II SA/Sz 693/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "K. na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 5 września 2023 r. nr LII/1458/23 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania "Śródmieście Północ – P. Skargi, Felczaka" w Szczecinie postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej uiszczoną kwotę wpisu sądowego w wysokości (słownie: [...]) złotych. Pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" przy [...] w S. (dalej "skarżąca", "Wspólnota") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 5 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania [...]" w S.. Wnosząc o wyeliminowanie zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego ewentualnie uchylenie, zarzuciła jej naruszenie przez Gminę Miasto S. prawnego i faktycznego interesu skarżącej poprzez: - zamieszczenie w planie ustaleń faworyzujących planowane inwestycje, przez dyskryminowanie zrównoważonego i utrwalonego ładu przestrzennego jak w § 4 ust. 4 pkt 10 oraz § 8 ust. 3 pkt 4 planu, przez niewspółgrające z ustawowymi zasadami tworzenia planów, - nieustalenie właściwych norm zasadniczych, wg wskazania w § 8 ust. 3 pkt 4 lit. d planu, które zabezpieczałyby obszar planu i jego mieszkańców przed ekspansją nowych form, nadmiernej zabudowy i zagospodarowania terenu, zabudowy o cechach niespecyficznych dla objętego planem obszaru, - brak poszanowania dla zieleni miejskiej i powierzchni biologicznie czynnej oraz ograniczanie wskaźnika do poziomu 5% podczas, gdy nakazany wskaźnik wynosi 50% takimi zapisami jak w § 4 ust. 4 pkt 12 i pkt 14 lit. b planu oraz podejmowanie w tym aspekcie przez Gminę szkodliwych dla osób trzecich czynności, przez roboty geodezyjne nie dopuszczone planem, - niewłaściwe ustalenie w § 4 ust. 4 pkt 10 planu wskaźnika intensywności zabudowy na poziomie od 0 do 4 dla nowej inwestycji planowanej w strefie wydzielenia 1.1MW w sytuacji gdy typowy wskaźnik intensywności zabudowy dla działek budowlanych istniejących na obszarze planu wynosi od 0,36 a 0,89 t.j.<1, co rażąco narusza ustalenie § 8 ust. 3 pkt 4 lit. d planu, - pominięcie w planie problematyki scalania i wtórnego podziału gruntów, przez ustalenia zawarte w § 4 ust. 7 pkt 1 i 2 planu, i prowadzenie wbrew tym zapisom scalenia i podziały m.in. w tzw. wydzieleniu 1.1.MW w obszarze planu, - wewnętrzną sprzeczność postanowień zaskarżonej uchwały w sytuacji, gdy teren obszaru planu został ustalony strefą ochrony zieleni miejskiej § 4 ust. 2 ust. 1 planu oraz strefą ochrony konserwatorskiej historycznej struktury przestrzennej § 4 ust. 3 ust. 1 i 2 planu przy jednoczesnym takim sformułowaniu zasad zagospodarowania strefy 1.1MW która prowadzi do nadmiernego zagospodarowania przestrzeni kosztem istniejącej zabudowy, z istotnym wpływem na istniejącą infrastrukturę urządzeń sanitarnych i kanalizacyjnych w sposób sprzeczny z ogólnym charakterem terenu dla którego plan został uchwalony, - ukształtowanie zasad zabudowy wydzielenia 1.1MW w sposób dowolny bez adekwatnych ograniczeń wielkości ewentualnej inwestycji sprzecznie z ograniczeniami przewidzianymi i koncepcją zabudowy wyrażoną w zaskarżonej uchwale, w tym zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 4 lit. d uchwały. Dodatkowo uzasadniając naruszenie interesu faktycznego i prawnego skarżąca wywiodła, że jest Wspólnotą Mieszkaniową zlokalizowaną w budynkach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego wydzieleniem 1.1MW. na którym plan przewiduje zabudowę wielorodzinną o kubaturze i parametrach odbiegających od utrwalonego charakteru zabudowy sąsiedzkiej. Budowa budynków wielorodzinnych mieszkaniowych o parametrach wyrażonych w planie doprowadzi do znaczącego zacienienia nieruchomości skarżących w ciągu dnia, zwiększenia hałasu generowanego przez użytkowników nowych budynków i ich zaplecza technicznego, wzrostu natężenia ruchu samochodowego oraz deficytu miejsc parkingowych w otoczeniu, nadmiernego obciążenia sieci kanalizacyjnej i deszczowej, obniżenia wartości nieruchomości skarżących wskutek utraty willowo-ogrodowego charakteru otoczenia, zwiększenie ryzyka zalań sąsiednich nieruchomości ( w tym skarżącej) w związku z zaburzeniem naturalnej retencji wód opadowych. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały oraz nakazanie wstrzymania czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu na sprzedaż nieruchomości położonej w S., obejmującej teren wydzielenia wewnętrznego 1.1MW. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wykazania przez skarżącą naruszenia interesu prawnego, ewentualnie oddalenie. Argumentując stanowisko w zakresie odrzucenia skargi organ wywiódł, że wskazane przez skarżącą argumenty w żaden sposób nie prowadzą do uznania, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny, którego naruszenie winno być wyraźne, bezpośrednie, realne i indywidualne odnoszące się do określonej normy prawnej i konkretnego podmiotu. Nadto dla możliwości zastosowania art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym naruszony musi zostać interes prawny a nie faktyczny. Odnosząc się do poszczególnych hipotetycznych naruszeń interesu prawnego wskazanych przez skarżącą organ zwrócił uwagę, że postanowienia planu zawierają uregulowania mające zapobiegać wystąpieniu tych zdarzeń, przy czym podkreślił, że działka na której zlokalizowany jest budynek skarżącej położona jest w odległości ok. 53 m od terenu 1.1MW i ok. 67 m. od planowanej zabudowy. Wskazana odległość eliminuje zatem problematykę zacieniania budynku należącego do skarżącej; obsługa komunikacyjna działki inwestycyjnej wskazana została od al. [...] i nie powinna mieć znaczącego wpływu na zwiększenie uciążliwości w rejonie budynków przy ul. [...]; z uwagi na wskazaną znaczną odległość przyszłej zabudowy nie jest możliwe, określenie, czy spowoduje ona obniżenie wartości nieruchomości skarżącej; ryzyko zalań zostało zminimalizowane przez wprowadzenie w planie miejscowym obowiązku stosowania rozwiązań polegających na zagospodarowaniu całości lub części wód opadowych i roztopowych w miejscu ich powstania, w ilości określonej przez gestora na etapie wydawania warunków technicznych przyłączenia do sieci. Organ podkreślił, że poruszane przez skarżącą w zarzutach kwestie powinny być rozpatrywane dopiero na etapie szeroko pojętego procesu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi podstawa do jej odrzucenia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim unormowaniem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, dalej: "u.s.g.") zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zatem przed dokonaniem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, sąd zobowiązany jest zbadać, czy akt ten narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Dopiero ustalenie, że strona skarżąca posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Przepis ten determinuje legitymację skargową, a także – zwłaszcza w przypadku kontroli aktów prawa miejscowego takich jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem. W konsekwencji ewentualne uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny oraz wynikać z normy prawa kształtującej sytuację prawną tego podmiotu, a zatem odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego dany akt i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który występuje, gdy podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej. Z kolei naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01). Skarżąca więc musi wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jej prawem chronionego interesu lub uprawnienia, a także wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, pozbawiając ją pewnych uprawnień, czy też uniemożliwiając ich realizację. W rozpatrywanej sprawie skarżąca swoją legitymację skargową wywodzi z prawa własności nieruchomości zlokalizowanej w sąsiedztwie terenu objętego wydzieleniem 1.1MW na którym według planu przewiduje się budowę budynków wielorodzinnych mieszkaniowych, podnosząc, że ich realizacja doprowadzi do zacienienia nieruchomości skarżących, zwiększenia hałasu generowanego przez użytkowników nowych budynków i ich zaplecza technicznego, wzrost natężenia ruchu samochodowego i deficyt miejsc postojowych, nadmierne obciążenie sieci kanalizacyjnej i deszczowej, obniżenie wartości nieruchomości skarżących wskutek utraty willowo-ogrodowego charakteru otoczenia oraz zwiększy ryzyko zalań sąsiednich nieruchomości. Okoliczności te, w ocenie strony skarżącej, świadczą o istnieniu jej interesu prawnego oraz legitymacji skargowej w zakwestionowaniu zaskarżonej uchwały w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu analiza powyższych zarzutów prowadzi do wniosku, że skarżąca nie wykazała, aby zaskarżona uchwała ingerowała w jej indywidualną sferę prawną. Jak już wskazano naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01). Przede wszystkim zaś, musi mieć umocowanie w konkretnych przepisach prawa materialnego, z których wynika konkretne oddziaływanie na sferę prawną skarżącej, objawiające się w uszczupleniu jej uprawnień lub przysporzeniu obowiązków. Wbrew przekonaniu skarżącej powołane w skardze okoliczności nie świadczą o istnieniu po jej stronie naruszenia interesu prawnego uprawniającego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, a jedynie o istnieniu interesu faktycznego, który w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest wystarczający do uznania legitymacji skarżącej. Od interesu prawnego należy bowiem odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy w określony sposób, lecz dla którego z przepisu prawa nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, że zaskarżona uchwała w jakikolwiek sposób ogranicza jej prawo własności, nie wskazała bowiem na żadne ograniczenia w korzystaniu ze swoich praw, czy ich pozbawienia w związku z podjętą uchwałą. Tym samym, nie wykazała w niniejszej sprawie, że zaskarżone przepisy uchwały naruszają jej interes prawny. Zaskarżony plan nie zmienia przeznaczenia nieruchomości skarżącej, ani nie narusza istoty jej prawa własności. Skoro zakwestionowane unormowania planu miejscowego nie naruszają interesu prawnego skarżącej, należało przyjąć, że skarżąca nie jest uprawniona do zaskarżenia uchwały w przedmiocie niniejszego planu. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały oraz o nakazanie wstrzymania czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu na sprzedaż nieruchomości położonej w S., obejmującej teren wydzielenia wewnętrznego 1.1MW Sąd stwierdza, że ich rozpoznanie wobec odrzucenia skargi stało się bezprzedmiotowe. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.