II SA/Sz 674/11

WyrokWSA w Szczecinie2012-01-18

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Henryk Dolecki, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej zasiłek stały przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do zasiłku stałego. Fakt pobierania zasiłku stałego stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Deklaracja rezygnacji z zasiłku stałego w przyszłości nie ma znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
G. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy W. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Odmowa wynikała z faktu, że G. S. pobierał zasiłek stały, co zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych stanowi przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący argumentował, że opiekuje się niepełnosprawną żoną i zadeklarował rezygnację z zasiłku stałego po pozytywnym rozpatrzeniu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. oraz art. 17 ust. 5 pkt l i 2 lit. "a" ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G. S. od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] r., [...] odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Wójt Gminy W. odmówił przyznania G. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną M. S., ponieważ zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. G. S. zaś od [...] r. ma przyznany zasiłek stały i dlatego nie spełnia wymogów do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu G. S. podniósł, że od trzech lat opiekuje się żoną, która wymaga stałej opieki z powodu doznanego [...]. Natomiast dorosłe córki mają swoje rodziny i mieszkają daleko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do treści odwołania wskazało, że w myśl art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W art. 17 ust. 5 cyt. ustawy zawarty jest katalog przesłanek negatywnych, których wystąpienie powoduje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; 1) osoba wymagająca opieki: pozostaje w związku małżeńskim, została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, o której mowa w ust. 2c, albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej; 3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko; 4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie. Zgodnie zatem z powołanymi przepisami, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne należy spełniać wszystkie przesłanki wymienione w art. 17 ust. 1, a ponadto nie mogą zaistnieć przesłanki zawarte w art. 17 ust. 5 ustawy. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wnioskodawca otrzymuje zasiłek stały w wysokości [...] zł przyznany decyzją z dnia [...] r. Zatem podstawową przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt, że wnioskodawca otrzymuje zasiłek stały, który zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 cyt. ustawy stanowi negatywną przesłankę w sprawach o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego przepisu wynika, że otrzymywanie wskazanych w nim świadczeń uniemożliwia ustalenie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył G. S. zarzucając, że jest ona dla niego krzywdząca. Skarżący wskazał, że ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ opiekuje się niepełnosprawną żoną M. Najważniejszą przyczyną złożenia wniosku jest wyższa kwota tego świadczenia, a mianowicie [...] zł oraz fakt odprowadzenia minimalnych składek emerytalnych od tej kwoty. Skarżący stwierdził nadto, że po uważnym przeczytaniu negatywnej dla niego decyzji organu odwoławczego rozumie, iż podstawą jej podjęcia jest fakt pobierania przez niego zasiłku stałego oraz pozostawanie w związku małżeńskim. W związku z tym zapewnia że po korzystnym rozpatrzeniu sprawy o świadczenie pielęgnacyjne natychmiast zrezygnuje z zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy trafnie wskazał na treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba ubiegająca się o to świadczenie ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że G. S. pobiera zasiłek stały, przyznany mu na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Nie może zatem otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego. Należy podkreślić, że skarżący przyznał, że rozumie przyczyny odmowy i dlatego oświadczył, iż po pozytywnym rozpatrzeniu jego sprawy dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z zasiłku stałego, ale ta deklaracja nie ma znaczenia prawnego, ponieważ dopóki skarżący pobiera zasiłek stały, dopóty istnieje prawna przeszkoda przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na rozstrzygnięcie sprawy nie ma również wpływu trudna sytuacja rodzinna skarżącego i konieczność sprawowania opieki nad chorą żoną albowiem sąd administracyjny przy orzekaniu nie bierze pod uwagę okoliczności pozaprawnych, chyba że wynika to przepisu prawa. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie występuje. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło