II SA/Sz 674/22
WyrokWSA w Szczecinie2023-03-15
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej może zostać naliczona, jeśli nieruchomość posiada wewnętrzny system kanalizacji deszczowej odprowadzający wody do rowu melioracyjnego, który nie jest częścią zorganizowanego gminnego systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i orzecznictwo NSA, zgodnie z którym samo istnienie wewnętrznego systemu kanalizacji deszczowej na nieruchomości i odprowadzanie wód do rowu melioracyjnego nie wyłącza obowiązku uiszczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, jeśli nieruchomość nie jest włączona do zorganizowanego, gminnego systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej przeznaczonego do odbioru wód opadowych. Wewnętrzny system kanalizacji nie może być utożsamiany z systemem, o którym mowa w przepisach Prawa wodnego.Stan faktyczny
Wójt Gminy nałożył na D. J. opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla nieruchomości za 2021 r. Skarżący zakwestionował tę opłatę, twierdząc, że działka posiada wewnętrzny system kanalizacji deszczowej połączony z systemem na innych działkach, który odprowadza wodę do rowu melioracyjnego, a tym samym do wód powierzchniowych. Organ uznał, że brak jest podłączenia do zorganizowanego gminnego systemu kanalizacji, a rów melioracyjny nie jest takim systemem. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na istnienie rowu melioracyjnego jako części otwartej kanalizacji i kwestionując potrzebę budowy wpięcia do sieci gminnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2023 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] Wójt Gminy K. orzekł wobec D. J. (dalej "skarżący") dla nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...], o powierzchni [...] m2 (w tym [...] m2 powierzchni utwardzonej) za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r. opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji w wysokości [...] zł, po [...] zł za każdy kwartał. Opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 272 ust. 8, ust. 22-26 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2021 r. poz. 2233; dalej "u.p.w."),
§ 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. 2021 r., poz. 736; dalej "rozporządzenie j.s.o."), art. 63 § 1 i 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1977 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U.2021 r., poz.1540 ze zm.; dalej "O.p.") w związku z art. 300 u.p.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz.735; dalej "K.p.a.").
Organ przedstawił stan faktyczny, w którym wskazał, że [...] maja 2022 r. w drodze informacji ustalił wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla przedmiotowej działki w wysokości [...] zł. Opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach zgodnie z art. 272 ust.8 u.p.w. i § 9 ust. 1 rozporządzenie j.s.o.
Skarżący złożył reklamację, w której wskazał, że opłata nie powinna zostać naliczona z uwagi na okoliczność, iż działka ta jest objęta systemem kanalizacji typu otwartego i zamkniętego. Wskazał, że organ w decyzji z dnia [...] października 2020 r. odstąpił od określenia ww. opłaty za rok 2018 dla ww. działki. Skarżący podał, że jest w posiadaniu opinii biegłego, iż ww. działka jest wyposażona w sieć kanalizacji deszczowej, która współfunkcjonuje z siecią istniejącą w obrębie ewidencyjnym [...]
i jest podłączona do sieci kanalizacji deszczowej na działce nr [...] i [...].
Organ wyjaśnił, że kwestia zmniejszonej retencji przedmiotowej działki badana jest od 2018 r., w którym to roku po raz pierwszy naliczono spółce ww. opłatę za dla dz. [...]. Organ wskazał, że w związku z brakiem złożenia przez stronę oświadczenia, o którym mowa w art. 552 § 2b u.p.w. oraz brakiem przedstawienia dokumentacji dotyczącej wielkości powierzchni utwardzonej na przedmiotowej działce w złożonej reklamacji, przyjął, iż ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe, zaś strona nie wniosła zastrzeżeń, co do wielkości utwardzonej powierzchni ww. działki. Organ podał, że spór dotyczy ujęcia przedmiotowej działki w systemie kanalizacji otwartej i zamkniętej.
Organ wskazał, że nie kwestionuje faktu, iż działka jest wyposażona
w wewnętrzny system kanalizacji, lecz system ten nie jest w żaden sposób podłączony do gminnej sieci kanalizacji deszczowej, co skutkowało naliczeniem przedmiotowej opłaty.
Ustosunkowując się do zarzutu strony związanym z wydaną decyzją z [...] października 2020 r., organ podał, że decyzja dotyczyła 2018 r. i nie była wiążąca dla ustalenia opłaty za lata następne. W wydanej obecnie decyzji organ oparł się na orzeczeniach NSA dotyczących decyzji wydanych przez organ w podobnych sprawach.
Organ wyjaśnił definicję "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", odwołując się do jego słownikowego znaczenia, tj. zespołu urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej jak i ogólnospławnej. Według organu, obszar, na którym znajduje się przedmiotowa działka nie jest podłączony do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych na działce, w ocenie organu, nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności nawet w przypadku posiadania instalacji/urządzeń do retencjonowania wody. W przypadku posiadania urządzeń do retencjonowania wody (w zależności od ich pojemności) stawka opłaty jest natomiast niższa. Organ wskazał, że zgodnie z posiadanym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z [...] stycznia 2008 r. nr [...] odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), a nie system kanalizacji deszczowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z 15 marca 2022 r. o sygn. akt III OSK 794/21.
Organ nie zgodził się z zarzutem działania organu na szkodę przedsiębiorcy.
Skarżący zaskarżył skargę na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a., przez przyjęcie, że działka nr [...], posiadająca wewnętrzny system kanalizacji deszczowej, nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działający na obszarze Gminy K., podczas gdy system kanalizacji deszczowej na tej działce jest połączony z systemem kanalizacji deszczowej na działce nr [...] ([...], przy czym działka aktualnie została podłączona do innej KW), przez który wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki [...], położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych
w szczególności do wód powierzchniowych,
2) art 77 § 1 K.p.a., przez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek zastosowania opłaty o jakiej mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w.,
3) art. 10 § 1 K.p.a., przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla zwolnienia z obowiązku opłaty wskazanej ww. przepisie jest konieczne, aby wewnętrzny system kanalizacji deszczowej istniejący na działce [...] (znajdujący się w kompleksie [...] działek, które wzajemnie są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej), był dodatkowo podłączony do zewnętrznego systemu kanalizacji deszczowej, podczas gdy ustawodawca nie wprowadza konieczności podłączenia nieruchomości do zewnętrznej kanalizacji deszczowej bezpośrednio,
a wymaga aby dana nieruchomość była podłączona do systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej jaki funkcjonuje na danym obszarze,
2) § 9 pkt. 1 rozporządzenia j.s.o., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy działka [...] posiada urządzenia do retencjonowania wody,
3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że działka nr [...], posiadająca wewnętrzny system kanalizacji nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działający na obszarze Gminy K., podczas gdy system kanalizacji deszczowej na działce nr [...] (znajdujący się w kompleksie [...] działek, które wzajemnie są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej) jest połączony z systemem kanalizacji deszczowej konkretnie na działce nr [...], przez który wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki [...] położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w szczególności do wód powierzchniowych.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Do skargi załączono: kopię wyroku WSA w Szczecinie [...]; kopię decyzji z [...] października 2020 r.; kopię opinii z października
2019 r. rzeczoznawcy majątkowego dotyczącej posadowienia kanalizacji deszczowej na przedmiotowej działce.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi. Organ podał, że skarżący ma możliwość wpięcia swojego systemu kanalizacji się do gminnej kanalizacji deszczowej, znajdującej się na działce nr [...] obręb U..
Pismem z [...] września 2022 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, wskazując, że istniejący wewnętrzny system kanalizacji na obszarze przedmiotowej działki współfunkcjonuje z istniejącym na terenie gminy K. systemem kanalizacji. Według skarżącego, Gmina odprowadza wody roztopowe i opadowe wyłącznie za pomocą istniejącego rowu melioracyjnego i nie posiada innego systemu kanalizacji deszczowej. Sieć kanalizacyjna na działce [...] obręb U., wymieniona
w odpowiedzi na skargę, jest przedłużeniem rowu melioracyjnego, do którego skarżący odprowadza wodę opadową. Skoro tak jest, to według skarżącego, nie ma sensu aby poniósł nakłady na budowę wpięcia się do systemu kanalizacyjnego na działce nr [...]. W ocenie skarżącego, istniejący rów melioracyjny jest częścią kanalizacji otwartej i jest przykładem naturalnej retencji terenowej.
Pismem z [...] października 2022 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu
z opinii T. Górskiego w sprawie postaci opinii w sprawie przebiegu sieci kanalizacji deszczowej – wraz z mapą geodezyjną w formie CD na okoliczność potwierdzenia, że wody opadowe z przedmiotowej działki trafiają do rowu melioracyjnego, do którego trafiają też wody opadowe z działki nr [...].
W piśmie z [...] października 2022 r. organ ustosunkował się do ww. pisma. Załączając pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] czerwca 2011 i mapę z zaznaczonym odcinkiem kd 1000 oraz kd 800.
Pismem z [...] listopada 2022 r. skarżący przekazał do akt kopię opinii T. Górskiego.
W piśmie z [...] grudnia 2022 r. skarżący wskazał, że rów melioracyjny, do którego odprowadzane są wody z działki [...], stanowi element otwartego systemu kanalizacji. Woda z ww. rowu odprowadzana jest do zbiornika retencyjnego, następnie do rzeki [...] i rzeki Odry i do Morza Bałtyckiego. Ponadto okoliczność, że zdaniem gminy przedmiotowy rów nie stanowi elementu systemu kanalizacji deszczowej, nie oznacza wcale, iż nie jest on elementem otwartego systemu kanalizacji w rozumieniu art. 269 ust. pkt 1 u.p.w. Do pisma załączono pismo geodety z [...] listopada 2022 r.
W dniu [...] grudnia 2022 r. (data wpływu do sądu) organ nadesłał dokumenty
w postaci: kopii pozwolenia wodnoprawnego z [...] stycznia 2008 r. udzielonego Z. w P. ; kopii skargi kasacyjnej D. J.; kopii protokołu wizji lokalnej z [...] maja 2019 r.; kopii protokołu geodety K.. G.; kopii wyroku NSA o sygn. akt III OSK 794/21.
W piśmie z [...] marca2023 skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności na okoliczności wskazane w tym piśmie przygotowawczym i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, przywołując na jego poparcie liczne orzeczenia sądów administracyjnych.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów z uwagi na brak zgody wszystkich strona postępowania na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu odmiejscowionym (organ wyraził zgodę na przeprowadzenie posiedzenia niejawnego- k.50, skarżący nie wyraził zgody na posiedzenie odmiejscowione - k.58).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej "p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej powołanych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Zgodnie z art. 34 pkt 4 u.p.w., jako szczególne korzystanie z wód kwalifikowane jest wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Stosownie do art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3.500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o., jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok.
Sąd orzekający w sprawie podzielił stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r. o sygn. akt III OSK 866/21, w którym podkreślono, że sytuacji, kiedy nieruchomość znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, nie można utożsamiać jedynie z faktycznym zapewnieniem odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z danej nieruchomości. Sama techniczna możliwość odprowadzenia deszczówki z danej nieruchomości nie stanowi podstawy do przyjmowania, że jest to nieruchomość ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., nie chodzi bowiem o zebranie wód z opadów atmosferycznych (ewentualnie roztopów) do jakiegokolwiek systemu kanalizacji, ale o odprowadzenie ich do takiego systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych. Przez systemy kanalizacji zamkniętej lub otwartej ustawodawca rozumie w ogóle organizację odprowadzania wód opadowych: zarówno jej stronę techniczną, jak i podmiotową. System to nie tylko zespół współpracujących urządzeń, ale również zarządzanie tymi urządzeniami. Nie może przy tym chodzić o system kanalizacji wewnętrznej należący do właściciela nieruchomości i przez niego zarządzany. Z definicji legalnej art. 16 pkt 59 u.p.w. wynika, że przez system kanalizacji zbiorczej należy rozumieć sieć w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zakończoną oczyszczalnią ścieków albo końcowym punktem zrzutu ścieków. Stosownie do art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków sieć to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Należy zatem przyjąć, że sformułowanie: "oprowadzanie do wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast" zakłada, że odprowadzane wody są ujmowane w system do tego przeznaczony, który transmituje je dopiero do wód. System ten ma służyć przekazaniu wód opadowych z nieruchomości do wód. W przypadku zmniejszenia retencji nie tyle chodzi o ujęcie wód opadowych do systemu, ile o nieujęcie całego obszaru w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W świetle powyższego nie jest uzasadnione twierdzenie, że istnienie rowu melioracyjnego oznacza, że cały obszar ujęty jest w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. NSA w ww. wyroku nie podzielił poglądu, że istniejąca na nieruchomości kanalizacja z odprowadzaniem wód do rowu melioracyjnego, niestanowiącego elementu zarządzanej i zorganizowanej całości jest systemem, o którym mowa w przepisach u.p.w. W ocenie NSA, obszar, na którym znajdowała się nieruchomość (działkę nr [...] obręb W.), nie jest podłączona do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności, nawet w przypadku posiadania instalacji do retencjonowania wody.
Podobne rozważania NSA zawarł w wyroku z 15 marca 2022 r. o sygn. akt III OSK 794/21, dotyczącym działki [...] obr. Warzymice, w którym wskazał, że odprowadzanie przez skarżącego wód opadowych i roztopowych do gruntu (rowu melioracyjnego) przez istniejący na nieruchomości system kanalizacyjny nie mogło stanowić o wyłączeniu obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji.
Podkreślić należy, że działki terenu, w stosunku do których zapadły powyższe wyroki NSA znajdują się w bardzo bliskim sąsiedztwie działki [...]. Znajdują się zatem na tym samym obszarze, który, jak wyżej wskazano, nie jest podłączony do systemu kanalizacji o cechach wyżej opisanych, będącego własnością gminy lub innego podmiotu prawnego. W tym kontekście nie są przekonujące polemiczne uwagi skarżącego, że Gmina nie ma gminnej sieci kanalizacji deszczowej, zaś skarżąca nie ma możliwości podłączenia się do takiej sieci (później wskazując, iż jest to niecelowe, bo woda z jej działki spływa do rowu melioracyjnego, tak samo jak z kanalizacji na działce nr [...]) oraz że rów melioracyjny stanowi system kanalizacji otwartej, ponieważ woda jest odprowadzana dalej. Skarżący kwestionuje przy tym zasadność ustalenia stanu faktycznego sprawy m.in w oparciu o pozwolenie wodnoprawne z [...] stycznia 2008 r., jednak organ przywołuje ten dokument na okoliczność w zasadzie niesporną pomiędzy stronami, tj. odprowadzania wód do rowu melioracyjnego. Wypada w tym miejscu wskazać, że opłata za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w.). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód, wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.
Jednocześnie należy zauważyć, że skarżący podaje sprzeczne informacje,
w reklamacji wskazał, iż system kanalizacji deszczowej na działce [...] podłączony jest do systemu kanalizacji deszczowej na działce nr [...] i [...]. W skardze skarżący wskazał, że przedmiotowa działka podłączona jest do systemu kanalizacji deszczowej na działce nr [...]. Jak wynikało z akt o sygn. II SA/Sz 666/22, w decyzji dotyczącej innego podmiotu – organ wskazał, że działka nr [...] nie występuje w ewidencji gruntów. Podkreślić należy, że samo istnienie kanalizacji na działce [...] nie jest przy tym okolicznością sporną w sprawie.
Zaznaczyć należy również, że opinia T.. G. i jego pismo odnoszą się do szeregu działek wyposażonych w system przewodów kanalizacji deszczowej, mających ujście na dz. [...] (rów otwarty) do dz. nr [...], gdzie dopiero woda jest skanalizowana. Geodeta rozróżnia sieć kanalizacji deszczowej istniejącej na działce nr [...] od sytemu kanalizacji deszczowej z innych działek, który łączy się z działką nr [...]. Odnośnie do wyłączenia oznaczonej (przekraczającej 70%) powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, co skutkuje zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej, ocena i ustalenia organu w tym zakresie nie budzą wątpliwości Sądu. Skarżący zdaje się podważać pomiar wykonany przez uprawnionego geodetę podczas wizji [...] maja 2019 r., jednak nie ukonkretnił swoich zarzutów w tej kwestii poza wskazaniem, że zaskarżona decyzja została wydana w roku 2022. Skarżący nie wskazał przy tym jakiejkolwiek okoliczności, która wskazywałyby na inną powierzchnię biologicznie czynną na przedmiotowej nieruchomości. Okoliczność, że całkowita powierzchnia przedmiotowej nieruchomości przekracza 3.500 m2, nie jest sporna pomiędzy stronami.
Sąd nie podziela również argumentacji skargi opartej o decyzję organu z [...] października 2020 r. o odstąpieniu od określenia wysokości spornej opłaty na przedmiotowej działce za 2018 r. Ustalając opłatę za 2021 r. organ oparł się na aktualnej interpretacji art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. i pojęcia systemu kanalizacji otwartej dokonanej przez NSA w wymienionych wyżej wyrokach, którą to interpretację Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela.
Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby na nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji istniały urządzenia do retencjonowania (przechowywania) wody.
Wskazać należy, że Sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według Sądu, w rozpoznawanej sprawie o takim naruszeniu nie może być mowy. Strony toczą kilkuletni spór, w którym zasadniczą kwestią sporną jest sposób interpretacji pojęcia obszarów nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, o których mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 i art. 272 ust. 8 u.p.w., przy uwzględnieniu okoliczności, że na terenie gminy nie istnieje gminna sieć kanalizacji deszczowej, a wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego. W ocenie, Sądu, organ zebrał materiał dowodowy, dokonał jego oceny i wywiódł z niego logiczne wnioski. Okoliczność, że skarżący nie podziela stanowiska organu, nie świadczy o tym, że organ naruszył przepisy postępowania.
Wyjaśnić należy, że na postawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 , dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W przepisie tym chodzi o dowodowy uzupełniające z dokumentów. Takim dokumentem nie jest płyta CD. Sąd administracyjny nie ma także podstaw prawnych do przesłuchiwania świadków. Odnosząc się do przedłożonej przez skarżącą opinii biegłego, w ocenie Sądu, nie ma ona waloru dokumentu, o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Dokument – opinia biegłego jest w istocie wypowiedzią biegłego – osobowym środkiem dowodowym, tak jak protokół z zeznań świadka. Przeprowadzenie takich dowodów przez sąd administracyjny jest wykluczone (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II FSK 1/10). Podkreślić należy, że zakres postępowania przed sądem administracyjnym jest odmienny niż przed sądem cywilnym. Zasadą jest, że sąd administracyjny bazuje na aktach zebranych w toku postępowania administracyjnego i strona postępowania powinna w ramach postępowania administracyjnego składać wnioski dowodowe i przestawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń. Zwłaszcza, ze jak wynika z akt nie jest to pierwsza sprawa skarżącej, reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika odnośnie przedmiotowej opłaty. Ponadto odnosząc się do wniosku dowodowego zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. wskazać należy, że jako niedopuszczalny należy uznać także wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w toku niniejszego postępowania sądowego. Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, iż mając na uwadze treść art. 106 § 5 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż opinia biegłego zgodnie z treścią i systematyką art. 308 k.p.c., nie może być zaliczona do dokumentów. Natomiast w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a przedmiotem postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym mogą jedynie dokumenty. Przeprowadzenie więc dowodu z opinii biegłego w postępowaniu przed sądem administracyjnym oznaczało by obejście prawa ze skutkiem nieważności. Stąd wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego podlega oddaleniu.
Wskazać należy, że na podstawie art. 273a u.p.w., w przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1 u.p.w., przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 K.p.a., nie stosuje się. Przepis ten wyłącza stosowanie rozwiązań kodeksowych
w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności dotyczycących możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, a także gdy chodzi o zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Przepis ten ma mobilizować stronę do aktywnej postawy w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Ograniczenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wprowadzone przepisami ustawy jest dopuszczalne i znane polskiemu systemowi prawnemu (por. art. 3 ustawy z dnia z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – Dz. U. z 2022 r. poz.1775).
Wskazać należy, że na rozpoznanie sprawy nie miały wpływu przytoczone przez skarżącego orzeczenia sądów administracyjnych, gdyż dotyczyły one innych podmiotów i stanów faktycznych, niż zaistniały w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło