II SA/Sz 670/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-11-17
Skład orzekający: Barbara Gebel, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego później za niezgodny z Konstytucją RP, pomimo odroczenia terminu utraty jego mocy obowiązującej przez Trybunał Konstytucyjny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis rozporządzenia, który stanowił podstawę pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, był od początku niekonstytucyjny i wykraczał poza zakres delegacji ustawowej. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania tego przepisu i stwierdził bezskuteczność czynności organu polegającej na odmowie zwrotu nadpłaty. Sąd uznał również, że roszczenie o zwrot nadpłaty nie uległo przedawnieniu, ponieważ opłaty nienależnie pobrane przed 1 stycznia 2010 r. nie stały się nadpłatami w myśl przepisów Ordynacji podatkowej, lecz świadczeniami pieniężnymi pobranymi bez podstawy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu, argumentując, że została ona pobrana w zawyżonej wysokości. Organ odmówił zwrotu, powołując się na przepisy obowiązujące w dacie pobrania opłaty. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym niezgodności przepisu rozporządzenia z Konstytucją RP i prawem UE. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia roszczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności (odmowy zwrotu części opłaty) i uznał obowiązek Prezydenta Miasta S. do dokonania zwrotu na rzecz skarżącego części opłaty. Zasądził również od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M.J. na czynność Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności – odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, II. uznaje obowiązek Prezydenta Miasta S. do dokonania zwrotu na rzecz skarżącego M.J. części opłaty w wysokości [...] ([...]) złotych pobranej za wydanie karty pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], III. zasądza od Prezydenta Miasta S. na rzecz skarżącego M.J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M.J. w dniu [...] złożył do Urzędu Miasta S. wniosek o zwrot kwoty [...] zł, stanowiącej różnicę pomiędzy uiszczoną przez niego opłatą w kwocie [...] zł, a aktualną opłatą za wydanie karty pojazdu nr [...] dla samochodu marki [...] nr rejestracyjny [...].
Pismem z dnia [...] Zastępca Dyrektora Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta S. odmówił uwzględnienia powyższego wniosku, wskazując na przepisy obowiązujące w dacie pobrania opłaty i wywodząc, że opłata
w wysokości [...] zł została pobrana na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
(Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz.1310). Organ podkreślił, że rozporządzenia należą do źródeł powszechnie obowiązującego prawa RP. W polskim systemie prawa obowiązuje zasada domniemania legalności aktu normatywnego. Do czasu zweryfikowania zgodności postanowień rozporządzenia z Konstytucją, czy też normą traktatową przez Trybunał Konstytucyjny, obowiązujące prawo jest wiążące i powszechnie obowiązujące.
Dalej organ wskazał, że starosta (prezydent miasta) jest jedynie organem wykonawczym przepisów zawartych w ustawach, czy rozporządzeniach i działa na podstawie prawa. Zobowiązany jest zatem do stosowania obowiązujących w danym czasie przepisów prawnych, nie jest zaś organem właściwym do rozstrzygania kwestii wysokości opłat za kartę pojazdu i zgodności przepisów określających te opłaty z Konstytucją RP i prawem wspólnotowym UE.
Organ wyjaśnił, że w orzeczeniu z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. z Konstytucją RP i ustawą Prawo o ruchu drogowym, wskazując jednocześnie datę utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, co umożliwiło Ministrowi Transportu i Budownictwa przeprowadzenie postępowania legislacyjnego w celu usunięcia z obrotu prawnego przepisów niezgodnych z Konstytucją RP i ustawą Prawo o ruchu drogowym.
Zdaniem organu, Trybunał Konstytucyjny odroczył termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu celem wprowadzenia do tego czasu nowych regulacji, bez pozbawiania powiatów odpłatności za ich czynności. Zatem,
w ocenie organu, opłata w wysokości określonej przepisami rozporządzenia z 2003 r. została pobrana prawidłowo.
W dniu [...] M.J. wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, żądając dokonania zwrotu nadpłaty na jego rzecz. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. i orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie P.K. v. Gmina Miasto J. (sygn. akt C 134/07) wskazał, że pobranie od niego opłaty za wydanie karty pojazdu w zawyżonej wysokości było sprzeczne z prawem unijnym.
W odpowiedzi na ww. wezwanie, organ pismem z dnia [...] podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.
Na czynność Prezydenta Miasta S. z dnia [...], polegającą na odmowie zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu, M.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego, a mianowicie: zastosowanie w sprawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w sytuacji gdy powołany przepis jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP;
- niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 110 Traktatu
o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawniej art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską), który sprzeciwia się opłacie związanej z wydaniem pierwszej karty pojazdu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego;
- niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika,
że organ krajowy, stosujący prawo jest obowiązany pominąć normę krajową
w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z nomą prawa unijnego, a w stanie faktycznym sprawy, sprzeczna z art. 110 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Mając powyższe na uwadze M.J. wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o uznanie obowiązku Prezydenta Miasta S. zwrotu na jego rzecz nadpłaty w wysokości [...] zł, stanowiącej część opłaty za wydanie karty pojazdu i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W ocenie skarżącego, odmowa zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w sposób rażący narusza prawo, bowiem akt ten pozbawiony jest podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej oddalenie,
w pierwszej kolejności podnosząc, że roszczenie skarżącego uległo przedawnieniu.
Organ wskazał, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241), która
w zasadniczy sposób wpłynęła na kwalifikację spraw dotyczących zwrotu opłat za kartę pojazdu. Art. 60 pkt 7 tej ustawy stanowi, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Natomiast art. 67 stanowi, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071ze zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)
W ocenie organu, opłaty za wydanie karty pojazdu mieszczą się zatem w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych i stanowią niepodatkowe należności budżetowe pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 980/11).
Dalej organ podał, że wskazanie art. 67 ustawy o finansach publicznych, że do tego typu należności stosuje się dział III ustawy Ordynacja podatkowa, umożliwia zastosowanie regulacji dotyczących przedawnienia. Zgodnie zatem z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Płatność za wydane karty pojazdu nastąpiła w dniu [...], zatem od dnia 31 grudnia 2006 r. należy liczyć 5 letni okres przedawnienia zobowiązania do zapłaty, a w związku z tym roszczenia skarżącego przedawniło się z dniem 1 stycznia 2012 r. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 980/11).
Organ podniósł, że w przypadku gdyby sąd nie podzielił powyższego stanowiska, to zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, które nakładają na nie obowiązki i uprawnienia. Opłata za wydanie karty pojazdu została od skarżącego pobrana w czasie, gdy obowiązywał zapis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Orzeczenie Trybunału zostało wydane dużo później.
W ocenie Prezydenta Miasta S., do czasu wydania tego orzeczenia organ administracyjny, który nie jest władny dokonywać oceny konstytucyjności powszechnie obowiązujących przepisów, był obowiązany na ich podstawie do pobierania określonych w nich opłat o ustalonej przez nie wysokości.
Organ podkreślił, że z treści uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. wynika, że uwzględniając wniosek Ministra Transportu i Budownictwa, Trybunał uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego zapisu do dnia 1 maja 2006 r., celem umożliwienia wprowadzenia do tego czasu nowej regulacji tej kwestii bez pozbawiania powiatów wpływów z odpłatności za te czynności.
Wobec powyższego, zdaniem organu, do chwili oznaczonej przez Trybunał jako data utraty mocy obowiązującej, zakwestionowany zapis uprawniał organ rejestrujący pojazdy do pobrania za wydanie karty pojazdu opłaty w kwocie w nim ustalonej w wysokości [...] zł.
Organ zaznaczył, że potwierdza to również teza i treść uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego Izby Cywilnej z dnia 3 lipca 2003 r. - III CZP 45/2003, zgodnie
z którą w przypadku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego zawierających odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją RP określenie późniejszej daty utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego nie może być inaczej tłumaczone, jako jego pozostawienie na czas oznaczony w porządku prawnym i oznacza, że Trybunał Konstytucyjny, mimo stwierdzenia niezgodności aktu z przepisami wyższego rzędu, działając w granicach kompetencji (przekraczającej w tej kwestii uprawnienia ustawodawcy zwykłego), utrzymuje w mocy normę prawną.
Dodatkowym argumentem przemawiającym za oddaleniem skargi, w ocenie organu, jest fakt, że Trybunał Konstytucyjny, orzekając o zakwestionowanym zapisie nie nałożył, ani też nie orzekł o obowiązku organów administracyjnych do zwrotu pobranych opłat w kwocie wyższej niż obecnie obowiązujące opłaty.
Organ podniósł, że w uzasadnieniu orzeczenia Trybunał wskazał, że świadomy poważnych skutków finansowych, jakie wywołałoby ewentualne orzeczenie niekonstytucyjności, zwrócił się do Rady Ministrów o wyrażenie opinii odnośnie do skutków orzeczenia niekonstytucyjności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. W odpowiedzi Prezes Rady Ministrów pismem z dnia 30 grudnia 2005 r. poinformował Trybunał, że orzeczenie niekonstytucyjności zakwestionowanego zapisu nie spowoduje skutków wiążących się z nakładami finansowymi nieprzewidzianymi w ustawach, o którym mowa w art. 43 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Wskazał natomiast, że spowoduje to istotne zmniejszenie wpływów do budżetów powiatowych w związku ze zmianą wysokości opłat za karty pojazdów.
Zdaniem Prezydenta Miasta S., oznacza to, że kwestia finansowych skutków orzeczenia niekonstytucyjności przepisu rozważana była przez Trybunał wyłącznie w kontekście zmniejszenia wpływów do budżetów samorządowych - nie zaś w kontekście zwrotu pobranych dotychczas opłat za wydane karty pojazdów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie była czynność Prezydenta Miasta S., polegająca na odmowie zwrotu M.J. kwoty [...] zł, stanowiącej część opłaty uiszczonej przez skarżącego za wydanie karty pojazdu w związku z rejestracją samochodu marki [...] nr rejestracyjny [...].
Poza sporem pozostaje, że opłatę w wysokości [...] zł za kartę ww. pojazdu ustalono w oparciu o § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310) i została ona uiszczona w dniu [...].
Na wstępie wskazać trzeba, że o charakterze opłaty za kartę pojazdu oraz
o dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego aktów wydanych w związku z odmową zwrotu nadpłaty z tego tytułu, jak również o formie procesowej takiego rozstrzygnięcia, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (dostępna na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W uchwale tej NSA wyraził stanowisko, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł przy tym, że do uiszczania opłaty w toku zarejestrowania pojazdu nie mają zastosowania przepisy ustawy o opłacie skarbowej, ani ustawy Ordynacja podatkowa. Opłata ta, co do jej istoty, nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu, a w razie jej nieuiszczenia sankcją jest zwrot podania (wniosku) o zarejestrowanie pojazdu w trybie art. 261 § 2 K.p.a., a nie egzekwowanie opłaty. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ ustosunkowuje się do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego.
Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 187 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca. Związanie uchwałą odnosi się przy tym również do innych spraw sądowoadministracyjnych, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Zgodnie bowiem z art. 269 § 1 ww. ustawy, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w powołanym orzeczeniu uznając, że zaprezentowany pogląd jest nadal aktualny i znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje również okoliczność, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., w oparciu o które naliczona została skarżącemu opłata za wydanie karty pojazdu, zostały uchylone
w związku ze stwierdzeniem ich niekonstytucyjności przez Trybunał Konstytucyjny. Kwestią sporną pozostaje natomiast, które przepisy należy stosować do ustalonego stanu faktycznego, a w konsekwencji, czy uprawnionym jest twierdzenie, że roszczenie skarżącego uległo przedawnieniu, jak wywodzi organ w odpowiedzi na skargę.
Dokonując oceny stanowiska zaprezentowanego przez organ w pierwszej kolejności należy podkreślić, że na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczeń można mówić jedynie wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie o tym stanowi. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania zasadnicze znaczenie dla oceny, czy roszczenie M.J. uległo przedawnieniu, ma przesądzenie, czy będą tu miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z zawartą w art. 115 ust. 1 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych
(Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 ze zm.), normą intertemporalną do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Norma ta ma zastosowanie do spraw, które zostały wszczęte przed dniem 1 stycznia 2010 r., to jest przed dniem wejścia w życie ustawy o finansach publicznych, ale do dnia wejścia w życie tej ustawy nie zostały zakończone.
W ocenie sądu, norma ta nie może mieć zastosowania do spraw, które zostały wszczęte i zakończone pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy. W takiej sytuacji bowiem zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.
Nadmienić również należy, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 czerwca
2012 r., sygn. akt III CZP 24/12 (publ. OSNC 2013/1/5) stwierdził, że od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której mowa w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, stanowi w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy
o finansach publicznych, środki publiczne, będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym. Nie ma to zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tym dniem i podlegających zwrotowi. Nie będą to nadpłaty w myśl przepisów Ordynacji podatkowej (art. 72), gdyż takimi stały się dopiero po dniu 1 stycznia 2010 r., lecz świadczenia pieniężne pobrane bez podstawy prawnej.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy oznacza to, że brak jest podstaw do wywodzenia, że roszczenie skarżącego uległo przedawnieniu.
W świetle przywoływanego wcześniej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie ulega wątpliwości, że przepis, który stanowił podstawę pobrania od skarżącego opłaty za wydanie karty pojazdu okazał się niezgodny z ustawą zasadniczą, co w sytuacji, gdy roszczenie o zwrot nadpłaty nie uległo przedawnieniu z przyczyn wyżej wskazanych, powinno stanowić podstawę do zwrotu nadpłaconej kwoty.
Sąd nie podzielił argumentacji organu odnoszącej się do faktu, że wysokość opłaty, w dacie jej pobrania, była zgodna z obowiązującymi przepisami, podobnie jak nie zasługiwał na uwzględnienie argument odnoszący się do odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., co w ocenie organu winno skutkować uznaniem, że pobrano opłatę zgodnie z obowiązującymi w dacie tej czynności przepisami.
Zdaniem sądu, komentowany przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 28 lipca 2003 r. od samego początku jego obowiązywania był niekonstytucyjny, wykraczający poza zakres udzielonej przez ustawodawcę delegacji (por.: wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1745/07, LEX nr 357511). Skoro tak, to w pełni uprawnione jest skorzystanie przez skład orzekający w niniejszej sprawie z kompetencji do odmowy zastosowania sprzecznego z prawem aktu podustawowego.
Zgodnie z normą art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z kolei przepis art. 8 Konstytucji RP stanowi, że jej przepisy stosuje się bezpośrednio. Natomiast, stosownie do art. 184 Konstytucji RP, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Powyższe oznacza m.in., że w zakresie badania konstytucyjności aktów niższego rzędu niż ustawa, sędziowie zachowują samodzielność ostatecznej decyzji o stosowaniu prawa i w toku rozpoznawania konkretnej sprawy mogą odmówić - z tego powodu - jego stosowania (por.: uchwała NSA z 22 maja 2000 r., sygn. akt OPS 3/00, publ. ONSA z 2000 r., nr 4, poz. 136; wyrok NSA z 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05, publ. ONSA i WSA z 2006 r., nr 2, poz. 39; a także wyrok NSA z 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 773/09 i wyrok WSA w Rzeszowie z 18 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 649/08, orzeczenia dostępne w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozpoznając wniosek M.J. o zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu organ powinien zastosować art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i przyjąć, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części uiszczonej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu, tj. w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, zwłaszcza, że w czasie dokonania zaskarżonej czynności obowiązywało już nowe rozporządzenie z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, które weszło w życie w dniu 15 kwietnia 2006 r. (Dz. U. Nr 59, poz. 421), ustalające wysokość spornej opłaty na kwotę 75 zł.
Na podstawie art. 146 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności (§ 1). W sprawach, skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (§ 2).
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pkt I wyroku stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta S., a w pkt II na podstawie art. 146 § 2 ww. ustawy uznał obowiązek organu dokonania na rzecz skarżącego zwrotu części opłaty w kwoce [...] zł. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło