II SA/Sz 689/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), cofnął E.B. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie kategorii A, B, C, BE, CE, T w związku z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Decyzji tej organ, w oparciu o art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższego rozstrzygnięcia E.B. odwołał się wnosząc o jej uchylenie w całości jako niezgodnej z wcześniejszą ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego i tym samym niecelową (niezgodną z prawem). W uzasadnieniu odwołania wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] Kolegium potwierdziło, iż kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji może poddać się w dowolnie wybranym terminie, bez możliwości wydania przez Starostę decyzji o cofnięciu uprawnień. Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji, w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jest to norma bezwzględnie obowiązująca, co oznacza, że organ I instancji nie ma możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, a obowiązany jest wykonać dyspozycję przewidzianą w ustawie, tj. cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku, kiedy osoba skierowana nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Dalej Kolegium podało, że decyzją z dnia [...] Starosta skierował E.B., na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, tj. w zakresie kategorii A, B, C, BE, CE i T prawa jazdy. Decyzja Starosty z dnia [...] wydana została jako rozstrzygniecie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez skarżącego uprawnień z powodu uzyskania 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy, przez co z dniem jej otrzymania przez skierowanego ([...]) stała się ona ostateczna i wykonalna. Kolegium zwróciło uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż w przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy mowa jest wyłącznie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji. Przepis ten nie określa terminu sprawdzenia kwalifikacji, ani też nie przyznaje organowi uprawnień do decydowania, w jakim czasie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2007 roku, sygn. akt I OSK 35/09 z dnia 25 listopada 2010 roku sygn. akt I OSK 190/10). Nadto jeżeli przepisy ustawy o ruchu drogowym nie zawierają odmiennych unormowań ustawowych i nie przewidują możliwości odmiennego uregulowania przez organ kwestii wykonalności przedmiotowego skierowania, to niesporne jest, że podlega ono wykonaniu z dniem, w którym orzeczenie o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdu stanie się ostateczne. Adresat takiej decyzji zobowiązany jest zatem do niezwłocznego wykonania ostatecznego orzeczenia, a tym samym do niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Organ każdorazowo ocenia, kiedy w okolicznościach danej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku, a w konsekwencji, kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Reasumując Kolegium uznało, że ponad dwuletni okres od chwili kiedy decyzja kierująca na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stała się ostateczna, był okresem wystarczająco długim, aby w tym czasie poddać się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje. Niespełnienie tego obowiązku przez E.B. upoważniło organ do wydania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną E.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji Starosty z dnia [...] i umorzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w jego ocenie postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień stało się bezprzedmiotowe w wyniku odbycia przez skarżącego dniu [...] szkolenia w trybie art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem E.B. fakt, że odbył szkolenie, spowodowało zmniejszenie ilości punktów, dlatego postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie organów obu instancji odpowiada prawu. Na wstępie - z uwagi na treść wniosków zawartych w skardze - wyjaśnić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ograniczenie tych kompetencji do funkcji kontrolnej powoduje, że sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej, lecz w postępowaniu sądowym ocenia legalność wydanych przez nie aktów administracyjnych. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżone rozstrzygnięcie dotknięte jest istotną wadą prawną, sąd eliminuje ten akt z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności - stosownie do uregulowań przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do podjęcia decyzji administracyjnych, w tym orzekania o umorzeniu postępowania administracyjnego. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Zgodnie z art. 140 ust.1 pkt 4 lit. a, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty: b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z treści powołanego art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, iż cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym nie następuje automatycznie z mocy prawa, ale jest następstwem zaistnienia przesłanek przewidzianych prawem. Przesłanką cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem jest niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Bezsporne jest, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Kwestią sporną jest natomiast liczba punktów przypisana skarżącemu za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a konkretnie zmniejszenie tej liczby w związku z odbytym szkoleniem. W ocenie Sądu, zarzuty skarżącego dotyczące tego, iż odbył w dniu [...] szkolenie w trybie art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, mogły być podnoszone w postępowaniu o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, prowadzonym na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W niniejszym postępowaniu brak jest podstaw do kontrolowania czy decyzja o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana została prawidłowo. Obowiązkiem organu było ustalenie tylko czy decyzja ta została przez skarżącego wykonana. Zdaniem Sądu, słusznie też organy wskazały, iż upływ ponad dwóch lat od czasu gdy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stała się wykonalna, był okresem wystarczająco długim aby skarżący mógł poddać się egzaminowi sprawdzającemu. Jak wynika z akt sprawy skarżący zgłosił się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego i ustalił termin egzaminu na dzień [...], następnie zmienił termin na dzień [...], jednak w końcu nie przystąpił do egzaminu. Należy mieć tu na uwadze, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ma również na celu zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, dlatego skarżący zobowiązany był poddać się egzaminowi sprawdzającemu bez zbędnej zwłoki. W rezultacie prawidłowo organy przyjęły, iż w ustalonym stanie faktycznym, skoro skarżący nie podał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, spełniona została przesłanka do cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdem. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.