II SA/Sz 680/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi E. M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Burmistrza Gminy [...] decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku E. M. J. z dnia [...] r. – odmówił przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad M. H.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że na wnioskującej nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem M. H., w myśl przepisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tym samym nie została wypełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem wnioskująca została adoptowana przez małżeństwo P., a przez to między wnioskującą i rodzicami adopcyjnymi powstały takie prawne relacje jak miedzy dzieckiem i rodzicami naturalnymi, w tym obowiązek alimentacyjny. Natomiast rodzice biologiczni wnioskodawczym przestali być zobowiązani do alimentacji względem niej, a wnioskująca nie jest prawnie zobowiązana do alimentacji względem swojego ojca biologicznego. Zatem w świetle przepisów prawa wnioskodawczym nie jest osobą spokrewnioną z osobą nad którą sprawuje faktyczną opiekę. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. M. J., w którym zarzuciła, że odmowna decyzja organu I instancji jest dla niej krzywdząca, gdyż faktycznie to ona stale sprawuje opiekę nad ojcem. Wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , decyzją z dnia 3 czerwca 2011 r., Nr SKO/[...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz w związku z art. 121 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. M. J. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dalej Kolegium podało, że w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad M. H. wystąpiła osoba, która jest jego biologiczną córką. Jednocześnie na mocy orzeczenia sądu (postanowienie Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] r. , sygn.[;...] ) została ona przysposobiona przez małżonków M. P. i S. P., czemu wnioskodawczyni nie zaprzecza i co ma swoje odzwierciedlenie w aktach stanu cywilnego (odpis zupełny aktu urodzenia E. M. H. z dnia [...] r. wydany przez Urząd Stanu cywilnego w W.). Kwestię przysposobienia regulują przepisy działu II ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z art. 121 § 1 kodeksu, przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi. Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego (§ 2), natomiast ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego (§ 3). Przysposobienie takie pociąga za sobą ten skutek, że dziecko przysposobione wchodzi do rodziny przysposabiającego i jest traktowane jak dziecko urodzone w tej rodzinie, oraz nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego. Natomiast więzy łączące go z rodziną naturalną ustają w zakresie praw i obowiązków przysposobionego wynikających z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również praw i obowiązków tych krewnych względem niego. Jednakże samo pochodzenie naturalne pozostaje, ale bez praw i obowiązków, w tym bez obowiązku alimentacyjnego. Reasumując Kolegium stwierdziło, że organ I instancji słusznie uznał, iż na skutek przysposobienia wnioskodawczym przez małżonków M. P. i S. P. wygasł obowiązek alimentacyjny ciążący na wnioskodawczym względem jej ojca biologicznego M. H., a zatem decyzja odmawiająca E. M. J. przyznania świadczenia jest prawidłowa, gdyż w oparciu o przepis art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest ona wyłączona z możliwości ubiegania się o to świadczenie. E. M. J. nie zgadzając się z powyższą decyzją wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] , w której podniosła, że jako nastolatka została przysposobiona przez rodzinę z [...] , jednak nigdy nie wyjechała, ponieważ [...] Mary P. nie dopełniła formalności związanych z przysposobieniem. Ojciec nigdy nie stał się dla niej osobą obcą i zajmuje się nim od kilku lat, gdyż wymaga całodobowej opieki. Skarżąca zwróciła się o pozytywne rozpatrzenie sprawy i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W związku z wnioskiem skargi o przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, należy na wstępie wyjaśnić, iż sąd administracyjny nie zastępuje, właściwych w indywidualnej sprawie, organów administracji publicznej w merytorycznym orzekaniu. Do sądu należy natomiast - jak wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez sąd, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi dającymi podstawę do uwzględnienia skargi, następuje uchylenie takiej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności w razie wystąpienia wad kwalifikowanych. Sądowa kontrola decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie, dokonana według wskazanego wyżej kryterium zgodności z prawem i w granicach orzekania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, nie kwestionowanego przez skarżącą, organy orzekające trafnie ustaliły, że skarżąca nie spełnia warunków do zakwalifikowania jej do którejkolwiek z grup podmiotów uprawnionych do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). W przypadku skarżącej, jako że sprawuje opiekę nad biologicznym ojcem, zastosowanie mógłby mieć jedynie pkt 2) wskazanego powyżej przepisu. Jednak nie ma wątpliwości co do tego, że skarżąca została przysposobiona przez małżonków M. P. i S. P. - mocą postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] r., sygn. NS[...] . Prawidłowo też organy zinterpretowały przepis art. 121 kodeksu rodzinnego i uznały, że wskutek przysposobienia między skarżącą a M. H. ustały prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa. Oznacza to, że na skarżącej nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem biologicznego ojca. Przy tym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje fakt, że skarżąca nigdy nie wyjechała do rodziny, która ją przysposobiła. Fakt ten nie niweczy skutków prawnych prawomocnego orzeczenia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] r. Również to, że skarżąca faktycznie sprawuje opiekę nad M. H. nie jest wystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem świadczenie takie przyznane może być tylko osobom, o których mowa w przepisie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dlatego należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.