na działalność gospodarczą skarżącej. Jako mieszkance i miłośniczce R. skarżącej zależy na życiu w miejscu ciekawym, dostępnym, słonecznym i przyjaznym architektonicznie oraz takim, które dba o równowagę i mieszkańców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi podstawa do jej odrzucenia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Takim unormowaniem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 609) - dalej "u.s.g.", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z zestawienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie ma legitymacji procesowej (skargowej) do zaskarżenia uchwały, co skutkuje jej odrzuceniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa powszechnie obowiązującego, zaś o dopuszczalności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny oraz wynikać z normy prawa kształtującej sytuację prawną tego podmiotu, a zatem odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego dany akt i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Skarga na uchwałę organu gminy nie ma więc charakteru actio popularis (skargi powszechnej), gdyż do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi bowiem wykazać, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków.
Zdaniem Sądu, okoliczności przytoczone przez skarżącą nie mogą stanowić podstawy do uznania, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że skarżąca nie wykazała, aby dysponowała jakimkolwiek prawem podmiotowym o charakterze prywatnoprawnym czy też publicznoprawnym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, które zostałoby naruszone kwestionowaną uchwałą. Nie wskazała w odpowiedzi na zarządzenie Sądu, by posiadała jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości, z którą związane jest wystąpienie ze skargą w trybie art. 101 u.s.g. Okoliczność, że skarżąca od wielu lat mieszka i prowadzi działalność gospodarczą w R. nie statuuje po jej stronie legitymacji skargowej. Także to, że skarżąca jest radną, a więc członkiem organu stanowiącego Rady Gminy, nie ma znaczenia dla jej legitymacji do wniesienia skargi. Interes prawny skarżącej musi być bowiem indywidualny (własny), nie może być wywodzony z praw przysługujących innym podmiotom, np. mieszkańcom R. . Skarżąca nie wykazała, by zaskarżona uchwała naruszała jej indywidualny interes prawny, co czyni wniesioną skargę niedopuszczalną.
Również argumentacja wskazująca na negatywne skutki ustaleń planu dla miejsca gdzie skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W tym miejscu powtórzyć trzeba, że art. 101 ust. 1 u.s.g. nie zawiera instytucji skargi powszechnej, przysługującej każdemu mieszkańcowi danej gminy. Przepis ten reguluje bowiem prawo do wniesienia skargi tylko wtedy, gdy ustawowo chroniony interes danej osoby zostaje naruszony podjętym przez organ gminy aktem z zakresu administracji publicznej. Tymczasem skarżąca nie przedstawiła argumentów, które wskazywałyby, że postanowienia zaskarżonej uchwały (w związku z przewidywanymi negatywnymi skutkami jej realizacji) w sposób szczególny i wyłączny dotykać będą jej indywidualnej sfery prawnej. Podniesiona przez nią kwestia prawa do życia w miejscu ciekawym, dostępnym, słonecznym i przyjaznym świadczy o działaniu w interesie publicznym. Wszystkie te okoliczności wskazują co najwyżej na posiadanie przez skarżącą interesu faktycznego, z którym mamy do czynienia, gdy strona jest zainteresowana przyjętym aktem, ale tego zainteresowania nie może poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Podkreślić także należy, że samo poczucie naruszenia subiektywnego interesu określonego podmiotu nie jest wystarczające do skutecznego zaskarżenia aktu prawa miejscowego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego zaskarżoną uchwała. W tej sytuacji Sąd nie mógł dokonać merytorycznej oceny podniesionych przez nią w skardze zarzutów. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło