II SA/Sz 68/21

WyrokWSA w Szczecinie2021-05-13

Skład orzekający: Maria Mysiak, Marzena Iwankiewicz, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobór wód podziemnych przez rodzinny ogród działkowy (ROD) na potrzeby nawadniania upraw działkowych kwalifikuje się jako pobór wód na cele rolnicze, uprawniający do zastosowania niższej stawki opłaty zmiennej za usługi wodne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobór wód podziemnych przez rodzinny ogród działkowy na potrzeby nawadniania upraw działkowych należy kwalifikować jako pobór na cele rolnicze. Wskazał, że grunty ROD są zaliczane do gruntów rolnych na mocy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co implikuje ich rolnicze przeznaczenie i użytkowanie. W związku z tym, organ błędnie zastosował wyższą stawkę opłaty zmiennej, zamiast niższej przewidzianej dla celów rolniczych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która określiła Polskiemu Związkowi Działkowców (ROD) opłatę zmienną za pobór wód podziemnych w III kwartale 2020 r. Organ zakwalifikował pobór wód do "innych celów" (PKD), stosując wyższą stawkę opłaty. Skarżący argumentował, że pobór wód na nawadnianie upraw działkowych powinien być traktowany jako cel rolniczy, uprawniający do niższej stawki. Organ odrzucił reklamację, uznając, że działalność ROD nie jest działalnością rolniczą w rozumieniu przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców stowarzyszenia ogrodowego w W. Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za okres III kwartału 2020 r. za pobór wód podziemnych uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Polskiego Związku Działkowców stowarzyszenia ogrodowego w W. Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Informacją z dnia [...] października 2020 r., Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.), dalej określanej jako "u.p.w.", w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Dyrektora Zarządu Zlewni w S. PGW WP decyzją z dnia [...] maja 2019 r. ustalił Polskiemu Związkowi Działkowców - Rodzinnemu Ogrodowi Działkowemu "B. " w C., dalej zwanym: "skarżącym", lub "R. " za okres III kwartału 2020 r. opłatę zmienną w wysokości [...] złotych - za pobór wód podziemnych – działka nr [...], ul. [...] w C.. W informacji podano, że opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 1 u.p.w. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej do innych celów niż wymienione w pkt 1-35 określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności (0,115 zł za 1m3), pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2) i ilości pobranych wód podziemnych ([...] m3). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502 - dalej jako "rozporządzenie"). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto współczynnik dla wód, które nie podlegają żadnym procesom uzdatniania (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). "R. ", złożył reklamację, w której wniósł o skorygowanie informacji wskazując, że pobór wód powierzchniowych z ujęcia własnego służy dla celów rolniczych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw działkowych. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w S. PGW WP na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 u.p.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", określił R. " w C. za okres III kwartału 2020 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] ul. [...] - w obrębie miasta C.. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że nie uznał reklamacji, gdyż wskazany w niej cel poboru wód na potrzeby ROD (podlewanie działek) wyklucza przyjęcie, iż dokonywany pobór wód odpowiada celowi określonemu w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia, tj. do celów rolniczych lub leśnych za pobór wód podziemnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw za pomocą urządzeń pompowych. Organ wskazał, że w myśl art. 4 i art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, (dalej zwaną "ustawą ROD"), działki ogrodowe ROD są wykorzystywane przez uprawnione osoby fizyczne do prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a nie do produkcji roślinnej lub innej objętej definicją działalności rolniczej, co wyklucza przyjęcie, że celem przedstawionego w piśmie poboru wód jest cel rolniczy. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że pobór wód na potrzeby ROD należy przypisać do celu określonego w § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia, tj. do innych celów niż wymienione w pkt 1-35, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Działalność stowarzyszeń ogrodowych, które prowadzą ROD, jest określona w PKD w sekcji S i dalej: 94.99.Z, jako działalność organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana. R. " w C. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w S. z dnia [...] maja 2019 r. na pobór wód podziemnych z ujęcia składającego się ze studni, zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie miasta C., zatem zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązany jest on ponosić opłaty za usługi wodne. W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres III kwartału 2020 r. za pobór wód podziemnych w wysokości [...] zł. Opłata została określona w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 1 u.p.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. R. " w C., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie: 1. art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu w sposób należyty istotnych dla sprawy okoliczności i w konsekwencji zaniechaniu ustalenia, że R. " korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania opłaty stałej za usługi wodne, ewentualnie w jakim zakresie, 2. prawa materialnego, w szczególności: - art. 270 ust. 2 u.p.w. przez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie zwolnienia ustawowego od opłaty za usługi wodne; - art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez bezzasadne zastosowanie, względnie błędną wykładnię; - art. 4 ustawy ROD, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; - art. 5 ustawy ROD w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 6, art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 oraz art. 22c ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez ich niezastosowanie, pomimo że przedmiotowe przepisy uzasadniają wniosek, iż pobór wód na potrzeby nawadniania gruntów i upraw na działkach w ROD mieści się w zakresie pojęcia "pobór wód na cele rolnicze"; - art. 271 ust. 1 pkt 2 u.p.w., przez bezzasadne zastosowanie; - § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia przez bezzasadne zastosowanie. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ - wbrew nakazowi zawartemu w art. 7a k.p.a. - nie tylko zaniechał próby interpretacji normy, z której strona wywodziła swe uprawnienie do zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłaty na jej korzyść, ale wbrew oczywistym przesłankom dokonał wykładni niejasnego przepisu w sposób możliwie najmniej dla strony korzystny. Przejawem powyższego było w szczególności arbitralne przyjęcie, że pozyskiwanie przez działkowców m.in. warzyw, owoców, roślin ozdobnych i miodu z prowadzonych w rodzinnych ogrodach działkowych upraw oraz pasiek nie mieści się w pojęciu "produkcji roślinnej lub innej objętej definicją działalności rolniczej". Zdaniem skarżącego, dokonana przez organ wykładnia art. 270 ust. 2 u.p.w. w zakresie pojęcia "celów rolniczych" nie znajduje żadnego umocowania w prawie, a wręcz stoi z nim w oczywistej sprzeczności. Na gruncie ustawy ROD jedną z podstawowych funkcji rodzinnych ogrodów działkowych jest wykorzystywanie zajmowanych przez nie gruntów na prowadzenie upraw ogrodniczych (art. 2 pkt 2; art. 3 pkt 1, art. 4). W sytuacji, gdy ustawodawca w art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług (definiując pojęcie "działalności rolniczej"), odniósł się m.in. do wszelkiej produkcji roślinnej, wskazując jedynie przykładowo również produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, sadowniczą, a także uprawy w szklarniach i prowadzenie pasiek - zasadnym jest wniosek, iż prowadzenie upraw ogrodniczych na terenie ROD mieści się w pojęciu "działalności rolniczej". Dlatego też całkowicie niezrozumiałe jest wywodzenie przez organ z użytego w art. 2 pkt 2 ustawy ROD sformułowania : "na własne potrzeby", skutku w postaci wyłączenia produkcji warzyw, owoców i roślin ozdobnych na działce w ROD z zakresu pojęcia "produkcji rolniczej" i w konsekwencji odmowy uznania nawadniania upraw i gruntów w ROD za nawadnianie upraw i gruntów dla celów rolniczych. Ponadto art. 5 ustawy ROD, który zdaniem skarżącego został całkowicie pominięty w rozważaniach przez organ, przesądza, iż ROD stanowią tereny zielone i podlegają ochronie przewidzianej w przepisach o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także w przepisach dotyczących ochrony przyrody i ochrony środowiska. Z kolei art. 2 ust. 1 pkt 6 w zw. art 4 pkt 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stosowane a contrario, nakazują uznać, że wykorzystanie gruntu na potrzeby ROD z definicji jest tożsame z wykorzystywaniem na cele rolnicze. Jeżeli bowiem zajęcie gruntu przez ROD przesądza o tym, że staje się on gruntem rolnym w rozumieniu przedmiotowej ustawy, to nie jest możliwe, aby funkcjonowanie na tym gruncie rodzinnych ogrodów działkowych mogło stanowić przesłankę dla przyjęcia, że był on wykorzystywany na "cele nierolnicze". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie nadmienić należy, że sąd na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, w trybie uproszczonym, na wniosek strony skarżącej, któremu nie sprzeciwił się organ, który wydał zaskarżoną decyzję Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła sąd do uznania, że akt ten nie odpowiada prawu. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] listopada 2020 r. określającą Polskiemu Związkowi Działkowców Stowarzyszeniu Ogrodowemu w W. Rodzinnemu Ogrodowi Działkowemu "B. " w C. za okres III kwartału 2020 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł - za pobór wód podziemnych. Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo wodne, która reguluje gospodarowanie wodami, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi (art. 1 ustawy). Według art. 35 ust. 3 pkt 1 u.p.w., usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Opłaty za usługi wodne stanowią jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1). W myśl art. 270 ust. 1 u.p.w., opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej, uzależnionej od ilości pobranych wód. Zasady ustalania wysokości opłaty zmiennej określa art. 272 u.p.w., przewidując w ust. 1, że wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3. Wysokości stawek opłat za usługi wodne zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, w świetle którego jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, do celów rolniczych lub leśnych za pobór wód podziemnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, pobranych za pomocą urządzeń pompowych wynoszą 0,05 zł za 1 mł pobranych wód podziemnych (§ 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia), natomiast do innych celów niż wymienione w pkt 1-35, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności - 0,115 zł za 1 mł pobranych wód podziemnych (§ 5 ust. 1 pkt 36 lit. a rozporządzenia). W sprawie bezsporne jest, że skarżący R. " w C. posiada pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych, a zatem jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłat. W zgłoszonej reklamacji oraz w skardze strona skarżąca wskazywała, że zużycie wody następuje na potrzeby nawadniania upraw działkowych i powinno być traktowane tak jak zużycie wody do celów rolniczych. Natomiast organ przedmiotowy pobór wód podziemnych przypisał do celu określonego w § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a rozporządzenia uznając, że nie ma podstaw do zastosowania stawki określonej w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia, gdyż - wbrew twierdzeniom strony - pobór wód podziemnych nie odbywa się dla celów rolniczych. Zdaniem Sądu, stanowisko organu nie zasługuje na akceptację, gdyż opiera się na niewłaściwej wykładni § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia. W przepisach Prawa wodnego brak jest legalnej definicji celu rolniczego. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ nieprawidłowo jednak przyjął, że w takiej sytuacji należy odwołać się do pojęcia "działalności rolniczej". Zakres zwrotów "cele rolnicze" i "działalność rolnicza" jest bowiem inny. Definicje działalności rolniczej ustawodawca zawarł w wielu różnych ustawach (w tym w powołanej przez organ w odpowiedzi na skargę ustawie z dnia 2 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług), w których przyjmuje się, że działalność rolnicza polega na produkcji roślinnej i zwierzęcej. Natomiast zgodnie ze znaczeniem językowym "cel" oznacza "to, do czego się dąży", "to, czemu coś ma służyć", zaś "rolniczy" to odnoszący się m.in. do rolnictwa, a więc uprawy i hodowli roślin, czy chowu zwierząt (por. Słownik Języka Polskiego PWN, L. Drabik i inni, Warszawa 2011 oraz Słownik Języka Polskiego PWN). W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że zakres pojęcia celu rolniczego będzie szerszy aniżeli pojęcia działalności rolniczej, co prowadzi do wniosku, że organ niezasadnie zrównał oba te pojęcia, przypisując im tożsame znaczenie. W ocenie Sądu, dla potrzeb określenia znaczenia pojęcia celów rolniczych, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia jak i stwierdzenia, czy pobór wód podziemnych przez ROD mieści się w dyspozycji tego przepisu, zasadnym jest odwołanie się do ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych jak i ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ROD, jako aktów mających za przedmiot regulacji kwestie związane z uprawą gruntów rolnych i gruntów oddanych pod rodzinne ogrody działkowe. W przypadku braku definicji legalnej na użytek danej ustawy w orzecznictwie wskazuje się na możliwość zastosowania wykładni systemowej danego pojęcia, tj. odwołania się do jego definicji w innych aktach prawnych, z uwzględnieniem jego usytuowania w systemie prawnym. Za posiłkowym sięgnięciem do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przemawia cel regulacji, którym - podobnie jak w ustawie Prawo wodne, jest w istocie ochrona zasobów naturalnych (odpowiednio gruntów rolnych i leśnych, czy zasobów wodnych), ale także i to, że akt ten definiuje pojęcie "gruntu rolnego" jak i "przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze". Również ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych odwołuje się wprost do tej ustawy przewidując w art. 5, że rodzinne ogrody działkowe stanowią tereny zielone i podlegają ochronie przewidzianej w przepisach o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także w przepisach dotyczących ochrony przyrody i ochrony środowiska. W art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymienione zostały w sposób wyczerpujący grunty, które ustawodawca zaliczył do gruntów rolnych. W katalogu tym uwzględniono grunty rodzinnych ogrodów działkowych (pkt 6), co oznacza, że stanowią one grunty rolne, które podlegają ochronie przewidzianej w art. 3 ww. ustawy. W świetle tego przepisu ochrona gruntów rolnych polega na ograniczaniu przeznaczenia ich na cele nierolnicze lub nieleśne. W art. 4 pkt 6 ww. ustawy wyjaśniono, że ilekroć w ustawie jest mowa o przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne rozumie się przez to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych. Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co podniósł również skarżący, stosowane a contrario, nakazują zatem uznać, że wykorzystanie gruntu na potrzeby ROD z definicji jest tożsame z wykorzystywaniem na cele rolnicze. Jeżeli bowiem zajęcie gruntu przez ROD, przesądza o tym, że staje się on gruntem rolnym w rozumieniu przedmiotowej ustawy, to nie sposób przyjąć, że funkcjonowanie na tym gruncie ogrodu rodzinnego, może stanowić przesłankę dla przyjęcia jego wykorzystywania na cele nierolnicze. Nadto, dodając do tego treść przytoczonego przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, logicznym jest, że zajęcie nieruchomości przez rodzinny ogród działkowy skutkuje - zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 - uznaniem gruntu za rolny i stanowi przejaw działania ustawy mający na celu ochronę gruntów rolnych przed przeznaczaniem ich na cele nierolnicze. Na gruncie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zasadnym jest zatem wniosek, że wykorzystanie nieruchomości na prowadzenie rodzinnego ogrodu działkowego mieści się w pojęciu wykorzystania na cel rolniczy. Ustawa chroni bowiem przed przeznaczeniem gruntu ogrodów działkowych na cele inne niż rolnicze (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1071/19 oraz z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 970/19, dostępne w Internecie). Innymi słowy, analiza powyższych przepisów wskazuje, że grunty ROD służą celom rolniczym, wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia. Przemawia za tym fakt zaliczenia ich przez ustawodawcę do gruntów rolnych i z racji objęcia tych gruntów stosowną ochroną uniemożliwiającą zmianę ich przeznaczenia, a tym samym użytkowania w inny sposób aniżeli rolniczy. Z kolei rolniczy sposób użytkowania gruntu przesądza wprost o wykorzystaniu gruntów w celu rolniczym. Powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy ustawy ROD w żaden sposób nie podważają powyższego stanowiska. Wręcz przeciwnie - potwierdzają je -skoro wśród podstawowych celów wymieniono zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych (art. 3 pkt 1 ustawy ROD). Również w definicji ROD zawartej w art. 4 ww. ustawy wskazano, że ROD służy zaspakajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnej poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby. Zaakcentowania wymaga, że na mocy art. 3 pkt 1 ww. ustawy funkcja ROD w postaci zaspokajania wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa realizowana jest przez uprawę działek, co nierozerwalnie wiąże się z potrzebą ich nawadniania. Jak przyznał sam organ, pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone właśnie w tym celu, tj. nawadniania gruntów i upraw na terenie ogrodów działkowych. Z tych też względów, zdaniem sądu, okoliczność, że działki wykorzystywane są przez osoby fizyczne do prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, nie tylko nie wyklucza, ale stanowi dodatkowy argument przemawiający za tym, że cel poboru wód podziemnych mieści się w celach rolniczych. W świetle powyższych rozważań za chybiony uznać należy pogląd organu przedstawiony w odpowiedzi na skargę jakoby sklasyfikowanie przez ustawodawcę gruntu ROD jako rolny nie przesądzało o celu poboru wody. W ocenie Sądu, gdyby intencją prawodawcy było zastosowanie preferencyjnej stawki tylko w odniesieniu do działalności rolniczej i w takim tylko zakresie, w jakim chce tego organ, to zostałoby to wyartykułowane wprost w treści rozporządzenia. Wprawdzie w judykaturze reprezentowany jest także pogląd, który odmiennie kwalifikuje cel poboru wód podziemnych przez ROD, ale Sąd - z powodów wyżej wskazanych - poglądu tego nie podziela i w pełni opowiada się za stanowiskiem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1071/19 oraz z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 970/19 (dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istniejące dwie linie orzecznicze dowodzą, że wykładnia treści przepisów rozporządzenia budzi wątpliwości, co przemawia za tym i czego m.in. domagał się skarżący, aby organ w myśl art. 7a § 1 k.p.a. rozstrzygnął je na korzyść strony, czego nie uczynił, natomiast przypisał pobór wody do celu określonego w § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia, co skutkowało nieuzasadnionym w świetle wyżej przedstawionej analizy naliczeniem wyższej opłaty. Wskazane wyżej przyczyny czynią zapatrywanie organu w zakresie przyjętej stawki jednostkowej opłaty nieuprawnionym. W takiej bowiem sytuacji bez prawnego znaczenia jest okoliczność, że według PKD działalność stowarzyszeń ogrodowych, którą prowadzą ROD, zaliczana jest do działalności organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowanej. Podsumowując stwierdzić należy, że organ, wskutek dokonania niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, ustalił opłatę w nieprawidłowej wysokości, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzekł stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną przez sąd wykładnię przepisów poprzez przyjęcie, że pobór wody przez ROD do nawadniania upraw działkowych stanowi o celu rolniczym oraz do wydania decyzji ustalającej opłatę za pobór wód podziemnych zgodnie z tą wykładnią.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło