II SA/Sz 688/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grzegórzek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 22 lipca 2024 r., nr SKO.4110.640.2024 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Rymań z dnia 7 marca 2024 r., nr PS.5026.1124/7.55.2024.AM, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz Skarżącej A. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Decyzją z dnia [...] września 2022 r. nr [...] A. K. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") ustalono odpłatność za pobyt babci, M. S., w domu pomocy społecznej (na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. znak: [...] z dnia [...] lutego 2023 r. decyzja stała się ostateczna). W powyższej decyzji z dnia [...] września 2022 r. Organ I instancji ustalił krąg zstępnych zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt M. Ś. w DPS tj. dzieci i wnuków. Organ ustalił, że zstępnymi są: M. Ś. - syn M. Ś., M. W. - wnuczka M. Ś., P. Ś. - wnuk M. Ś., A. Ś.- wnuczka M. Ś., K. Ś. - wnuk M. Ś., I. N. - wnuczka M. S., M. K. - wnuczka M. Ś., J. P. - wnuczka M. Ś. oraz A. K. - wnuczka M. Ś.. 2. W dniu 19 kwietnia 2023 r. Skarżąca złożyła wniosek, w którym, na podstawie art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2023, poz. 901 z późn. zm.) wniosła o całkowite zwolnienie z opłaty za pobyt babci w Domu Pomocy Społecznej w P.. We wniosku wskazała, iż sytuacja rodzinna i materialna uniemożliwia dokonywanie opłat. Powołała się również na posiadane zobowiązania i realizowane obowiązki wobec swojej schorowanej matki. Nadmieniła, iż powyższy obowiązek winien być wykonywany w całości przez innych zstępnych. 3. Decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] Wójt Gminy R. (dalej: "Organ I instancji") odmówił Skarżącej zwolnienia z obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej. Sprawa została rozpoznana przez Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. K. o zwolnienie z odpłatności za pobyt jej babci w DPS w P. na skutek decyzji kasatoryjnej Kolegium z dnia [...] grudnia 2023 r., znak: [...] Jak wynika z uzasadnienia decyzji, Organ I instancji wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z prośbą o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego jednocześnie prosząc o dołączenie do akt sprawy dokumentów poświadczających możliwość zwolnienia. Z wywiadu środowiskowego wynikało, iż Skarżąca nie pomaga babci, gdyż nie ma z nią kontaktu od wieku dziecięcego a babcia jest dla Skarżącej osobą obcą. Skarżąca nie deklaruje żadnej pomocy na rzecz babci, uważając, że "obowiązek spływa na obdarowanych ponieważ majątek jest znaczny i z tego majątku uzyskują dochód". Ponadto dokumentem z dnia [...] maja 2023 r. Skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, mąż natomiast gospodaruje oddzielnie ze względu na konflikt spowodowany sprawą rodzinną. Jedynym dochodem jest wynagrodzenie wynikające ze stosunku pracy, mąż prowadzi własną działalność gospodarczą, partycypuje w kosztach utrzymania córki, jak również ponosi połowę kosztów utrzymania domu (miesięczne obciążenia rodziny wyniosły [...] zł). Ponadto Skarżąca przedstawiła akt notarialny (nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r.) dotyczący ustanowienia rozdzielności majątkowej. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, iż Skarżąca jest współwłaścicielką domu o powierzchni [...] m2 oraz mieszkania w K. o wielkości [...] m2. W dniu [...] stycznia 2024 r. Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchań (zeznań) świadków tj. R. K., A. K. i D. Ś.. Ponadto dołączyła umowę o pracę oraz zaświadczenie córki dotyczące nauki w szkole średniej. Protokół przesłuchania strony i świadków oraz oświadczenie R. K. potwierdziły, że Skarżąca jest zatrudniona jest na [...] etatu. Jednomyślnie członkowie rodziny twierdzą, iż obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt M. S. spoczywać powinien na osobach obdarowanych majątkiem po M. S. m.in. na synowej, I. S., zam. [...]. Z kolei D. Ś. twierdzi, iż M. S. nigdy nie interesowała się wnuczkami, nigdy nie dawała żadnych prezentów ani pieniędzy, jednocześnie potwierdzając, że córka A. pomagała jej finansowo ze względu na jej przewlekle choroby. R. K. oświadczył, iż M. Ś. jest dla niego osobą obcą. Nadmienia, iż utrzymanie rodziny, domu, edukacja dzieci nie pozwala na wieloletnie obciążenie finansowe jego rodziny. Natomiast A. K. (córka A. K.) wskazała, iż siostra jest uczennicą klasy III szkoły średniej, potrzebuje wsparcia finansowego na korepetycje, marzeniem siostry jest zrobienie prawa jazdy, co wiąże się z dużym wydatkiem, nosi aparat ortodontyczny. A. K. jest po operacji okulistycznej i w przyszłości czekają ją kolejne zabiegi, które są drogie. Organ I instancji uznał powyższe dowody za niewystarczające. W ocenie Organu I instancji zgodnie z zasadą obiektywizmu, należałoby dać możliwość wypowiedzenia się co do tych twierdzeń przez M. Ś. i innych członków rodziny, jednak takich dowodów organy jednak nie przeprowadzają w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Organu wyłącznie wnioskodawca może przedstawić dowody, które wykazywać będą zaistnienie okoliczności stanowiących podstawę do fakultatywnego zwolnienia na mocy art. 64 pkt 7 u.p.s. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że mógł rozważyć możliwość zwolnienia Skarżącej obejmując: utrzymywanie się wraz z córką z jednego świadczenia (art. 64 pkt 3 u.p.s.), a także inne okoliczności życiowe, do których Skarżąca zaliczyła zobowiązania oraz ponoszenie kosztów opieki nad matką (art. 64 ab initio u.p.s.), a przede wszystkim na rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty (art. 64 pkt 7 u.p.s.). Organ I instancji uznał, że sytuacja Skarżącej nie jest na tyle szczególna, aby nie mogła ponieść ciężaru uiszczania opłaty, która została ustalona za miesiąc grudzień 2021 r. w kwocie [...]zł, od miesiąca stycznia do marca 2022 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie, od miesiąca kwietnia do grudnia 2022 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie, od miesiąca stycznia do miesiąca lutego 2023 r. kwotę po [...] zł miesięcznie, za miesiąc marzec 2023 r. kwotę [...]zł, natomiast za miesiąc kwiecień i maj 2023 r. po [...] zł miesięcznie. Niewątpliwie jest to kwota znaczna, jednak stan zdrowotny oraz sytuacja osobista i majątkowa Skarżącej nie kształtuje słusznego interesu w zwolnieniu z tej opłaty, który przewyższałby wartością interes społeczny przejawiający się w realizacji zasady pomocniczości, w której koszty pobytu w domu pomocy społecznej są pokrywane ze środków publicznych dopiero w ostatniej kolejności. Nie ma żadnych podstaw do przyjmowania, że kumulacja wskazanych okoliczności z koniecznością poniesienia przez Skarżącą ustalonej odpłatności w ustalonej wysokości stanowi zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania albo wprowadzenia sytuacji zagrożenia finansowego wynikającego z posiadania jednego źródła dochodu (od miesiąca maja br.), konieczności utrzymania dwóch nieruchomości i ponoszenia wydatków, w tym związanych z opieką nad matką. Organ nadmienił, iż Skarżąca posiada zasoby i możliwości, które pozwalają na poprawę sytuacji dochodowej np. sprzedaż bądź wynajem posiadanego lokalu mieszkalnego. Następnie Organ I instancji wskazał, że osobną kwestią jest ocena możliwości zwolnienia z opłaty ze względu na relacje pomiędzy Skarżącą a babcią. Zaznaczył, że organ nie może kierować się przy ocenie tej relacji argumentami związanymi z normami prawa cywilnego i rodzinnego. Rozpatrywana sprawa ma bowiem charakter administracyjny, co oznacza, że jedynie przesłanki wynikające z instytucji kształtującej zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej mogą być brane pod uwagę. Dalej, zdaniem Organu, podnoszona przez Skarżącą okoliczność - braku kontaktu i utrzymywania więzi rodzinnych z babcią - nie została wymieniona w treści art. 64 u.p.s., nie jest to bowiem ani przypadek rażącego naruszenia przez osobę kierowaną do DPS lub mieszkańca DPS obowiązku alimentacyjnego ani przypadek rażącego naruszenia innych obowiązków rodzinnych (art. 64 pkt 7 u.p.s.). Organ uznał, iż skorzystanie z regulacji określonej w art. 64 pkt 7 u.p.s. musi być zastrzeżone dla wyjątkowych sytuacji, w których osoby skierowane do DPS wykazały się szczególną niewdzięcznością względem osób, które mają ponosić koszty ich skierowania do powyższych placówek lub też w przypadku ustalenia braku jakiejkolwiek więzi rodzinnej na przestrzeni lat, czego w niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała. Organ I instancji nie można wyklucza, że to po stronie Skarżącej występowała niechęć do babci, która powstrzymywała Skarżącą przed pielęgnowaniem właściwych relacji z babcią. 4. W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "Organ odwoławczy") uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by M. Ś. rażąco naruszyła inne obowiązki rodzinne względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty. Wskazał, że Skarżąca i jej matka w zeznaniach nie poczyniły żadnego wywodu, czy Skarżąca zabiegała o kontakt z babcią, czy babcia nie chciała jakiegokolwiek kontaktu, czy kierowała wobec strony uporczywą niechęć, czy też podejmowała inne działania, które można by poczytywać za obiektywne społecznie potępiane. Innymi słowy strona nie wykazała niewdzięczności babci wobec niej. Do zeznań tych w ocenie Organu odwoławczego podchodzić należy z rezerwą ponieważ są lakoniczne i nie wskazują konkretnych zdarzeń na przestrzeni ostatnich 30 lat, a posługują się ogólnikami. Mąż strony, jak i jej córka nie wypowiadali się co do relacji na linii: A. K. - M. Ś., a wyrażali swoją ocenę, na kim ciąży obowiązek odpłatności za DPS. Organ odwoławczy podsumowując stwierdził, iż Organ I instancji dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy, dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia, a dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, o zobowiązanie przez Sąd organu administracji do wydania w określonym terminie decyzji uchylającej w całości obowiązek Skarżącej opłacania pobytu M. Ś. w Domu Pomocy Społecznej w P., a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, art. 64 pkt 3 i 7 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że wobec Skarżącej nie zachodzą przesłanki rażącego naruszenia przez M. Ś. obowiązków rodzinnych względem Skarżącej i w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku o zwolnienie skarżącej z obowiązku wnoszenia opłaty w związku z pobytem M. Ś. w Domu Pomocy Społecznej w P. pomimo, iż jak jednoznacznie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego M. Ś. zerwała ze Skarżącą wszelkie relacje ponad 30 lat temu, pomiędzy stronami przez ten czas nie było żadnego kontaktu, przy czym decyzja Babci M. Ś. o zerwaniu relacji z wnuczką A. K. była jej świadomym, akceptowalnym i planowanym wyborem przed którym nastoletnia wówczas skarżąca została postawiona, co w konsekwencji uzasadnia przyjęcie przejęcie w przedmiotowej sprawie ziszczenia się przesłanki opisanej w art. 64 ust. 3 i 7 u.s.p. polegającej na naruszeniu przez M. Ś. obowiązków rodzinnych wobec Skarżącej. - sprzeczność ustaleń organu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym mającą istotny wpływ na wynik sprawy polegającą na błędnym ustaleniu przez organ, że ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika, by M. Ś. rażąco naruszyła obowiązki rodzinne wobec wnuczki – Skarżącej, obowiązanej aktualnie do wnoszenia opłaty za pobyt Babci w Domu Pomocy Społecznej w P., podczas gdy okoliczności sprawy, twierdzeń strony, zeznań świadków w sposób jednoznaczny wynika, że M. Ś. jako babcia Skarżącej zerwała kontakty z wnuczką w okresie kiedy ta była dzieckiem, na przestrzeni 30 lat w sposób świadomy i celowy nie utrzymywała kontaktu z wnuczką, z przyczyn leżących po stronie babci nie istniały pomiędzy nimi jakiekolwiek więzy rodzinne, emocjonalne, uczuciowe, strony nie utrzymywały ze sobą żadnych kontaktów, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż M. Ś. w sposób rażący naruszyła obowiązek rodzinny wobec Skarżącej i uzasadnia przejęcie w przedmiotowej sprawie ziszczenia się przesłanki opisanej w art. 64 ust. 3 i 7 u.p.s. - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z aft. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na dokonanie przez organ w sposób dowolny, pobieżny i fragmentaryczny rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. wyjaśnień składanych przez Skarżącą A. K. oraz zeznań świadków D. Ś., A. K., R. K., którym organ odmówił nadania przymiotu pełnej wiarygodności, które w jego ocenie są lakoniczne, ogólnikowe, nie przedstawiają konkretnych zdarzeń na przestrzeni ostatnich 30 lat, podczas gdy zarówno Skarżąca i jej matka, w sposób jednoznaczny zdefiniowały fakt, że przez okres ponad 30 lat nie było żadnych kontaktów babci z wnuczką co jednoznacznie określa poziom tych relacji, a wskazywana przez organ lakoniczność ich opisu jest tego skutkiem, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie ziściła się przesłanka opisana w art. 64 ust. 3 i 7 u.p.s. - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na nie podjęciu przez organ wszystkich wymaganych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. ustalenia przyczyn z jakich doszło do zerwania pomiędzy Skarżąca a pensjonariuszką Domu Pomocy Społecznej w P. M. Ś. relacji rodzinnych, ustalenia kto ponosi winę za ich rozpad, ustalenia czy, kiedy, w jaki sposób, przez kogo podejmowane były ewentualne próby nawiązania relacji, w szczególności w sposób pobieżny, fragmentaryczny przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i przesłuchania wnioskowanych przez skarżącą świadków, co w konsekwencji skutkuje rozstrzygnięciem sprzecznym z zasadą wyczerpującego zebrania i rozparzenia w sposób swobodny przez organ całego materiału dowodowego. 6. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. 7. Skarżąca na rozprawie wyjaśniła, że kontakt z babcią (dziadkami) został zerwany po jej komunii gdy miała ok. 10 lat. Skarżąca i jej siostra nadal chciały utrzymywać kontakt z dziadkami, ale ojciec tego kontaktu zabronił. Mama Skarżącej otrzymała telefon, że mają nie przyjeżdżać do dziadków. Dalej Skarżąca wyjaśniła, że raz doszło do spotkania z dziadkami, ale Skarżąca wraz z o rok młodszą siostrą musiały opuścić dom dziadków, gdy przyjechał ojciec z nową rodziną. Dziewczynki były same a musiały wracać na piechotę do domu (z L. do G. gdzie mieszkały było ok. 15 km). Do domu dziadków nie były już więcej zapraszane. Dziadkowie też nie odwiedzali wnuczek. Rodzina ojca zerwała kontakt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. 8. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). 9. Przedmiotem rozpoznanej przez Sąd skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: "Kolegium", "Organ odwoławczy") z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...]. 10. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024, poz. 858 ze zm., dalej: "u.p.s."). Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). W art. 61 ust. 1 pkt 1-3 u.p.s. określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. W przepisie art. 61 ust. 2 pkt 1-3 powołanej ustawy wskazano reguły, według których są ustalane opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, które powinny wnosić zobowiązane podmioty. Zgodnie z art. 61 ust. 2 u.p.s., opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. Zgodnie z art. 61 ust. 2d u.p.s. w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2. Natomiast jak wynika z art. 61 ust. 2e w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2. Wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, o której mowa w ust. 2e, ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia (art. 61 ust. 2f u.p.s.). Z powołanych wyżej regulacji wynika zatem, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a w pierwszej kolejności osobą zobowiązaną do uiszczania opłat jest mieszkaniec domu. Jednocześnie przyjęta w powołanym przepisie zasada kolejności oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Podkreślić przy tym należy, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 powołanej ustawy, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie. Zastępczy charakter wnoszenia opłat przez gminę wynika z art. 61 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, wnosi opłaty zastępczo, jeżeli nie wywiązują się z tego osoby zobowiązane w pierwszej kolejności. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych w ten sposób wydatków. Artykuł 61 ust. 2f u.p.s. statuuje zasadę proporcjonalności w ponoszeniu opłaty przez kilka osób obowiązanych do jej wnoszenia, a który nakazuje organom uwzględnić okoliczność, że oprócz Skarżącej obowiązek ponoszenia przedmiotowej opłaty obciąża również inne osoby zobowiązane do jej wnoszenia. Zgodnie z treścią art. 64 u.p.s. osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli: 1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; 2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; 3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; 4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko; 5) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu; 6) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu; 7) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty. 11. Ustawa o pomocy społecznej nie wyjaśnia co należy rozumieć pod pojęciem "obowiązków rodzinnych", o których mowa w art. 64 pkt 7 u.p.s. W takim przypadku, można zatem sięgnąć do dorobku innej gałęzi prawa, jako że system prawa jest w założeniu spójny. Treść tego pojęcia można zatem odkodować poprzez art. 1008 pkt 3 k.c., który pozwala pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Orzecznictwo sądów powszechnych zapadłe na gruncie powyższej regulacji prawnej do obowiązków rodzinnych zalicza: obowiązek pomocy lub pieczy w związku ze stanem zdrowia, starością lub innymi trudnościami życiowymi, zapewnienie członkowi rodziny życia w warunkach dobrostanu psychicznego, w tym okazywanie szacunku, co w sposób oczywisty wiąże się z powstrzymywaniem się od zachowań naruszających jego godność (por. wyrok SA w Poznaniu z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt I ACa 505/20). Dla prawidłowej rekonstrukcji normy zawartej w art. 64 pkt 7 u.p.s. zasadnym jest sięgnięcie również do uzasadnienia do projektu ustawy nowelizującej u.p.s., tj. ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 66). Wskazano tam, że użyte w ustawie określenie "rażący" znaczy tyle co "wyraźny, rzucający się od razu w oczy, bardzo duży" i jest powszechnie używane, stosowane oraz poddawane sądowej wykładni od kilkudziesięciu lat na gruncie prawa cywilnego (chociażby "rażące uchybienia" - art. 303 z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, dalej: "k.c.", "rażąca strata" - art. 357 (1), art. 632 § 2 k.c., "rażąca niewdzięczność" - art. 898 § 1 k.c.) oraz rodzinnego ("rażąco naganne postępowanie"- art. 58 § 2 z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, dalej: "k.r.o.", "rażące zaniedbanie obowiązków wobec dziecka" - art. 111 § 1 k.r.o.). Użycie tego wyrażenia na gruncie projektowanego art. 64 pkt 7 u.s.p., zdaniem projektodawcy, jest zatem uzasadnione, gdyż organ będzie dokonywał oceny kwestii wypełniania obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty (a więc obowiązków o charakterze prawnorodzinnym, czyli cywilnym sensu largo). Pojęcie "inne obowiązki rodzinne" obejmuje natomiast obowiązki szczegółowo zdefiniowane w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej i relacji pomiędzy rodzicem a dzieckiem. Funkcjonuje również z powodzeniem w doktrynie prawnej. I tak wśród obowiązków rodzinnych wskazać należy: obowiązek wzajemnego szacunku i wspierania się rodziców i dzieci (art. 87 k.r.o.), obowiązek wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka z poszanowaniem jego godności i praw (art. 95 § 1 k.r.o.), obowiązek troszczenia się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka (art. 96 § 1 k.r.o.), obowiązek przygotowania dziecka do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień (art. 96 § 1 k.r.o.), obowiązek rodziców i dzieci utrzymywania ze sobą kontaktów (art. 113 k.r.o.), obowiązek dopełnienia czynności związanych ze zgłoszeniem dziecka do szkoły, obowiązek zapewnienia regularnego uczęszczania dziecka na zajęcia szkolne czy obowiązek zapewnienia dziecku warunków umożliwiających przygotowywanie się do zajęć szkolnych (art. 40 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe). Zgodnie z doktryną pojęcie obowiązków rodzinnych może być zatem interpretowane szeroko. Do kategorii tej można zaliczyć zarówno obowiązki wynikające z przepisów prawa (np. obowiązek alimentacyjny, obowiązki wynikające z k.r.o.), jak i powinności czysto społeczne lub moralne (por. J. Knabe, Komentarz do art. 1008 Kodeksu cywilnego, w: J. Ciszewski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz). W pojęciu niedopełnienia obowiązków rodzinnych mieści zaś się takie zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r., sygn. akt II CKN 1397/00; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa 1201/12, LEX nr 1623875; E. Skowrońska-Bocian, J. Wierciński, Komentarz do art. 1008 Kodeksu cywilnego, LEX). W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że wprowadzona zmiana w zakresie przesłanki z pkt 7 art. 64 u.p.s. zrodziła się z dostrzeżonej przez Rzecznika Praw Obywatelskich potrzeby wprowadzenia wyraźnej regulacji prawnej umożliwiającej organowi odstąpienie od obciążania odpłatnością za pobyt w domu pomocy społecznej w sytuacji, gdy zobowiązanie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (na wzór art. 1441 k.r.o.). Jak wskazano, RPO dostrzegł potrzebę zmiany prawa gdyż obowiązująca dotychczas regulacja nie pozwalała m.in. krewnym na uchylenie się od obowiązku ponoszenia opłaty w sytuacji, kiedy jego nałożenie nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na szczególne okoliczności (na przykład zobowiązanie do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej dotyczy osoby, która opuściła dawno rodzinę, nie realizowała obowiązku alimentacyjnego itp.). Potrzebę taką dostrzegł również Rzecznik Praw Dziecka, w przypadkach gdy chodzi o odpłatność za rodziców, "którzy całe życie nie interesowali się swoim dzieckiem i nie dokładali jakichkolwiek starań do jego wychowania, utrzymania, nie wywiązywali się z odpowiedzialności rodzicielskiej". Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 października 2023 r. (sygn. akt VIII SA/Kr 453/23), w ramach przesłanek wskazanych w pkt 7 należałoby uwzględnić długotrwałe niepłacenie alimentów lub ich przekazywanie w niepełnym wymiarze, porzucenie dziecka, długotrwałe niesprawowanie nad nim opieki, zmuszanie go do pracy lub działalności przestępczej, stosowanie przemocy. Trzeba zaznaczyć, że okoliczności, na które zamierza powołać się osoba zobowiązana do wnoszenia opłaty za DPS, muszą być rażące i muszą zostać udowodnione. Nie wymaga się co prawda przedłożenia orzeczenia sądu, niemniej konieczne jest przedstawienie dowodów w postaci dokumentów (np. decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na skutek bezskuteczności egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego) lub innych, w tym zeznań świadków. 12. Decyzja organu pomocy społecznej podejmowana na podstawie art. 64 u.p.s., jest decyzją uznaniową, zatem organ z jednej strony - nie jest zobowiązany do przyznania wnioskowanego zwolnienia, z drugiej zaś – stosując uznanie administracyjne nie stosuje "prawa łaski". W przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności związanych z sytuacją osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty, właściwy organ dokonuje oceny tych okoliczności zgodnie z wymaganiami art. 7 k.p.a., mając na względzie nie tylko słuszny interes strony wnioskującej o zwolnienie, ale także interes społeczny. Jest oczywistym zatem, iż uznaniowy charakter decyzji nie oznacza pełnej swobody w jej podjęciu. Każdorazowe rozstrzygnięcie o przyznaniu bądź odmowie zwolnienia z obowiązku odpłatności, organ winien uzasadnić, odnosząc się do wszystkich powoływanych przez stronę okoliczności w sposób wyczerpujący a przy tym pozwalający poznać sposób rozumowania organu oraz motywy mające przekonywać do podjętej decyzji (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1403/18). 13. Przenosząc powyższe na tę sprawę Sąd zauważa, że Organy obu instancji zgodnie stwierdziły, że przesłanka opisana w art. 64a u.p.s. nie zaistniała w sprawie Skarżącej. Zdaniem Sądu jednak Organy obu instancji nie zwróciły należytej uwagi na tę grupę okoliczności faktycznych, na które powoływała się Skarżąca w toku postępowania, a które mogą świadczyć (zgodnie z argumentacją zaprezentowaną powyżej) o rażącym naruszeniu przez jej babcię obowiązków rodzinnych. Do należytej oceny tych kwestii obligowały przesłanki, do których wprost nawiązuje treść art. 64 pkt 7 in fine u.p.s. w zakresie wyrażenia: (...) lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty. Zasadny jest zatem zarzut Skarżącej iż M. Ś. mogła rażąco naruszyć rodzinne obowiązki poprzez brak jakiegokolwiek zainteresowania losem dziecka a także konieczność opuszczenia domu przez wnuczkę, czym doprowadziła do całkowitego zerwania więzi rodzinnych ze Skarżącą. Dodatkowo należy wskazać, że nie ulega wątpliwości, że babcia i wnuczka są z przyczyn biologicznych członkami rodziny. Biorąc pod uwagę stopień pokrewieństwa, wypada uznać, że od strony formalnej są to bliscy członkowie rodziny. Jeżeli babcia właściwie wypełnia rolę społeczną "babci", jest obecna w życiu wnuczki, wnuka od dnia ich narodzin, współuczestniczy w procesie ich wychowania, poznawania świata, opieki, a relacje między nimi są bliskie, ciepłe i serdeczne, to taka więź nakazuje uznać babcię za osobę z grona najbliższych członków rodziny. (por. wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt II Ca 185/17). Same więzi emocjonalne – zarówno te o pozytywnym, jak i negatywnym charakterze – nie są wystarczające dla uznania bliskości między jednostkami. Jej istnienie musi być potwierdzone za pomocą zewnętrznych, behawioralnych przejawów istnienia tej więzi. Analizie jest tutaj poddawana długotrwałość relacji, częstotliwość spotkań, ich intensywność oraz ich wpływ na całokształt życia jednostki. Obrazuje to poniższa wypowiedź: "(...) częstotliwość kontaktów pomiędzy powódką a zmarłą oraz ich charakter i intensywność świadczą o tym, że pomiędzy ww. osobami istniała silna i pozytywna wieź emocjonalna" (por. M. Drapalska-Grochowicz Marlena, Znaczenie bliskości w orzecznictwie sądowym – dwa obrazy więzi międzyludzkich.). Sąd zauważa także, wbrew argumentom Organów, że Skarżąca nie wykazywała zainteresowania w zainicjowaniu kontaktu z babcią, że przerzucanie odpowiedzialności za kontakty z dorosłym na dziecko (gdy babcia zerwała z wnuczka kontakty ta miała ok 10 lat) nie zasługuje na aprobatę. W tej relacji bowiem występuje dysproporcja (z racji choćby wieku, świadomości, odpowiedzialności za swoje czyny i decyzje, możliwości przewidywania konsekwencji swoich zachowań itp.) Przekazane do Sądu akta administracyjne potwierdzają jednoznacznie, że Skarżąca opierała swe żądanie zwolnienia od opłaty za pobyt w d.p.s. na wskazywaniu takich zachowań swej babci, które w ślad za rozwiniętą doktryną i orzecznictwem sądów powszechnych przytaczanym powyżej, odpowiadają pojęciu rażącego naruszenia innych obowiązków rodzinnych – art. 64 pkt 7 u.p.s. Już bowiem w pierwotnym wniosku Skarżąca wskazywała, że w jej ocenie obowiązek dokonywania opłat za pobyt M. Ś. w domu pomocy społecznej powinien być wykonywany także przez innych zstępnych i wnosiła o przeprowadzenie przez organ wywiadu środowiskowego. Z kolei w oświadczeniu z dnia [...] maja 2023 r., złożonym w Ośrodku Pomocy Społecznej w S. wyjaśniła, że od 30 lat nie ma kontaktu z babcią i jest ona dla niej osobą obcą. W 1995 r. babcia obdarowała całym majątkiem swojego syna J. Ś., który to umieścił ją w domu pomocy społecznej i w tym czasie korzystał z jej majątku (z oświadczenia wynika, że jest to duży majątek, obejmujący plantacje borówki, lasy i stawy.) Z kolei w piśmie z dnia [...] lipca 2023 r. Skarżąca wskazała ponownie, że organ powinien zobowiązać do dokonywania opłat osoby, które decydowały o umieszczeniu M. Ś. w ośrodku. W szczególności wskazywała na osoby bezpośrednio zobowiązane do zapewnienia babci miejsca zamieszkania w ramach służebności, w związku z darowizną gospodarstwa rolnego dokonaną na rzecz J. Ś., I. Ś., a także spadkobierców po zmarłym J. Ś. tj. I. N. i M. K.. Ważna jest również przedstawiona na rozprawie historia sprzed wielu lat, która doprowadziła do zerwania relacji z babcią. Oceniając spełnienie przesłanki z art. 64 pkt 7 u.p.s. organ winien dopuścić wszystkie istotne dla sprawy dowody, w tym powoływane przez Stronę skarżącą oświadczenia osób będących świadkami przytaczanych przez nią okoliczności. Podkreślenia wymaga, że przypadki uprawniające do zwolnienia z odpłatności, ujęte w art. 64 u.p.s., zostały wymienione tylko przykładowo, dlatego przy badaniu zasadności zwolnienia organ powinien podjąć trud interpretacyjny polegający na wyważeniu nie tylko sytuacji materialnej strony, jej stanu zdrowia, występowania zdarzeń losowych, ale również braku relacji rodzinnych bądź ich negatywnego charakteru między osobą obowiązaną do odpłatności a członkiem rodziny korzystającym z DPS (por. E. Żołnierczyk, Szczególne okoliczności dotyczące relacji pomiędzy członkami rodziny jako dopuszczalność zwolnienia z odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej. Glosa aprobująca do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 31 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 590/21). 14. Z akt sprawy wynika, że Organy obu instancji prowadząc postępowania skupiły się głównie na ustaleniach odnoszących się do sytuacji dochodowej, wydatkowej i majątkowej Strony, a w ogóle nie starały się zweryfikować wystąpienia przesłanki określonej w art. 64 ust. 7 u.p.s. Wprawdzie konieczne jest podkreślenie, że przepis ten przenosi częściowo ciężar dowodu na osobę, która na podstawie tej regulacji wnosi o zwolnienie z odpłatności, jednakże stwierdzenie to nie świadczy o tym, że organ nie powinien dokonywać żadnych czynności wyjaśniających. Zwrócić tez należy uwagę na wyrok NSA z dnia 23 października 2020 r., (sygn. akt I OSK 1109/20), w którym sąd wyraźnie wskazuje, że wzajemna relacja osób zobowiązanych do ponoszenia opłat na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., nie ma charakteru wyłącznie formalnego i procesowego i nie może być rozpatrywana jako przypadek współuczestnictwa formalnego. Art. 61 ust. 2f u.p.s., statuuje zasadę proporcjonalności w ponoszeniu opłaty przez kilka osób obowiązanych do jej wnoszenia, a który nakazywałby organom uwzględnić okoliczność, że oprócz Skarżącej obowiązek ponoszenia przedmiotowej opłaty obciąża również inne osoby zobowiązane do jej wnoszenia. Słuszny jest zarzut Skarżącej, iż Organy nie dokonały przesłuchania pozostałych zstępnych, szczególnie w kontekście odmowy dania wiary zeznaniom i oświadczeniom członków najbliższej rodziny Skarżącej, tj. mężowi, matce i córce. W aktach sprawy brak jest również jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej ustalenia co do innych postępowań w sprawie ustalenia opłaty w stosunku do innych zobowiązanych członków rodziny (lub dowodów na podstawie jakich zwolniono ich z takiej opłaty). Sąd zauważa, że wzywano Skarżącą do przedłożenia dokumentów, podczas gdy jednocześnie nie uwzględniono jej wniosku o przesłuchanie innych zstępnych. Z akt sprawy wynika, że w kosztach opłaty za pobyt p. Ś. w DPS partycypuje 9 osób. Organ prowadził zatem postępowania w sprawach pozostałych członków rodziny, w których trakcie mógł także pozyskać informacje w sprawie relacji łączących Skarżącą i pensjonariuszkę. Trudno bowiem oczekiwać by to Skarżąca dysponowała (zwłaszcza) dokumentami na okoliczność braku relacji i więzi z babcią. Tego typu ustaleń można było uzupełniająco dokonać w drodze przesłuchania świadków, których dane są w posiadaniu Organu i z którymi to osobami jako zobowiązanymi Organ albo zawierał umowy albo wydawał w stosunku do nich decyzje ustalające opłatę. Złożone na rozprawie zeznania Skarżącej wskazują, iż Skarżąca miała 10 lat gdy wraz z młodszą siostrą zostały zmuszone do samotnego piętnastokilometrowego powrotu z domu babci do domu. Trudno oczekiwać od Skarżącej aby z tamtego okresu posiadała jakiekolwiek dokumenty świadczące o zerwaniu więzi przez babcię a także ojca i jego rodzinę. Organy jednak nie zbadały w jaki sposób doszło do zerwania więzi z babcią, jak te relacje wyglądały na przestrzeni lat, zwłaszcza, iż relacji babcia-wnuczka ze względu na swoją specyfikę nie można zrównać z relacją dziecko-rodzic. Natomiast z uzasadnienia decyzji oraz zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, na podstawie jakich dowodów Organy uznały, że to Skarżąca wykazywała niechęć do babci. W ocenie Sądu organy zatem wybiórczo dokonały wyboru okoliczności decydujących o obciążeniu Skarżącej płatnością za pobyt, nie wzięły pod uwagę całkowitej nieobecności M. Ś. w życiu Skarżącej. Nieobecność ta, przejawiająca się całkowitym brakiem zainteresowania wobec Skarżącej niewątpliwie może stanowić rażące naruszenie obowiązków rodzinnych. 15. Podkreślenia ponownie wymaga, że stosowanie przepisów o zwalnianiu z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej wymaga uwzględnienia różnych zasad i wartości, a także rozstrzygania konfliktów pomiędzy przeciwstawnymi interesami. Pierwszym z argumentów przemawiającym za uwzględnieniem wniosku są powody finansowe, zaś druga grupa argumentów dotyczy sfery aksjologicznej. Tym samym równie istotne dla oceny wniosków w sprawie są względy moralne i elementarne poczucie sprawiedliwości, a także kierowanie się przez organ zasadą słuszności. Zwłaszcza przy analizie okoliczności wskazanych w pkt 7 art. 64 u.p.s. (mającej zastosowanie w sprawie) wartości i zasady prawa nie mogą być pomijane. W szczególności chodzi tu o zasadę sprawiedliwości społecznej oraz o uwzględnienie aksjologii konstytucyjnej. Judykatura zauważa, że automatyczne włączenie wszystkich ustawowo wskazanych osób do grona ponoszących odpowiedzialność finansową za pobyt w DPS i uzależnienie tej odpowiedzialności wyłącznie od wysokości uzyskiwanych dochodów (co miało miejsce w sprawie), w niektórych sytuacjach byłoby niemożliwe do pogodzenia z zasadą sprawiedliwości społecznej i dyrektywami demokratycznego państwa prawa. Organ nie może ograniczać się zatem wyłącznie do analizy sytuacji dochodowej osoby zobowiązanej do partycypowania w opłacie za pobyt w domu pomocy społecznej. Dlatego też, podejmowanie decyzji w granicach wyznaczonych przepisami art. 64 u.p.s. musi poprzedzać dogłębna analiza stanu faktycznego oraz uwzględnienie wartości chronionych przez porządek prawny i przy rozważaniu wszystkich (a nie tylko wybiórczo wybranych przez organ) okoliczności podniesionych przez osobę wnioskującą o zwolnienie, co z kolei winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętych decyzji. W tym zakresie konieczne jest więc przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. 16. Zważyć w tym miejscu należy, że kontrolowana decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji zostały wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania - przede wszystkim art. 11 k.p.a., tj. zasady przekonywania, w myśl której z decyzji musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Analiza zaskarżonych decyzji wskazuje, że argumenty Skarżącej dotyczące braku uwzględnienia okoliczności jej relacji z babcią a także brak przesłuchania pozostałych zstępnych zostały pominięte, jedynie z uwagi na brak przedłożenia przez Skarżącą stosowanych dowodów w sprawie. W realiach sprawy powyższe niewątpliwie stanowiło także naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a. 17. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd postanowił zatem uwzględnić skargę, bowiem jak podniesiono w jej zarzutach, decyzje Organów obu instancji pomijają istotne w świetle prawa materialnego okoliczności faktyczne, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, doszło do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z. art. 64 pkt 7u.p.s., co mogło mieć istotny wpływ na odmowę zwolnienia Skarżącej z opłaty za pobyt babci w DPS. W związku z powyższym Sąd uchylił decyzje Organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c i art. 135 p.p.s.a. 18. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią rozważania Sądu dotyczące stosowania art. 64 ust. 7 u.p.s. i dokonają dokładnych ustaleń w zakresie przesłanek wskazanych w tych przepisach. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołanych w uzasadnieniu pochodzą z bazy dostępnej na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl