II SA/Sz 658/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o prawo pomocy złożonym na formularzu PPF J. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i [...] -letnią córką. Nie posiada żadnego majątku. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny stanowi kwota [...] zł na którą składa się emerytura skarżącego w wysokości [...] zł, emerytura żony G. P. w wysokości [...] zł oraz zasiłek córki w kwocie [...] zł. Wezwaniem referendarza sądowego z dnia 16 stycznia 2012 r. J. P. został zobowiązany do nadesłania w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - oświadczenia, czyją własność stanowi dom położony w Szczecinie przy ul. Ś., w którym skarżący zamieszkuje wraz z rodziną i przesłanie dokumentu potwierdzającego dany fakt (np. umowy najmu, decyzji w sprawie podatku od nieruchomości), - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie domu ( np. gaz, prąd) i innych niezbędnych wydatków ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość otrzymywanej przez skarżącego i jego żonę emerytury w okresie ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii decyzji przyznającej córce K. P. zasiłek, - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, kont oszczędnościowych, lokat z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy skarżący zbył wszystkie działki powstałe w wyniku podziału i nadesłanie dokumentów potwierdzających powyższy fakt ( np. kserokopii aktów notarialnych). W odpowiedzi na ww. zobowiązanie referendarza sądowego, skarżący oświadczył, że gospodarstwo rolne położone przy ul. Ś. przekazał córce M. w dniu [...] r., na dowód czego załączył kserokopię aktu notarialnego, dalej oświadczył, że dokłada się do opłat za prąd w wysokości [...] zł miesięcznie, opał - [...] zł miesięcznie i śmieci [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca przedłożył kserokopię decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. przyznającej zasiłek na dziecko w okresie od [...] r. w wysokości [...] zł oraz wyciąg z rachunku bankowego jego i żony za okres od [...] r. Innych dokumentów oraz oświadczenia dot. sprzedanych działek nie złożył. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, zważył: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( np. do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swych praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucje prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie, "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie z własnych środków ponieść kosztów sądowych oraz ustanowić fachowego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Skarżący nie udzielił również wystarczającej odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Z przesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, iż miesięczny dochód J. P. i jego żony wynosi [...] zł netto i składa się na niego emerytura jego i żony oraz zasiłek córki. Dalej skarżący wskazał, że gospodarstwo rolne wraz z domem przepisał na rzecz córki M. i dokłada się do opłat na jego utrzymanie w kwocie [...] zł miesięcznie. (prąd, opał, śmieci). Tymczasem z przesłanej kserokopii aktu notarialnego wynika, że wnioskodawca wraz z żoną darują córce M. nieruchomość zabudowaną stanowiącą działki gruntu numer [...] oraz udział wynoszący [...] części w niezabudowanej działce gruntu numer [...], w zamian za co córka zobowiązuje się ustanowić na rzecz rodziców i małoletniej siostry dożywotnią nieodpłatną służebność osobistą całego budynku mieszkalnego. Również z przesłanego wyciągu konta bankowego za okres od [...] r. wynika, że dokonywane operacje to tylko wpływy świadczeń emerytalnych małżonków i zasiłku córki, natomiast brak operacji wypłaty środków pieniężnych. Nadto z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. zatwierdzono podział działki nr [...] stanowiącej własność J. P. na działki o numerach [...]. Działka nr [...] została przez wnioskodawcę sprzedana w [...] r. za kwotę [...] zł, działki nr [...] darował córce, odnośnie pozostałych działek J. P. nie złożył żadnego oświadczenia. W świetle powyższego należało przyjąć, że złożony przez J. P. wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie w oparciu o powołaną przesłankę przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym jak i częściowym. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy nawet pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.