II SA/Sz 663/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., [...] Dyrektor Izby Celnej w S., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012 r. poz. 749 ze zm.) w związku z art. 8, art. 23a ust. 7, art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 z 2009 r., poz. 1540 ze zm.), art. 11 oraz art. 14 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134 z 2011 r. poz. 779), po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. z o.o. z siedzibą w J. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie której organ pierwszej instancji orzekł o cofnięciu rejestracji automatu o niskich wygranych [...] - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. Powyższa decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] r. funkcjonariusze celni Referatu Dozoru Urzędu Celnego w S. przeprowadzili kontrolę w sklepie monopolowym w S. , przy ul.[...] , będącego własnością K. K., F.H.U. [...] w zakresie urządzania gier na automatach. Ustalenia kontroli zawarto w protokole kontroli nr [..] z dnia [...] r. W toku kontroli ustalono, że automat [...] , nie spełnia warunków opisanych w art. 2 ust. 1 pkt 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 4 z 2004 r., poz. 27 ze zm.), albowiem umożliwiał grę za stawki wyższe niż określone w ustawie, tj. wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze na ww. automacie była wyższa niż 0,50 zł, tj. wyższa niż określon w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych pkt kredytowych i wynosi 10 zł. Automat został zatrzymany. W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem nr [...] z dnia [..] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych [...] , który otrzymał w dniu [..] r. poświadczenie rejestracji nr[...] . Następnie, w związku z pismem Spółki A. z dnia [...] r. w sprawie wycofania z eksploatacji ww. automatu poprzez złożenie wniosku GL-2 - zgłoszenie wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia (w którym w polu F zatytułowanym "WYCOFANIE AUTOMATU LUB URZĄDZENIA DO GIER Z EKSPLOATACJI" wskazano datę[...] ), Naczelnik Urzędu Celnego w S. pismem nr [...] z dnia [...] r. poinformował Spółkę, że ww. dokument zostanie wykorzystany jako materiał dowodowy w sprawie. W związku z faktem, że w świetle uregulowań art. 23 b ustawy o grach hazardowych podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu wymaga przeprowadzenia przez upoważnioną jednostkę badającą badania sprawdzającego, Naczelnik Urzędu Celnego w S. pismem zatytułowanym "ZLECENIE" nr [...] z dnia [...] r. zlecił upoważnionej przez Ministra Finansów jednostce badającej, tj. Izbie Celnej w B. Wydział Laboratorium Celne przeprowadzenie badania sprawdzającego automatu o niskich wygranych [...] i sporządzenie opinii technicznej. W dniu [...] r. do Urzędu Celnego w S. wpłynęła opinia z badania sprawdzającego nr [...] z dnia [...] r., wystawiona przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. dotycząca automatu o niskich wygranych [...] , zawierającą wniosek "Wynik badań negatywny". Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w S. , stosując art. 8, art. 23 a ust. 7, art. 23e ust. 1 i ust. 2, art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w związku z art. 11 oraz art. 14 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, cofnął rejestrację automatu o niskich wygranych [...] . W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał między innymi, że dowód z opinii jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów do przeprowadzenia badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych jednoznacznie wskazuje, że sporny automat nie spełnia warunków określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Zatem organ ten uznał, że jest to wystarczająca okoliczność, poparta dowodem, uzasadniająca cofnięcie rejestracji spornego automatu. Na powyższą decyzję Spółka A. z o.o. z siedzibą w J. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w S. , zarzucając jej naruszenie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo zaistnienia okoliczności warunkującej umorzenie postępowania zgodnie z dyspozycją tego przepisu, tj. faktu wycofania przedmiotowego automatu z eksploatacji, w wyniku czego poświadczenie rejestracji automatu do gier [...] , wygasło z mocy prawa, w związku z czym nie istniała możliwość jego cofnięcia. W oparciu o powyższe Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania strona odwołująca zauważyła, że zgodnie z brzmieniem art. 23 a ust. 6 ustawy o grach hazardowych, rejestracja automatu do gier wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier. Zatem, zdaniem Spółki, ustawa dopuszcza także, obok upływu tego okresu, jeszcze jedną sytuację powodującą wygaśnięcie takiego poświadczenia, tj. wycofanie z eksploatacji danego urządzenia lub automatu do gier. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w realiach niniejszej sprawy, gdyż Spółka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego w S. ze stosownym drukiem GL-2, na mocy którego wycofała przedmiotowy automat z eksploatacji. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. Organ wyjaśnił, że z dniem [...] r. zmienił się stan prawny w zakresie ustawowej regulacji warunków urządzania i prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach. Weszła bowiem w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.),dalej "u.g.h.", która kompleksowo uregulowała powyższe zagadnienia, a jednocześnie uchyliła przepisy poprzedniej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (art. 144). Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. (dodanym ustawą zmieniającą) naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Natomiast stosownie do art. 23b u.g.h. (dodanego ustawą zmieniającą) na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. W żądaniu, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania - ust. 2 art. 23b. Samo badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia - ust. 3 art. 23b. Dyrektor Izby Celnej w S. wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy sporny automat przeszedł wymaganą ustawą procedurę sprawdzającą spełnianie warunków określonych w ustawie. Badanie przeprowadziła upoważniona przez Ministra Finansów jednostka badająca - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku, która niewątpliwie posiada wiedzę specjalistyczną w zakresie oprogramowania automatów do gier o niskich wygranych. Organ odwoławczy podkreślił, że opinia z badania sprawdzającego z dnia [...] r. zawiera negatywny wynik, stwierdzając dodatkowo, że przedmiotowy automat: - nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę; - nie spełnia wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych; - nie spełnia warunku zabezpieczenia liczników elektronicznych przed próbą zmiany wskazań; - nie spełnia warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania; - nie wypełnia warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu. Mając na uwadze przywołane uregulowania, w szczególności art. 129 ust. 3 oraz treść opinii Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w B. z badania sprawdzającego rzeczonego automatu organ odwoławczy stwierdził, że nie spełnia on warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. Przytaczając mające tu zastosowanie przepisy ustawy o grach hazardowych, organ wyjaśnił, że spełniony został warunek przeprowadzenia badania przez uprawnioną jednostkę, ponieważ Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. zostało wymienione jako upoważnione przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wykonywania badań sprawdzających automatów do gier o niskich wygranych. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej w S. wyjaśnił, że wynikający z art. 23c u.g.h. obowiązek poinformowania o fakcie wycofania automatu do gier z eksploatacji jest czynnością techniczną, potwierdzającą uprzednią czynność faktyczną wycofania automatu z eksploatacji. W tej sprawie Spółka A. nie mogła dokonać czynności wycofania z eksploatacji automatu w dniu [...] r., albowiem automat ten znajdował się w magazynie depozytowym Urzędu Celnego w S. . Organ odwoławczy podał dalej, że zgodnie z art. 23c podmiot eksploatujący automat lub urządzenie do gier obowiązany jest informować pisemnie naczelnika urzędu celnego o wycofaniu z eksploatacji automatu w terminie 7 dni od dnia dokonania tej czynności. W ocenie organu, trudno zatem mówić o dokonaniu tej czynności, skoro w dacie zgłoszenia wycofania z eksploatacji ([...] r.), przedmiotowy automat nie był przez Spółkę eksploatowany, gdyż został zatrzymany w dniu [...] r. do postępowania karnego skarbowego, prowadzonego przez Urząd Celny w S. i znajdował się w magazynie depozytowym. Tym samym organ ten uznał, że Spółka w dniu 17 kwietnia 2014 r. nie mogła skutecznie dokonać zgłoszenia o wycofaniu automatu z eksploatacji. Skoro więc Spółka nie eksploatowała automatu, to nie była upoważniona do złożenia wniosku GL-2. Pismem z dnia [..] r. A. Spółka z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. . Zaskarżonemu rozstrzygnięciu, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zarzuciła naruszenie art. 208 § 1 ustawy ordynacja podatkowa, poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, pomimo zaistnienia okoliczności warunkującej umorzenie postępowania zgodnie z dyspozycją tego przepisu, tj. faktu wycofania przedmiotowego automatu z eksploatacji, w wyniku czego poświadczenie rejestracji automatu do gier [...] wygasło z mocy prawa i w związku z czym nie istniała możliwość jego cofnięcia. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z brzmieniem art. 23a ust. 6 u.g.h., rejestracja automatu do gier wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier. Zatem, zdaniem Spółki, ustawa dopuszcza także, obok upływu tego okresu, jeszcze jedną sytuację powodującą wygaśnięcie takiego poświadczenia, mianowicie wycofanie z eksploatacji danego urządzenia lub automatu do gier. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w realiach niniejszej sprawy, gdyż Spółka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego w S. ze stosownym drukiem[...] , na mocy którego wycofała przedmiotowy automat z eksploatacji. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2014 r., poz.1647) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Istota sporu sprowadza się do oceny spełnienia przesłanek cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych [...] , który w dniu [...] r. otrzymał poświadczenie rejestracji nr[...] . Zgodnie z treścią art. 23a ust. 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm.), dalej zwana "u.g.h.", naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w S. , zgodnie z dyspozycją ww. przepisu, decyzją z dnia [...] r. cofnął rejestrację przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych. Należy przy tym wskazać, że materialnoprawną podstawę oceny wymagań dotyczących gier prowadzonych na automacie stanowi art. 129 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Dla oceny legalności postępowania i wydanych w nim decyzji istotne jest także to, że rejestracja automatu nastąpiła pod rządami wcześniejszej ustawy. W przedmiotowej sprawie organ słusznie zastosował przepisy nowe. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129 u.g.h.), co oznacza, że utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów do gier o niskich wygranych. W następstwie wskazanej noweli zmianie uległa treść art. 23 ustawy oraz dodano art. 23a do 23f. Zatem po wejściu w życie nowelizacji, to jest od dnia 14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Podkreślenia w sprawie wymaga również fakt, że w wyniku zastosowania procedury sprawdzającej, przeprowadzonej przez upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostkę badającą, mianowicie Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., stwierdzono między innymi, że przedmiotowy automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę. Niewątpliwie wykazane podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 8 kwietnia 2014 r. nieprawidłowości potwierdziły, że maksymalna stawka za udział w jednej grze na spornym automacie jest wyższa niż 0,50 zł, tj. jest wyższa niż określona w ww. art. 129 ust. 3 u.g.h. i wynosi 10 zł, co w konsekwencji dało podstawę do wydania zaskarżonych decyzji z uwagi na niespełnienie przez automat wymogów ustawowych. Ponadto stwierdzono, że automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektronicznych, istnieje możliwość zmiany minimalnej oraz maksymalnej stawki za grę bez ingerencji w płytę logiczną oraz bez naruszania plomb jednostki badającej. Powyższe nieprawidłowości potwierdza treść opinii z badania sprawdzającego, a tego typu dowód w sprawie bezsprzecznie daje podstawę do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu. Dyrektor Izby Celnej zasadnie zatem wskazał w zaskarżonej decyzji, że z treści art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. wynika, że do działalności podjętej pod rządem ustawy o grach i zakładach wzajemnych mają dalej zastosowanie przepisy tej ustawy, z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej przez art. 129 ust. 3 u.g.h., co oznacza, że materialnoprawną podstawą oceny wymagań dotyczących gier prowadzonych na automatach powinien być ten przepis. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach z zakresu cofnięcia rejestracji wyrażony został pogląd, który Sąd w rozpoznawanej sprawie podziela, a z którego wynika, że z żadnego przepisu u.g.h. nie wynikało, by ustawodawca zagwarantował w czasie, na który zostało udzielone zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, niezmienność zasad dotyczących funkcjonowania ww. automatów, przedsiębiorcom podejmującym się prowadzenia tego rodzaju działalności. Uwzględnienie innej argumentacji prowadziłoby do wniosku, że wprowadzenie zmian w ustawie o grach hazardowych jest niemożliwe. W każdym czasie funkcjonują bowiem przedsiębiorcy realizujący przedsięwzięcia długoterminowe, w tym przypadku dysponujący zezwoleniem na urządzanie przedmiotowych gier (por.: wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2448/13). W myśl art. 23a ust. 6 u.g.h. rejestracja wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier. Należy zgodzić się również ze stanowiskiem organów, że zgłoszenie wycofania z eksploatacji stanowi w myśl § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacja automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r. poz. 312), potwierdzenie czynności faktycznej polegającej na wycofaniu konkretnego zarejestrowanego automatu z eksploatacji. Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że zgłoszenie GL-2 dotyczące wycofania z dniem [...] r. z eksploatacji automatu, nie potwierdza dokonanej w tym dniu czynności faktycznej, bowiem Spółka nie posiadała już w tym dniu przedmiotowego automatu. W dniu [...] r. automat ten zatrzymany został do postępowania karno – skarbowego, prowadzonego przez Urząd Celny w S. i znajdował się w magazynie depozytowym. Należy zatem zgodzić się z organem, że nie mogła skutecznie wycofać z eksploatacji ww. urządzenia. Sąd tym samym w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 256/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc powyższe pod uwagę, zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Wskazać też trzeba, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a także były uprawnione do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 23a ust. 7 u.g.h. i art. 129 ust. 3 u.g.h. W toku postępowania organy podjęły także wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób zupełny, a podstawę do wydania decyzji stanowiła opinia uprawnionej do jej wydania jednostki badającej. Organy celne nie naruszyły zatem ogólnych zasad postępowania, w tym art. 121 § 1 i § 122 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnić też należy, że organ nie był uprawniony do wydania decyzji w trybie i na zasadzie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przeprowadzonemu postępowaniu nie można zarzucić bezprzedmiotowości, skoro zarówno organy, jak i Sąd uznał za prawidłowe stanowisko, z którego wynika, że w dacie orzekania przez organy administracji rejestracja przedmiotowego automatu nie została skutecznie wycofana przez skarżącą Spółkę. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.