II SA/Sz 653/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-10-29

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Marzena Iwankiewicz, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pisma Gminy, dokumentacja wyceny nieruchomości oraz zdjęcia z innej sprawy administracyjnej mogą stanowić nowe dowody uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pisma Gminy nie mają charakteru zaświadczenia i mogą stanowić jedynie opinię, a nie podstawę do wznowienia postępowania. Dokumentacja wyceny nieruchomości nie zawierała informacji o szopkach, a zdjęcia z innej sprawy nie mogły być uznane za nowe dowody, ponieważ organ miał do nich dostęp. Ponadto, zdjęcia wykonane po wszczęciu postępowania wznowieniowego nie mogły być uznane za nowe dowody, gdyż nie istniały w momencie wydania pierwotnej decyzji. Błędna ocena materiału dowodowego nie stanowi samoistnej przesłanki do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący E. R. i R. R. domagali się wznowienia postępowania w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej drewnianego budynku gospodarczego. Jako nowe dowody wskazali pisma Gminy, dokumentację wyceny nieruchomości oraz zdjęcia z innej sprawy. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że wskazane dowody nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skargi E. R. i R. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sprawie samowoli budowlanej oddala skargę. Decyzją z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie wszczęte z urzędu w związku z pismem E. R. i R. R. z dnia [...] w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu budynku gospodarczego - obiektu o konstrukcji drewnianej, posadowionego na działce nr [...], obręb przez A. K. Z uzasadnienia tej decyzji wynikało, że w dniu [...] przeprowadzono oględziny w miejscu posadowienia przedmiotowego obiektu. Na ww. działce znajdował się budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej o wymiarze w rzucie poziomym m i wysokości maksymalnej. E. i A. K. dostarczyli do organu zaświadczenie Gminy z dnia [...], z którego wynikało, że przedmiotowy budynek ( ) o powierzchni wraz z budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym murowanym o powierzchni m2, nabyli od Gminy na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] numer [...]. W świetle powyższego organ uznał, iż nie znaleziono potwierdzenia, że E. K. i A. K. byli inwestorami przedmiotowego budynku – szopy drewnianej i sami go wybudowali, jak wskazywali E. R. i R. R. Pismem z dnia 14 listopada 2013 r., E. R. i R. R. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją administracyjną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Jak motywowali, pismem z dnia [...] Gmina udzieliła im informacji, w sprawie nabycia przedmiotowej szopki drewnianej przez E. K. i A. K., a mianowicie, iż z dokumentacji (wyceny) będącej podstawą do zawarcia aktu notarialnego wynika, że do ściany budynku gospodarczego w chwili jego zbywania wraz z lokalem mieszkalnym dobudowane były szopki drewniane. W związku z powyższym potwierdzono, że zbycie lokalu mieszkalnego wraz z budynkiem gospodarczym obejmowało także odpowiednią część tych szopek drewnianych. Nadto Gmina podała, że w przedmiotowym zaświadczeniu (z dnia ) nie wskazano fizycznego położenia szopki drewnianej: "W tym zakresie organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić szczegółowe ustalenia, czy postępowanie dotyczy nabytej części szopki drewnianej czy innej szopki drewnianej. Podstawą do ustaleń faktycznych w zakresie wybudowania szopki drewnianej bez odpowiedniego pozwolenia na budowę nie mogło być zaświadczenie Gminy stwierdzające, że Państwo K. nabyli drewnianą bez wskazania położenia tej szopki." Według wnioskujących, powyższe pismo Gminy nie dość, że stanowi dowód w sprawie, to również wskazuje na istnienie dowodu nieznanego organowi w momencie orzekania, tj. wyceny nieruchomości. Nadto wskazali, że w aktach postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pod sygnaturą akt [...], na stronie zatytułowanej " ", znajdują się zdjęcia szopek drewnianych przylegających do budynku, gdzie nie została ujawniona szopa stanowiąca przedmiot postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...]. W dniu [...] pracownicy organu dokonali oględzin w miejscu posadowienia szopy drewnianej na działce nr [...] , przy udziale E. K. i A. K. oraz E.R. i R.R. , a ponadto M.J. - przedstawiciela Gminy. Ustalono, że okazany został budynek (szopa) o konstrukcji drewnianej, przez przedstawiciela Gminy, jako budynek opisany w protokole oględzin z dnia [...]. W chwili zbycia budynku mieszkalnego wraz z budynkiem gospodarczym, przedmiotowa szopa będąca przedmiotem postępowania już istniał, w tym samym miejscu, co w dniu oględzin. Organ pozyskał kopię dokumentacji będącej w posiadaniu Gminy w postaci protokołów uzgodnień w sprawie wyznaczenia nabywcy nieruchomości – lokalu nr[...] w budynku mieszkalnym nr [...], położonym w obrębie ewidencyjnym działka nr [...] wraz pomieszczeniami przynależnymi strych o powierzchni użytkowej, pomieszczenia gospodarczego () o powierzchni użytkowej. Ponadto organ dysponował kserokopią operatu szacunkowego wyceny ww. nieruchomości oraz dokumentacją fotograficzną. W piśmie z dnia 6 marca 2014 r. R. R. po raz kolejny wskazał, że w aktach administracyjnych o sygnaturze [...] znajdują się zdjęcia obrazujące stan faktyczny. Z kolei wizja lokalna i dokumentacja fotograficzna wnioskodawców (w załączeniu przesłano zdjęcie z tej samej pespektywy), w toku prowadzenia niniejszego postępowania wskazują, że na dzień dzisiejszy w miejscu lokalizacji "starej szopy" znajduje się inny obiekt, niż wskazany na zdjęciach ze sprawy o sygnaturze [...]. Ponadto strona wystąpiła do organu prowadzącego postępowanie, aby ten zwrócił się do Wójta Gminy o przesłanie wyceny nieruchomości (operatu szacunkowego), stanowiącego podstawę zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] rep. [...] W piśmie z dnia 12 marca 2014 r., organ pierwszej instancji poinformował R. R., że łącznie [...] toczyło się pięć postępowań w sprawie nielegalnego wybudowania budynków o konstrukcji drewnianej () będących własnością różnych osób. Do wymienionych postępowań wykonane zostały zdjęcia poszczególnych szop o różnych gabarytach. Nie zachowała się dokumentacja świadcząca o budowie wymienionych obiektów, a część z nich została już rozebrana. Organ poinformował stronę, że zdjęcia fotograficzne dotyczą obiektu o innej lokalizacji, jako nieoddające rzeczywistości nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Ponadto organ poinformował, że wszystkie dowody związane ze sprzedażą nieruchomości małżonków K. są w posiadaniu organu. Podsumowując organ stwierdził, że pismo z dnia 6 marca 2014 r., nie wnosi nic nowego do sprawy i postępowanie zostanie rozstrzygnięte na podstawie dotychczasowych dowodów. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwaną dalej "K.p.a.", art. 3 pkt 17, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, organ pierwszej instancji wskazał, że w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do fizycznego położenia przedmiotowego obiektu, w dniu [...] z udziałem wnioskujących o wznowienie postępowania administracyjnego i właścicieli nieruchomości oraz przedstawiciela Gminy przeprowadzono oględziny obiektów zlokalizowanych na działce nr [...]. Przedstawiciel Gminy jednoznacznie wskazał na budynek posadowiony na ww. działce o wymiarach [...], który był przedmiotem postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. Z przeprowadzonego dowodu wynikało jednoznacznie, że ten, a nie inny budynek wymieniony został w zaświadczeniu z dnia [...]. Dlatego organ nie miał wątpliwości, że postępowanie administracyjne prowadzone było w stosunku do prawidłowo wytypowanego budynku (szopy drewnianej). E. R. i R. R., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]. Wydanej decyzji postawili zarzut naruszenia: - art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie występują nowe dowody, dające podstawę do zmiany dotychczasowej decyzji, - art. 107 § 1 K.p.a., poprzez zamieszczenie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy elementów w piśmie z dnia 12 marca 2014 r., nie zaś w uzasadnieniu decyzji, - art. 7 K.p.a., poprzez nierzetelną ocenę materiału dowodowego. Strona odwołująca się podała, że od samego początku wskazywała, że w aktach organu o sygn. [...] znajdują się zdjęcia (pod napisem " " w płaszczyźnie pionowej – dwa górne) obrazujące stan faktyczny. Z kolei wizja lokalna oraz dokumentacja będąca w aktach sprawy wskazują, iż na dzień dzisiejszy w miejscu lokalizacji " " znajduje się inny obiekt budowlany, niż wskazany na zdjęciach z akt [...]. Proste porównanie przedmiotowych zdjęć, wskazuje iż są to dwa różne obiekty budowlane, co z kolei jest potwierdzeniem, że szopka według stanu dzisiejszego, nie mogła stanowić przedmiotu sprzedaży w roku, zaś E. K. i A. K., należy traktować jako inwestorów wykonujących obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Zauważyli, że organ oparł swe rozstrzygnięcie na oględzinach dokonanych przy udziale przedstawiciela Gminy M. J., podczas gdy konfrontacja zeznań z przywołanymi zdjęciami prowadzi do całkowicie odmiennych wniosków. W załączeniu przesłali zdjęcia z tej samej perspektywy, co zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy [...]. Według odwołujących się, wyraźnie na nich widać, że przedmiotowy obiekt budowlany został rozbudowany o część wykraczającą poza obręb budynku o konstrukcji murowanej, której w. nie było. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]. W uzasadnieniu swej decyzji, organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i odniósł się do podnoszonego przez stronę zarzutu o naruszeniu art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez uznanie organu, że w sprawie występują nowe dowody dające podstawę do zmiany dotychczasowej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, iż pismo Gminy z dnia [...], z którego wynikało, że zaświadczenie z dnia [...] nie mogło być podstawą do ustaleń faktycznych, w zakresie wybudowania szopki drewnianej bez odpowiedniego pozwolenia na budowę, głównie z uwagi na brak określenia fizycznego położenia szopki, zostało zweryfikowane w trakcie oględzin budynku gospodarczego (), a treść zaświadczenia została potwierdzona przez przedstawiciela Gminy. Po przeanalizowaniu kserokopii operatu szacunkowego – wyceny wartości nieruchomości lokalowej nr [...] w budynku nr [...] gm., organ drugiej instancji stwierdził, że dokument ten nie obejmuje w swej treści jakiejkolwiek wzmianki o drewnianych budynkach gospodarczych lub szopkach i w żaden sposób, nie dokumentuje ich stanu na dzień [...] (data sporządzenia operatu szacunkowego). Nie jest możliwe bezsporne ustalenie i porównanie stanu faktycznego występującego przed laty i obecnie na podstawie samych zdjęć, a wobec braku jakichkolwiek dokumentów określających położenie obiektu w terenie takich, jak mapy lub szkice sytuacyjne, sama dokumentacja fotograficzna jest niewystarczająca. W tej sytuacji organ uznał, że w sprawie nie występują nowe dowody dające podstawę do zmiany wcześniejszej decyzji. Organ nie podzielił zarzutów strony, o naruszeniu wydaną decyzją art. 107 § 3 K.p.a., gdyż zawiera ona uzasadnienie faktyczne i prawne a pismo z dnia 12 marca 2014 r. nie wpływa na treść rozstrzygnięcia. Organ ten nie podzielił również zarzutu o naruszeniu w sprawie art. 7 K.p.a., gdyż organ pierwszej instancji oparł się na opisanych w decyzji dokumentach, przeprowadził dodatkowe czynności sprawdzające po wznowieniu sprawy, a dowody, które zebrał uznał za wystarczające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. E. R. i R. R., reprezentowani przez pełnomocnika r.pr. Ł. F., wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Przedmiotową decyzję skarżący zakwestionowali w całości i zarzucili jej naruszenie: - art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez uznanie, iż w sprawie nie występują nowe dowody, dające podstawę do zmiany dotychczasowej decyzji, - art. 7 K.p.a., poprzez nierzetelną ocenę materiału dowodowego. Skarżący wskazali, że w kwestii kluczowego argumentu odnoszącego się do różnicy pomiędzy stanem faktycznym w chwili prowadzenia postępowania, a stanem faktycznym zobrazowanym na zdjęciach z akt sprawy [...], sformułowane przez organ odwoławczy uzasadnienie decyzji uniemożliwia zrozumienie dlaczego sama dokumentacja fotograficzna jest niewystarczająca dla uznania ich racji, albowiem brak jest uzasadnienia dla takiego twierdzenia organu, tym bardziej, iż w odwołaniu szczegółowo opisano i zobrazowano na czym różnice w zakresie zabudowy polegają i w jaki sposób różnice te mogą zostać wychwycone w oparci o porównanie zdjęć. W związku z powyższym skarżący powtórzyli argumenty, jakie legły u podstaw sporządzenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Według skarżących, proste porównanie zdjęć znajdujących się w aktach sprawy [...] z dokumentacją fotograficzną zebraną w aktach postępowania administracyjnego wznowieniowego, wskazują, iż na dzień dzisiejszy w miejscu lokalizacji " " znajduje się inny obiekt budowalny, niż wskazany w aktach sprawy Nr [...]. Szopka według stanu dzisiejszego nie mogła stanowić przedmiotu sprzedaży w roku, zaś E. K. i A. K., należy traktować jako inwestorów wykonujących obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Jak zauważyli skarżący, organ oparł swoje rozstrzygnięcie na oględzinach dokonanych przy udziale przedstawiciela Gminy, podczas gdy konfrontacja zeznań z przywołanymi zdjęciami prowadzi do całkowicie odmiennych wniosków. W załączeniu do odwołania załączone zostały zdjęcia wykonane z tej samej perspektywy, co zdjęcia znajdujące się w aktach [...] i - według skarżących - wyraźnie na nich widać, że przedmiotowy obiekt budowlany został rozbudowany o część wykraczającą poza obręb budynku o konstrukcji murowanej, której w roku nie było. W takiej sytuacji, skarżący uważają swe stanowisko za w pełni uzasadnione, zaś ocena dowodów przeprowadzona przez organ odwoławczy jest – ich zdaniem - nierzetelna i narusza art. 7 K.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę E. R. i R.R. wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. pełnomocnik skarżących poparł skargę, precyzując swój wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w ten sposób, że nowym dowodem w sprawie są zdjęcia pochodzące , a znajdujące się w innej sprawie administracyjnej, prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnego (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Powyższe oznacza, że rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia pod względem prawidłowości stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności na sprawdzeniu, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy dokonał właściwej jej interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy. Dokonana przez Sąd kontrola działań administracji publicznej, według powołanego wyżej kryterium, nie potwierdziła zasadności twierdzeń skargi E. R. i R. R. o naruszeniu w przedmiotowej sprawie przepisów prawa mających w niej zastosowanie. Kwestionowana skargą E. R. i R. R. decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] została wydana w postępowaniu odwoławczym w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] umarzającą postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w zakresie polegającym na wybudowaniu budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej o wymiarach wys. na działce nr, obręb przez A. K. Wszczęcie postępowania wznowieniowego w sprawie samowoli budowlanej spowodowane było wnioskiem E. R. i R. R., tj. właścicieli lokalu nr znajdującym się w budynku na działce nr [...]. Jako podstawę żądania wznowienia postępowania administracyjnego, wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Do wniosku dołączone zostało pismo Gminy z dnia [...] oraz kopia dokumentacji zdjęciowej, ze sprawy administracyjnej organu o sygn. [...]. Ponadto strony podnosiły, iż nowym dowodem w sprawie jest dokumentacja wyceny nieruchomości nabytej przez E. K. i A.K. od Gminy. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od uprawnionego podmiotu, oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. W ocenie Sądu powyższe wymogi zostały w sprawie spełnione, bez wątpienia skarżący jako współwłaściciele nieruchomości gruntowej, legitymują się interesem prawnym w kwestionowaniu decyzji ostatecznej umarzającej postępowanie w sprawie samowoli budowanej znajdującej się na tej nieruchomości gruntowej, wskazali ustawową przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a ponadto ich wniosek z daty wpływu do organu[...] został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, liczonego od powzięcia informacji przedstawionej w piśmie Gminy z dnia [...]. Przystępując do dalszych aspektów mających znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym jedną z zasad ogólnych jest trwałość decyzji administracyjnych. Zasada ta wyraża się w tym, że decyzje ostateczne w odróżnieniu od decyzji nieostatecznych mogą być weryfikowane tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych. Stosownie do treści art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Zasada ta zapewnia trwałość decyzji ostatecznych i przyczynia się do gwarantowania pewności obrotu prawnego (wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1255/07, opubl. w Lex nr 498383). Omawiana instytucja wznowienia postępowania administracyjnego, nie jest zatem instrumentem prawnym służącym wzruszeniu ostatecznej decyzji administracyjnej w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w sytuacjach ściśle wskazanych i po spełnieniu określonych przesłanek. Wzruszalność decyzji ostatecznych w trybie wznowienia postępowania, na podstawie przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 możliwa jest przy tym jedynie w przypadku wykazania kwalifikowanych wad postępowania, czyli wad istotnych, których wystąpienie miało bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia. W odniesieniu do powołanej w sprawie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w doktrynie przyjęte jest stanowisko, że uchylenie decyzji z uwagi na wystąpienie przesłanki z wymienionego przepisu uzależnione jest od łącznego wystąpienia czterech warunków: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, 2) okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, 3) okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, 4) okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jeśli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej (R. Stankiewicz, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski. Komentarz KPA, art.145, nb. 28, Warszawa 2014). Według stanowiska organów obu instancji orzekających w sprawie objętej przedmiotem skargi, brak było nowych dowodów dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, zebrane w sprawie dowody i ich ocena w świetle przesłanek ustawowych wznowienia, uzasadnia twierdzenie, że wyżej prezentowane stanowisko organów administracji publicznej jest prawidłowe. Oceniając wpływ przedstawionych przez stronę dowodów należy mieć na względzie, że służyć one miały podważeniu decyzji ostatecznej, dla wydania której kluczowe znaczenie miały ustalenia oparte na dokumencie urzędowym – zaświadczeniu wystawionym przez Gminę z dnia [...], potwierdzającym fakt nabycia przez E. K. i A. K. nieruchomości, w tym objętego przedmiotem sprawy budynku gospodarczego (szopy) o konstrukcji drewnianej. Przyjmuje się że, co do zasady możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentom urzędowym, jednak strona skarżąca powinna to kwestionować w odpowiednim czasie i trybie. Przeciwko przedmiotowemu zaświadczeniu Gminy, skarżący przeciwstawili stanowisko tego samego podmiotu, prezentowane w piśmie z dnia [...], sprowadzające się w istocie do stwierdzenia, że w zakresie fizycznego położenia szopki drewnianej, organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić szczegółowe ustalenia czy postępowanie dotyczy nabytej części szopki drewnianej czy innej szopki, bowiem zbycie lokalu mieszkalnego wraz z budynkiem gospodarczym obejmowało także odpowiednią część tych szopek drewnianych. Przedmiotowe pismo urzędowe nie ma charakteru zaświadczenia, gdyż nie wskazuje określonych faktów lub stanu prawnego. Pismo to może co najwyżej stanowić opinię na temat oceny materiału dowodowego znanego organowi prowadzącemu postępowanie, dokonaną przez inny organ. Opinia taka nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 236/13, opubl. w Lex nr 1484830). Niezależnie od powyższego należy uwzględnić, że organ pierwszej instancji, w celu ustalenia zgodności przedmiotu sprawy zakończonej decyzją ostateczną z treścią zaświadczenia z dnia [...], dokonał oględzin budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej () w dniu [...], w obecności skarżących, właścicieli tego obiektu oraz przedstawiciela Gminy. Przedstawiciel Gminy wskazał na tożsamy obiekt, który był okazany stronom w trakcie oględzin w dniu [...]. Obiekt ten istniał w tej samej lokalizacji (w tym samym miejscu). Wygląd i miejsce obiektu obrazuje sporządzona w trakcie oględzin dokumentacja. W świetle powyższego nieuzasadniony w powołanej mierze jest zarzut skargi o dokonaniu przez organy błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie i wyciągniętych na jego podstawie wniosków. Za dowód istotny dla sprawy nie mogła służyć powołana przez skarżących dokumentacja z wyceny nieruchomości, nabytej przez E.K. i A. K. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...], rep. A numer [...]. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, opracowanie w swej treści nie zawiera jakichkolwiek wzmianek o drewnianych budynkach gospodarczych lub szopkach. Dokumentacja ta w żaden sposób nie dokumentuje ich stanu na dzień opracowania operatu, tj. [...]. W takiej sytuacji powyższa dokumentacja nie mogła stanowić o ujawnieniu nowej okoliczności faktycznej lub dowodu istotnego dla sprawy. Za nietrafiony, Sąd uznał zarzut skargi o nieuznaniu przez organy, jako nowego dowodu istotnego dla sprawy w postaci dokumentacji fotograficznej, znajdującej się w aktach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sygn. [...]. Zgodnie z poglądami doktryny, przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę (B. Adamiak J. Borkowski. KPA. Komentarz, wyd. 13, Warszawa 2014, s. 587). Za takie nie mogą być uznane dowody znajdujące się w zasobach tego organu, o których organ wiedział i mógł w każdej chwili do nich sięgnąć, ale muszą to być wyłącznie dowody, którymi organ nie dysponował obojętnie z jakich przyczyn. Jeżeli dowody te były, a organ orzekający ich " ", to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniowym uważać za nowe, choćby organ w postępowaniu poprzednim dowodami tymi się nie zapoznał albo niewłaściwie ocenił (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt IV SA 1831, opubl. w Legalis). Ponadto okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mają w konsekwencji wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, nie ma takiego jak wyżej wskazanego waloru prawnego, powoływana przez skarżących dokumentacja zdjęciowa, która została wykonana na potrzeby innej, odrębnej sprawy i badanych w jej trakcie obiektów. Powołana dokumentacja nie stanowi o ujawnieniu istotnego i bezspornego dowodu na budowanie przekonania, że obiekt przedstawiony na zdjęciach z akt [...], jest tym samym, którego dotyczyło postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...]. Z kolei zdjęcia sporządzone przez skarżących po wszczęciu postępowania wznowieniowego, nie mogą być uznane za nowy dowód w rozumieniu art. 145 §1 pkt 5 K.p.a., gdyż nie istniały w momencie rozstrzygania w postępowaniu zwykłym. W takiej sytuacji, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, wobec braku jakichkolwiek dokumentów określających położenie obiektów w terenie, sama dokumentacja fotograficzna, uniemożliwia bezsporne ustalenie i porównanie, stanu faktycznego występującego przed laty i obecnie. Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania o stwierdzenie samowoli budowlanej, w trakcie oględzin w dniu [...] r. pracownicy organu sporządzili dokumentację fotograficzną, obrazującą przedmiotowy obiekt gospodarczy (szopę) oraz inne obiekty, które wyglądem przypominają wskazywane przez skarżących z dokumentacji. Materiał zdjęciowy był poddany ocenie organu nadzoru budowlanego. Wobec powyższego, przy braku niezbitych innych dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy, stanowisko prezentowane przez stronę na etapie postępowania wznowieniowego oraz w skardze o istnieniu nowego dowodu w sprawie, może co najwyżej sprowadzać się do eksponowania krytycznej oceny materiału dowodowego w stosunku do tej wynikającej z uzasadnienia decyzji ostatecznej. Dowody powołane przez skarżących nie miały takiej wartości merytorycznej, aby mogły prowadzić do wywiedzenia z nich nowych ustaleń stanu faktycznego, nieznanego wcześniej organowi i byłyby istotne dla sprawy w kwestiach zasadniczych. Jak to już zostało wyżej wskazane, ocena materiału dowodowego inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu nie może stanowić skutecznej przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności i dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego sprawy. Tymczasem, nawet błędna ocena materiału dowodowego nie stanowi samoistnej przesłanki do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Reasumując Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie, organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z obowiązującymi je wymogami przyjętymi na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wyprowadziły prawidłowe wnioski na tle zebranego w sprawie materiału dowodowego. Załączone przez skarżących dokumenty i podnoszone okoliczności, nie mogły zostać uznane za trafne. W takich okolicznościach zarzuty skargi o naruszeniu zaskarżoną decyzją art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz naruszeniu art. 7 K.p.a., okazały są niezasadne. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło