II SA/Sz 65/23

Dnia 3 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. A. na uchwałę Rady Osiedla [...] w S. w przedmiocie wezwania Przewodniczącego do respektowania zapisów statutu Osiedla [...] p o s t a n a w i a odrzucić skargę R. A., radny Osiedla [...] w S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę w przedmiocie wezwania Przewodniczącego Rady Osiedla do respektowania zapisów statutu Osiedla [...], jaka była przedmiotem obrad na posiedzeniu zdalnym Rady w dniu [...] września 2021 r. Przewodniczący Rady Osiedla [...] w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 2 § 2a p.p.s.a.) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 2 § 3 p.p.s.a.). R. A. przedmiotem skargi wniesionej do Sądu uczynił "uchwałę" w przedmiocie wezwania Przewodniczącego Rady Osiedla do respektowania zapisów statutu Osiedla [...]. Projekt takiej uchwały był przedmiotem obrad na posiedzeniu zdalnym Rady w dniu [...] września 2021 r. W ocenie skarżącego głosowanie nad tą uchwałą zostało przeprowadzone niepoprawnie. Skarga jest niedopuszczalna z przyczyn przedstawionych poniżej. Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40), statut jednostki pomocniczej określa w szczególności zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej oraz zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej. Zasada sądowej kontroli administracji znajduje zastosowanie do tej formy działalności gminy, jaką realizują jej jednostki pomocnicze. Jak wskazano wyżej, stosownie do 35 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, organami kontroli i nadzoru nad działalnością organów jednostek pomocniczych są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta). Organy jednostek pomocniczych w osiedlu to rada i zarząd. Na czele zarządu stoi przewodniczący (art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym). Skarga dotyczy uchwały w sprawie wezwania Przewodniczącego do respektowania zapisów statutu Osiedla [...] w S. z dnia [...] września 2021 r. Z dołączonego do skargi protokołu z tego posiedzenia wynika, że uchwała w tym przedmiocie nie została podjęta. W posiedzeniu Rady Osiedla uczestniczyło 9 radnych, za przyjęciem uchwały był jeden radny, przeciw było 6 radnych, a dwóch radnych wstrzymało się od głosu. Projekt uchwały nie uzyskał akceptacji większości radnych i uchwała nie została podjęta, co czyni skargę niedopuszczalną z tej przyczyny. Ponadto, nawet gdyby uchwała taka została podjęta, skarga do sądu administracyjnego na taki akt nie przysługuje. Ustawa o samorządzie gminnym przewiduje możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego jedynie na uchwały lub zarządzenia organów gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej (art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Organami gminy zaś rada gminy rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta) - art. 11a ustawy o samorządzie gminnym. Organy jednostek pomocniczych nie są organami gminy i nie jest możliwe wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwały organów jednostek pomocniczych. Jak wskazano wyżej, zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej określa statut gminy. Z § 46 statutu Miasta S., stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr VI/189/19 Rady Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2019 r. wynika, że kontrolę nad działalnością jednostki pomocniczej sprawuje Komisja Rewizyjna Rady Miasta, której przewodniczący zarządu jednostki pomocniczej przedkłada uchwały organów tej jednostki w terminie 14 dni od daty ich podjęcia. Komisja Rewizyjna lub Prezydent mogą w terminie 30 dni od daty otrzymania uchwały wystąpić do Rady Miasta o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem. Decyzja Rady w tej sprawie jest ostateczna. Również ze Statutu Osiedla Miejskiego [...] (załącznik Nr 1 od uchwały [...] Rady Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie Statutu Osiedla [...].) wynika, że osiedle nie posiada osobowości prawnej i czynności prawnych dokonuje na podstawie pełnomocnictwa uzyskanego od Prezydenta (§3) a nadzór nad działalnością organów Osiedla sprawują organy Miasta na zasadach określonych w Statucie Miasta (§38 ust. 2). Sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy tym samym do spraw określonych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Możliwości wniesienia skargi na uchwałę organu jednostki pomocniczej nie przewidują też przepisy szczególne, w szczególności ustawa o samorządzie gminnym. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną