II SA/Sz 643/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz K. P. przyznał W.S. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] r. na czas nieokreślony, w kwocie [..] zł miesięcznie. Następnie, organ I instancji, w związku z otrzymaniem od Marszałka Województwa informacji o tym, że w sprawie rodziny B. S. mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydanej decyzji w dniu [..r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., nr[...] , działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej jako "K.p.a." oraz w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 23a ust. 1 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), stwierdziło nieważność decyzji nr [...] Burmistrza K. z dnia [...] r. Od powyższej decyzji B. S., matka W.S., złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podniosła, że nigdzie nie pracuje, a jej mąż pracuje dorywczo w N. i nie może otrzymywać tam świadczeń, co potwierdziła oświadczeniami złożonymi zgodnie z art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] , w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 21 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z informacją uzyskaną od Marszałka Województwa Z., P.S. od [...] r. do chwili obecnej wykonuje działalność na własny rachunek na terenie N. w rozumieniu przepisów wspólnotowych. Wobec tego w sytuacji B. i P. S. zastosowanie maja przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia [...] r. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku rodziny skarżącej, to Marszałek Województwa Z. był organem właściwy do rozpoznania wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i wydania decyzji w przedmiocie ustalenia uprawnień do tego świadczenia. Organ przytoczył również treść art. 20 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 23a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium stwierdziło, że w związku z powyższym decyzja Burmistrza K. z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości i jako taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Kolegium wyjaśniło również, że stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza nie oznacza, że W. S. nie uzyska prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie, którego dotyczy ta decyzja. Stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego ma jedynie na celu doprowadzenie do sytuacji, w której o uprawnieniu strony do rzeczonego świadczenia będzie orzekał organ właściwy w sprawie, tj. Marszałek Województwa. B. S. zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jej uchylenie. W jej ocenie, decyzja jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i prawnego wobec zabrania jej świadczeń przyznanych przez Burmistrza K.. Jest także pogwałceniem jej prawa do życia, jak również narusza Konstytucję RP, gdyż jej dzieci, jak i ona posiadają prawo do godziwego życia. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Na wstępie wskazać należy, że stroną postępowania administracyjnego, jak i przed tut. sądem, w sprawie stwierdzenia nieważność decyzji nr [...] Burmistrza K. z dnia [..] r. jest W. S.. Rzeczoną bowiem decyzją to W. S., jako osobie o znaczymy stopniu niepełnosprawności, przyznany został zasiłek pielęgnacyjny – zgodnie z przepisem art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz.114) – dalej "ustawa". Wskazać również należy, że w każdym z tych postępowań strona może być reprezentowana przez pełnomocnika - zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej "K.p.a.", oraz art. 34 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.". W przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego ustawodawca przewidział sytuację, w której organ nie będzie musiał żądać od pełnomocnika sporządzonego w formie pisemnej pełnomocnictwa. Kwestię tą reguluje przepis art. 33 § 4 K.p.a., który stanowi: "W sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony." Nie ma wątpliwości, że B.S. jest matką W. S. oraz co do tego, że W. S. jest osobą ze stwierdzonym znacznym stopniem niepełnosprawności od urodzenia, na stałe a jedną z przyczyn tej niepełnosprawności jest upośledzenie umysłowe. W takiej sytuacji, mając na uwadze zacytowany powyżej przepis, Sąd uznał, że B. S. może reprezentować niepełnosprawną córkę w postępowaniach przed organami, jaki przez Sądem, bez potrzeby przedkładania sporządzonego na piśmie pełnomocnictwa. Przechodząc do rozpoznania skargi wniesionej przez B. S., w imieniu córki W. S., wyjaśnić należy, że rolą sądu administracyjnego jest zbadanie, czy zaskarżona do sądu decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z tym, sąd zobowiązany jest sprawdzić, czy organy wydając kwestionowane rozstrzygnięcia prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa. Przeprowadzona w tych granicach kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu stała się decyzja wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, a mianowicie w trybie stwierdzenia nieważności. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję, stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] r. Burmistrza K., przyznającej W. S., reprezentowanej przez matkę B. S., prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Podstawą faktyczną do wydania tego rozstrzygnięcia stała się informacja uzyskana od Marszałka Województwa że w przypadku rodziny skarżącej zastosowanie mają przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na okoliczność, że P. S. od dnia [...] r. do chwili obecnej wykonuje działalność, na własny rachunek na terenie N., w rozumieniu przepisów wspólnotowych. Uzyskując taką informację Kolegium zobligowane było wszcząć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza K. P. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 23a ust. 1 ustawy, w przypadku, gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz dokumentami do marszałka województwa. Ponadto, stosownie do art. 23a ust. 3 ustawy, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, marszałek województwa ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Natomiast gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego, samorząd województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy (m.in) wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego (art. 21 ust.1 pkt 2). Zdaniem Sądu, w takim stanie faktycznym i prawnym sprawy, trafnie uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że już na dzień [...] r. właściwym organem do rozpoznania wniosku o przyznanie W. S. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego był Marszałek Województwa. Skoro zatem decyzję w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wydał organ niewłaściwy, a mianowicie Burmistrz K., to wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności tejże decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie administracyjnego, w ramach którego zadaniem organu prowadzącego to postępowanie jest wyłącznie ocena kwestionowanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Słusznie zauważyło Kolegium, że zaskarżona decyzja jest aktem, który nie rozstrzyga merytorycznie i nie przesądza o pozbawieniu skarżącej uprawnień przyznanych decyzją Burmistrza K. . Decyzja ta jest swego rodzaju aktem porządkującym stan faktyczny i prawny, powodującym przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu z uwagi na mające zastosowanie w sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. Marszałkowi Województwa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.