II SA/Sz 676/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-12-18
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie może zostać wydana dla obiektu budowlanego, który pierwotnie był altaną, a następnie został rozbudowany i służy jako dom letniskowy, mimo zarzutów o niezgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz warunkami technicznymi?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Prokuratora, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowy obiekt jako dom letniskowy (kategoria III Prawa budowlanego), a nie budynek mieszkalny jednorodzinny. W związku z tym przepisy dotyczące warunków technicznych dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie miały zastosowania, a kwestia wysokości pomieszczeń stała się bezprzedmiotowa. Sąd oparł się na wcześniejszym prawomocnym wyroku w tej samej sprawie, który przesądził o charakterze budowli i dopuszczalności jej legalizacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla obiektu budowlanego na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych, który powstał w wyniku rozbudowy altan. Prokurator Okręgowy zaskarżył decyzję, zarzucając niezgodność projektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz warunkami technicznymi, argumentując, że obiekt powinien być traktowany jako budynek mieszkalny jednorodzinny. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za dom letniskowy (kategoria III Prawa budowlanego) i zatwierdziły projekt po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie oddala skargę.
Decyzją z 16 kwietnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a. zatwierdził inwestorom G. i M.J., projekt budowlany zmienny budowy domu letniskowego z pomieszczeniami gospodarczymi na działce nr [...] na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych przy ul. [...] :
- kategoria obiektu III,
- autor projektu S.K. posiadający uprawnienia nr [...], wpis na listę członków Okręgowej Izby Architektów pod nr [...],oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Zdaniem organu przedmiotowa decyzja jest konsekwencją wykonania przez inwestorów obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia 20 września 2005 r. w następstwie, której postanowieniem z dnia 24 października 2013 r. została nałożona opłata legalizacyjna, którą G. i M.J. uiścili.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego obiektu wniesionego pomimo jego niezgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego tj. art. 12 i 13 ust. 1 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40), a nadto wbrew niespełnieniu przez obiekt warunków technicznych właściwych dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Wobec powyższego zarzutu Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Według Prokuratora zgodnie z art. 49 ust. 1 i 4 Prawo budowlane przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego organ ma obowiązek zweryfikować jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dopiero pozytywna ocena przedstawionych aspektów pozwala wydać nie tylko postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, ale przede wszystkim decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego kwestię tę winien rozstrzygnąć zanim ustali opłatę legalizacyjną. Jednakże przejście do kolejnego etapu postępowania kiedy to postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej zyska walor ostateczności, zaś inwestor uiści określoną w nim kwotę, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, nie zwalnia organu z obowiązku stałej oceny czy istnieje podstawa do zalegalizowania przedmiotu postępowania, tj. czy spełnione są warunki określone w art. 49 ust. 1 Prawo budowlane.
Zdaniem Prokuratora zgodnie z obowiązującą od 19 stycznia 2014 r. obowiązuje ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40). Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 u.ro.d. na terenie działki nie może znajdować się altana, której powierzchnia zabudowy przekracza powierzchnię określoną w art. 29 ust. 1 pkt 4 P.b. (35 m2).
Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2012 r. (sygn..akt II SA/Sz 122/13) w którym Sąd stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest altana zatem w ocenie Prokuratora nie jest możliwe zatwierdzenie projektu budowlanego.
Ponadto zdaniem odwołującego się organ dokonał błędnej oceny spełnienia przez obiekt warunków technicznych.
Błąd ten jest konsekwencją nieprawidłowego zakwalifikowania przedmiotu legalizacji do kategorii domu letniskowego, zamiast budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Zdaniem Prokuratora przedmiotowa budowla jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jednakże z uwagi, na to że wysokość wszystkich pomieszczeń wynosi 2,2 m, wyklucza to jego legalizację w myśl § 72 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Nie możliwa jest także legalizacja tego budynku z uwagi na treść art. 12 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, który przewiduje zakaz zamieszkiwania na terenie działki.
Po rozpoznaniu odwołania Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
PINB, w wyniku przeprowadzonych w dniu 15 stycznia 2004 r. oględzin działek nr [...] znajdujących się na terenie - wówczas - Pracowniczych Ogrodów Działkowych im. [...] ustalił, że na działkach tych - tj. dwóch działkach ogrodowych, nie zaś dwóch odrębnych działkach wyodrębnionych geodezyjnie i opatrzonych odrębnymi numerami w ewidencji gruntów - znajduje się jeden obiekt budowlany, który, licząc według obrysu ścian zewnętrznych parteru, ma ok. 57 m2 zabudowy, dwuspadowy dach i wysokość, licząc od poziomu wejścia do obiektu, do kalenicy - ok. 5 m, natomiast licząc od poziomu terenu przy wejściu, do kalenicy - ok. 6 m oraz podpiwniczony taras o pow. zabudowy ok. 12 m2, dobudowane pomieszczenia gospodarcze o pow. zabudowy ok. 3 m2 i o pow. zabudowy ok. 7 m2.
W toku postępowania organ ustalił, że w dniu 15 kwietnia 1995 r. M.J. uzyskał zgodę Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych im. [...] na wybudowanie altany na działce nr [...] zgodnie z obowiązującymi przepisami. W dniu 3 kwietnia 2000 r. Pani G.J. uzyskała zgodę Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych na wybudowanie altany na działce nr [...] wraz z łącznikiem umożliwiającym korzystanie z altany znajdującej się na działce nr [...]. W dniu 3 kwietnia 2000 r. Zarząd ww. Ogrodów Działkowych wyraził zgodę na to, aby M.J. rozbudował istniejącą na działce nr [...] altanę.
PINB, postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, nakazał Państwu G. i M.J. wstrzymać "roboty budowlane związane z altaną wraz z pomieszczeniami gospodarczymi znajdującymi się na działce Nr [...] na terenie Pracowniczych Ogrodów Działkowych przy ul. [...]" oraz nałożył na nich obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 stycznia 2006 r.:
1. zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. projektu budowlanego (w 4 egz.) wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o posiadaniu przez projektanta uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności oraz jego przynależności do właściwej izby zawodowej,
3. oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wg wzoru z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. Dz. U. Nr 120 póz. 1127 z 2003 r. oraz Dz. U. Nr 242, póz. 2421 z 2004 r.)".
W dniu 27 października 2011 r. organ powiatowy wydał, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 cyt. ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, decyzję o nakazie rozbiórki, uznając, że przedmiotowy obiekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...].
Organ odwoławczy, decyzją z dnia [...], uchylił ww. decyzję organu powiatowego nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu, w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpatrując sprawę, PINB uwzględnił zaświadczenie Prezydenta Miasta z dnia [...], w którym podano, że zaświadcza się, że obiekt budowlany-altana, położona na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych przy ul. [...]jest zgodna z ustaleniami Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] — do czasu zmiany zagospodarowania i przeznaczenia terenu na zgodne z planem i wydał postanowienie z dnia 25 lipca 2012 r., ustalające opłatę legalizacyjną w wysokości [... złotych.
Organ drugiej instancji, w wyniku rozpatrzenia zażaleń G. i M.J. oraz Prokuratora Prokuratury Okręgowej, postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości ww. postanowienie organu powiatowego z dnia 25 lipca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB, postanowieniem z dnia 19 października 2012 r., ponownie ustalił opłatę legalizacyjną dotyczącą przedmiotowego obiektu budowlanego.
Organ drugiej instancji, w wyniku rozpatrzenia zażaleń G. i M.J. oraz Prokuratora Prokuratury Okręgowej, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie organu powiatowego z dnia 19 października 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, w wyniku rozpatrzenia skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej, prawomocnym wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt:II SA/Sz 122/13, uchylił ww. postanowienie ZWINB z dnia 12 grudnia 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie PINB z 19 października 2012 r.
Uzasadniając wyrok Sąd podał, m. in., że kluczową kwestią dla prawidłowego obliczenia wysokości opłaty jest należyte zakwalifikowanie danego obiektu do odpowiedniej kategorii obiektów budowlanych, co ma znaczenie także co do samej dopuszczalności zalegalizowania spornego obiektu.
Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę, PINB, wydał, na podstawie art. 49 ust. 1 i ust.2, art. 59f ust 1, 2, 3, art.59g ust. 1, 2, 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93 poz.888 ) i § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli, przytoczone na wstępie postanowienie z dnia 24 października 2013 r., ustalające kwotę opłaty legalizacyjnej.
Organ drugiej instancji, w wyniku rozpatrzenia zażalenia Prokuratora Prokuratury Okręgowej, postanowieniem z dnia [...], utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB z dnia 24 października 2013 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ drugiej instancji podał, m. in., że zastosowanie do przedmiotowego budynku przepisów ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - jest nieuzasadnione - w zakresie dotyczącym budynków mieszkalnych jednorodzinnych - gdyż do kategorii III wg załącznika do ustawy Prawo budowlane zalicza się "inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie", zatem przedmiotowy obiekt, z racji funkcji jaką pełni, uznać należy za dom letniskowy i przyporządkować do tej kategorii.
Zdaniem organu, dokonując kwalifikacji przedmiotowego budynku do odpowiedniej kategorii obiektów budowlanych opisanych w załączniku do ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, uwzględnić należy:
- fakt, że budynek ten, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie został zaprojektowany jako budynek mieszkalny, lecz powstał w wyniku przebudowy i rozbudowy dwóch altan w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, do których przepisy ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie znajdują zastosowania (w zakresie dotyczącym budynków mieszkalnych jednorodzinnych);
- zeznanie M.J., w którym oświadczył, iż w przedmiotowym budynku wraz z żoną przebywają jeżeli warunki atmosferyczne pozwalają ";
- brak ustawowych kryteriów pozwalających na rozróżnienia pomiędzy domem letniskowym, a budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym;
- niejednoznaczność określenia "inne niewielkie budynki" wraz z kryteriami wynikającymi z przywołanego powyżej prawomocnego wyroku z dnia 1 lutego 2012 r.
Powyższe, w ocenie organu drugiej instancji, uznać pozwoliło, iż przedmiotowy budynek określić należy jako dom letniskowy umożliwiający ewentualne całoroczne w nim zamieszkanie i, tym samym zaklasyfikować go do kategorii III wg załącznika do ustawy z 1994 r. Prawo budowlane.
Organ drugiej instancji uwzględnił ponadto to, że przepisy ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie znajdują zastosowania do domów letniskowych, a zatem kwestia wysokości pomieszczeń w przedmiotowym budynku - jest bezprzedmiotowa.
Ponadto organ wojewódzki, po przeanalizowaniu części postanowienia PINB z dnia 24 października 2013 r., dotyczącej obliczenia opłaty legalizacyjnej, wysokość tej opłaty uznał za obliczoną zgodnie z przepisami znajdującymi zastosowanie w niniejszej sprawie.
Opłatę tę G. i J.M. uregulowali w pełnej wysokości w dniu 22 listopada 2013 r., PINB wydał, na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 obowiązującej ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, przytoczoną na wstępie decyzję z dnia 16 kwietnia 2014 r. zatwierdzającą przedłożony projekt budowlany i nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpatrzenia odwołania zaskarżoną decyzją z 27 maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że przepis art. 49 ust. 1, 4 i 5 cyt. ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, znajdujące zastosowanie w przedmiotowej sprawie, stanowią:
1. Właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. (...).
4. W razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, właściwy organ wydaje
decyzję:
1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;
2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. (...)
5. W decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji
o pozwoleniu na użytkowanie.
Przepisy art. 34 ustępów od 1 do 3 cyt. ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 września 2005 r., tj. w dniu wydania przez PINB postanowienia nakazującego przedłożenie określonych dokumentów, w szczególności stanowiły:
1. Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, (...).
2. Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki
charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych.
3. Projekt budowlany powinien zawierać:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;
2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, (...);
3) stosownie do potrzeb, oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych;
4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz
geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
Zobowiązani przedłożyli projekt budowlany, sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, zawierający opisy techniczne: danych ogólnych, zagospodarowania działki, formy obiektu, konstrukcji, warunków ochrony sanitarnej, instalacji wewnętrznych, izolacji i wykończenia wnętrz, wykończeń zewnętrznych, zestawienia pomieszczeń, powierzchni i wykończeni i danych liczbowych oraz części rysunkowe: planu sytuacyjnego, zagospodarowania terenu, rzutów: fundamentów, piwnic, parteru, poddasza, dachu; elewacji: północnej, południowej, wschodniej i zachodniej oraz przekrojów, tj. spełniający wymogi określone w ww. przepisach art. 34 oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133) w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 września 2005 r.
Prezydent Miasta w zaświadczeniu z dnia [...] podał: zaświadcza się, że obiekt budowlany-altana, położona na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych przy ul. [...] jest zgodna z ustaleniami Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] - do czasu zmiany zagospodarowania i przeznaczenia terenu na zgodne z planem. Organy nadzoru budowlanego związane są treścią zaświadczenia wydanego przez inny organ administracji publicznej i nie przysługują im środki prawne do kwestionowania ewentualnej niezgodności z prawem wydanego zaświadczenia. Zatem organy nadzoru budowlanego obu instancji przyjęły, że przedmiotowy obiekt budowlany jest zgodny z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast innych przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przedmiotowy obiekt nie narusza.
Odnosząc się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, że art. 12 ma charakter porządkowy; nie wynika z niego zakaz budowy obiektów budowlanych, lecz zakaz zamieszkiwania w nich. Natomiast postanowienia art. 13 ust. 1 dotyczą budowy altan, przedmiotowy obiekt budowlany, jak wynika to z ww. wyroku WSA w Szczecinie z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt: II SA/Sz 122/13, nie jest altaną; z kolei postanowienia ust. 2 tego artykułu nie wykluczają możliwości zalegalizowania obiektu budowlanego którego powierzchnia zabudowy przekracza 35 m2, a który altaną nie jest.
W ocenie organu odwoławczego za kryterium rozróżniające te dwie kategorie obiektów budowlanych uznać więc pozostaje zamierzony sposób korzystania z nich, wskazać bowiem należy, że nie ma regulacji prawnych zabraniających korzystania z domów letniskowych w innych porach roku niż lato; tylko co do obiektów budowlanych znajdujących się na terenach rodzinnych ogrodów działkowych obowiązuje, na mocy ww. art. 12 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, zakaz zamieszkiwania w nich, przy czym ustalenie czy zamieszkiwanie ma miejsce nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
W ocenie organu przywoływanie przepisów nieobowiązującej ustawy jest bezprzedmiotowe, aczkolwiek z przywołanych przez skarżącą przepisów nieobowiązującej ustawy z 1974 r. Prawo lokalowe, wynika, że kryterium rozróżniające domy letniskowe od innych lokali mieszkalnych polegało na zamierzonym sposobie korzystania z nich, nie zaś na różnicach technicznych.
Natomiast użyte w przepisie § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pojęcie "budynku rekreacji indywidualnej", a więc w akcie prawnym niższej rangi niż ustawa, nie może służyć do definiowania użytego w ustawie Prawo budowlane pojęcia "dom letniskowy".
Podsumowując, aby uznać, że przedmiotowy obiekt budowlany, będący bezspornie budynkiem, jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, spełniać musi warunki wynikające z obowiązującej ustawy z 1994 r. Prawo budowlane oraz wynikające z ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednakże nie w zakresie wymaganym od budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a tylko w zakresie dotyczącym budynków oraz w zakresie umożliwiającym użytkowanie z przeznaczeniem na czasowy pobyt ludzi. Te wymagania zaś – w szczególności wyposażenie w instalację wodną i sanitarną – przedmiotowy budynek spełnia.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn.zm.) – zwanej dalej P.b. polegającym na zatwierdzeniu projektu budowlanego obiektu wzniesionego przez G. i M.J. mimo jego niezgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego, tj. art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40) – zwanej dalej u.r.o.d. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].
W uzasadnieniu skargi Prokurator powołał się na te same argumenty, które podniósł w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. ze zm. – dalej w skrócie "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana w oparciu o wyżej wskazane kryteria, nie wykazała naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd miał na uwadze orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego który prawomocnym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. (II SA/Sz 150/13) oddalił skargę Prokuratora Okręgowego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.
Sąd w tamtej sprawie był związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w sprawie II SA/Sz 122/13 zakończoną wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r. w której Sąd uchylił poprzednie postanowienie ZWINB z 12 grudnia 2012 r. i poprzedzające je postanowienie organu I instancji w sprawie nałożenia opłaty legalizacyjnej, w której kluczową kwestią było zakwalifikowanie danego obiektu do odpowiedniej kategorii obiektów budowlanych. Właściwe ustalenie rodzaju samowolnie wybudowanego obiektu miało istotne znaczenie nie tylko z punktu widzenia wysokości opłaty legalizacyjnej, ale i dopuszczalności zalegalizowania obiektu.
W ocenie Sądu najistotniejszym zagadnieniem, a zarazem spornym na gruncie przedmiotowej sprawy było zakwalifikowanie wybudowanego obiektu do właściwej kategorii obiektów budowlanych.
W sprawie II SA/Sz 150/14 Sąd przesądził, iż przedmiotem jego oceny jest budynek, który z racji funkcji jaką pełni – domu letniskowego umożliwiający całoroczne w nim zamieszkiwanie, zaliczony został do III kategorii obiektów budowlanych wg załącznika do ustawy Prawo budowlane (inne niewielkie budynki, jak : domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie).
W ocenie Sądu konieczność zastosowania takiego kryterium do sklasyfikowania przedmiotowego obiektu wynika z faktu, iż brak ustawowej (legalnej) definicji pojęcia "dom letniskowy". Sąd rozpoznając tamtą sprawę podzielił pogląd wyrażony przez NSA w uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn.. akt FK 17/01, gdzie Sąd wskazał, że istotną cechą budynku, uzasadniającą zakwalifikowanie danego budynku do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Oznacza to, zdaniem NSA, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego", tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela lub jego bliskich, służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, bądź w celu lokaty kapitału.
Sąd uznał, że uchwała ta zachowała swoją aktualność również w stanie prawnym obowiązującym po 1 stycznia 2003 r.
Sąd zauważył też, że według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, stanowiącej usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych, rozumianych jako produkty finalne działalności budowlanej (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych Dz. U. nr 112, poz. 1316) klasa budynków mieszkalnych jednorodzinnych obejmuje samodzielne budynki, takie jak : pawilon, wille, domki wypoczynkowe, leśniczówki, domy mieszkalne w gospodarstwach rolnych, rezydencje wiejskie, domy letnie, itp.
W ocenie Sądu, w celu dokonania kwalifikacji danego budynku do odpowiedniej kategorii obiektów budowlanych, opisanych w załączniku do ustawy Prawo budowlane, organy powinny były przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową budynku. Ta bowiem cecha pozwala na zakwalifikowanie go do odpowiedniego rodzaju.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że G. i M.J. są właścicielami lokalu mieszkalnego, położonego przy ul. [...] i tam też, zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez M.J. przed Prokuratorem Prokuratury Rejonowej, jest miejscem ich zamieszkiwania i zameldowania. Natomiast jeżeli warunki atmosferyczne pozwalają, większość część roku przebywają na terenie ogródków działkowych.
Zgodnie z art. 49 ust. 1, 4 i 5 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, znajdujące zastosowanie w przedmiotowej sprawie, stanowi:
"1. Właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. (...).
4. W razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, właściwy organ wydaje
decyzję:
1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;
2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. (...)
5. W decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji
o pozwoleniu na użytkowanie".
Przepisy art. 34 ustępów od 1 do 3 cyt. ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 września 2005 r., tj. w dniu wydania przez PINB postanowienia nakazującego przedłożenie określonych dokumentów, w szczególności stanowiły:
"1. Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, (...).
2. Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki
1 charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych.
3. Projekt budowlany powinien zawierać:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;
2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, (...);
3) stosownie do potrzeb, oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych;
4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz
geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.".
Zobowiązani przedłożyli projekt budowlany, sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, zawierający opisy techniczne: danych ogólnych, zagospodarowania działki, formy obiektu, konstrukcji, warunków ochrony sanitarnej, instalacji wewnętrznych, izolacji i wykończenia wnętrz, wykończeń zewnętrznych, zestawienia pomieszczeń, powierzchni i wykończenia i danych liczbowych oraz części rysunkowe: planu sytuacyjnego, zagospodarowania terenu, rzutów: fundamentów, piwnic, parteru, poddasza, dachu; elewacji: północnej, południowej, wschodniej i zachodniej oraz przekrojów, tj. spełniający wymogi określone w ww. przepisach art. 34 oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133) w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 września 2005 r.
Prezydent Miasta w zaświadczeniu z dnia [...] podał: zaświadcza się, że obiekt budowlany-altana, położona na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych przy ul. [...] jest zgodna z ustaleniami Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] - do czasu zmiany zagospodarowania i przeznaczenia terenu na zgodne z planem".
Zatem w ocenie Sądu wywiązanie się przez inwestorów z nałożonych obowiązków, do których zostali zobowiązani postanowieniem z dnia 20 września 2005 r. oraz wobec przesądzenia przez tutejszy Sąd w sprawie II SA/Sz 150/13 o charakterze przedmiotowej budowli w konsekwencji czego inwestorzy uiścili opłatę legalizacyjną uznać należy, że zarzuty skargi są nie uzasadnione, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło