II SA/Sz 672/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Burmistrz decyzją z dnia [...] r. Nr [...]wymierzył J. M. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...]zł za usunięcie bez zezwolenia [...]sztuk drzew gatunku [...]. W dniu [...]r. J. M., reprezentowana przez adwokata T. K., wniosła odwołanie od wyżej wskazanej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku podniosła, że pomimo ustanowienia przez nią pełnomocnika w sprawie, Burmistrz uniemożliwił adwokatowi czynny udział w postępowaniu, czym naruszył art. 7, 8, 9, 10 oraz art. 32 kpa. Organ ten nie poinformował pełnomocnika o możliwości zgłaszania ewentualnych wniosków dowodowych oraz zastrzeżeń co do przeprowadzonych dowodów. Ponadto sama strona również nie była należycie informowana o przebiegu postępowania, gdyż wskutek uszkodzenia skrzynek pocztowych w bloku, w którym mieszkała, niemożliwy był odbiór korespondencji. Na potwierdzenie tych wyjaśnień przedłożyła pismo mieszkańców bloku przy ul. [...]w [...]skierowane do Poczty Polskiej zawierające informację o zaginięciu korespondencji z uszkodzonych skrzynek pocztowych oraz prośbę o naprawienie tych uszkodzeń, jak również dwie fotografie przedmiotowych skrzynek pocztowych. Wskazała, że o wydaniu decyzji Burmistrza z dnia [...]r., dowiedziała się w dniu [...]r., przy okazji załatwiana innej sprawy w Urzędzie Gminy w [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 59 § 2 i art. 58 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podkreśliło, że w aktach administracyjnych sprawy nie ma żadnego potwierdzenia wysłania, czy też doręczenia J. M. przez pocztę decyzji z dnia [...]r. Wskazanie na ostatniej stronie rozstrzygnięcia informacji o wysłaniu stronie decyzji, nie przesądza bowiem o skuteczności jej doręczenia. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że o decyzji wymierzającej karę pieniężną dowiedziała się dopiero w dniu [...]r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, J. M. powzięła wiadomość o wydaniu decyzji w dniu doręczenia upomnienia wzywającego do uregulowania administracyjnej kary pieniężnej. Przedmiotowe upomnienie doręczono w dniu [...]r. w trybie art. 43 kpa (doręczenie zastępcze). Odbiór przesyłki pokwitowała siostrzenica J. M. A. W., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Kolegium zaznaczyło, że stosownie do art. 58 § 2 kpa strona powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu do organu w terminie 7 dni licząc od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu decyzji w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej tj. [...]r. Ostatnim dniem terminu na złożenie przedmiotowego wniosku był zatem dzień [...]r., wobec tego wniosek został złożony z uchybieniem przepisanego terminu, co skutkuje odmową jego uwzględnienia. Na powyższe postanowienie J. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu. Uzasadniając skargę podniosła, że -wbrew twierdzeniom organu - w niniejszej sprawie nie nastąpiło doręczenie zastępcze. Wprawdzie upomnienie dotyczące wezwania do uregulowania należności z tytułu administracyjnej kary pieniężnej pokwitowała A. W., jednakże- jak wynika z oświadczenia dołączonego do skargi - siostrzenica nie przekazała adresatowi przedmiotowej przesyłki. O okoliczności nieprzekazania przesyłki strona poinformowała Kolegium pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...]r. Oświadczenie siostrzenicy, według skarżącej, doprowadziło do obalenia domniemania o doręczeniu decyzji w trybie art. 43 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ stwierdził, że okoliczność nieprzekazania odebranego pisma przez dorosłego domownika adresatowi, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie została podniesiona na etapie składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Powyższa okoliczność wskazana została dopiero w piśmie z dnia [...]r., które wpłynęło do organu po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto organ powołując się na wyrok NSA z dnia 24 października 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 360/97 wskazał, że podjęcie przesyłki adresowanej do strony postępowania przez dorosłego domownika i złożeniu podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania decyzji adresatowi. W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, nie ma podstaw prawnych do kwestionowania postanowienia odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określanej dalej jako p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie Sądu granicami skargi oznacza między innymi obowiązek dostrzeżenia i uwzględnienia przez Sąd wszystkich naruszeń prawa nawet, jeśli nie były one przedmiotem zarzutu skargi. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, ponieważ uchylenie zaskarżonego postanowienia nastąpiło wprawdzie z powodu stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jednakże z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem odmowy przywrócenia terminu było – wedle ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego– spóźnione złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Kolegium powołało się na przepis art. 58 § 2 kpa, w myśl którego prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść (dopełniając jednocześnie czynności i dla której był określony termin) w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Według Kolegium, skoro skarżąca o wydaniu decyzji organu I instancji powzięła wiadomość w dniu doręczenia jej (w trybie doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 kpa) upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym wzywającego do zapłaty wymierzonej decyzją kary pieniężnej, to jest w dniu [...]r., zatem składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem uchybiła 7 – dniowemu, nieprzywracalnemu terminowi określonemu w art. 58 § 2 kpa. Kolegium nie uwzględniło bowiem twierdzenia strony, że o decyzji dowiedziała się dopiero w dniu [...]r. przy okazji załatwiania innej sprawy w Urzędzie Gminy w [...]. Wobec takiej argumentacji postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, J. M. w skardze skupiła się na obaleniu ustalenia SKO co do daty, w której dowiedziała się o wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Tymczasem w sprawie niniejszej istnieją okoliczności, podnoszone przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu, w świetle których nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność, kiedy J. M. dowiedziała się o wydaniu decyzji przez organ I instancji. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa "Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została głoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie". Z cytowanego przepisu wynika, że termin czternastu dni przewidziany dla odwołania od decyzji wydanej na piśmie biegnie od dnia "doręczenia decyzji stronie", a nie od dnia "dowiedziała się", przez stronę o wydaniu decyzji – jak to błędnie przyjęło Kolegium w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z art. 109 decyzję doręcza się stronie, a gdy strona ustanowiła pełnomocnika – decyzję doręcza się pełnomocnikowi (art. 109 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa). W przypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika termin wskazany w art. 129 § 2 kpa biegnie od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Skutkiem niedoręczenia decyzji pełnomocnikowi ustanowionemu przez stronę jest nierozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania określonego w art. 129 § 2 kpa (podobnie wyrok NSA OZ w Białymstoku z 12.04.2000r. 1283/99 – ONSA 2001, nr 3, poz. 115, NSA z 26 marca 1998r., II SA 157/98 – LEX nr 41938). Skutku tego nie przekreśla ani doręczenie decyzji stronie, ani powzięcia przez stronę wiadomości o wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z 8.07.2008r., II OSK 944/08, LEX nr 5106007). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że J. M. w toku postępowania administracyjnego ustanowiła w [...]r. pełnomocnika w osobie adwokata, organ nie posiadał informacji o tym, że pełnomocnictwo to wygasło i nie istniały na tą okoliczność wątpliwości, skoro Kolegium rozpatrzyło wniosek tego pełnomocnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W świetle zawartości akt administracyjnych przedstawionych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę ewidentne jest, że organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (poprzednia decyzja, wydana [...]r. została uchylona przez SKO, z przekazaniem sprawy Burmistrzowi do ponownego rozpatrzenia) pominął pełnomocnika strony i nie doręczył temu pełnomocnikowi swojej decyzji wydanej [...]r. Wynika to z zamieszczonego w tej decyzji wykazu : "Otrzymują". We wniosku o przywrócenie terminu (podobnie w odwołaniu) pełnomocnik skarżącej podnosił zarzut naruszenia praw strony przez pominięcie jej pełnomocnika, co jednak nie zostało wzięte pod uwagę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Co więcej, nie ma w sprawie nawet dowodu na to, że decyzja ta doręczona została stronie. Skoro – jak już to zostało wyżej wskazane – termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie nie zaczął biec wobec niedoręczenia decyzji pełnomocnikowi ustanowionemu przez stronę w postępowaniu przed organem I instancji, to nie było podstaw do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż strona nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. W tej sytuacji należało będzie postępowanie wywołane wnioskiem o przywrócenie terminu umorzyć (art. 105 § 1 kpa) jako bezprzedmiotowe. Niedoręczenie decyzji organu I instancji pełnomocnikowi strony powoduje w świetle art. 110 w zw. z art. 109 § 1 i art. 40 § 2 kpa, że decyzja obarczona takim brakiem nie wchodzi do obrotu prawnego, a zatem nie biegnie określony w art. 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania. Jeśli zatem w rozpoznawanej sprawie dotychczas nie doręczono pełnomocnikowi skarżącej decyzji organu I instancji, to należy dokonać doręczenia aby termin ten zaczął biec i aby możliwe było wniesienie od tej decyzji odwołania. Naruszenie przez Kolegium art. 105 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 58 § 2 kpa w związku z art. 40 § 2, 109, 110 kpa uzasadnienia uwzględnia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wstrzymanie wykonania uchylonego postanowienia na podstawie art. 152 tej ustawy.