II SA/Sz 699/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-10-04

Skład orzekający: Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dozorcy przysługuje wynagrodzenie za przechowywanie i holowanie pojazdu usuniętego z drogi, jeśli nie podjął działań zmierzających do uzyskania zapłaty od właściciela pojazdu, a umowa o współdziałaniu z Policją wygasła?
Ratio decidendi
Dozorcy przysługuje wynagrodzenie za przechowywanie i holowanie pojazdu, jeśli spełnione są przesłanki z art. 102 i 103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak podjęcia przez dozorcę działań zmierzających do uzyskania zapłaty od właściciela pojazdu nie stanowi automatycznie podstawy do odmowy przyznania wynagrodzenia, jeśli organ egzekucyjny nie uzupełnił materiału dowodowego w sposób zgodny z wytycznymi sądu i nie dokonał własnych ustaleń co do wysokości należnego wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie wynagrodzenia za holowanie i dozór pojazdu. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania wynagrodzenia, wskazując na niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez dozorcę oraz brak podjęcia działań w celu uzyskania zapłaty od właściciela pojazdu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i dokonania własnych ustaleń co do wysokości wynagrodzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy, które nie uzupełniły materiału dowodowego w sposób zgodny z wytycznymi sądu, WSA ponownie uchylił zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej I. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...], Nr [...], odmówił byłym wspólnikom Spółki A., przyznania wynagrodzenia za holowanie i dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], za okres [...]. Organ ustalił, że pismem z [...] (następnie uzupełnionym w dniu [...]) I.C. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie oraz holowanie pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...] od [...] do dnia odbioru pojazdu z parkingu. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że podstawą holowania, a następnie parkowania pojazdu, którego dotyczy wniosek, była umowa z [...] zawarta pomiędzy Komendantem Miejskim Policji a Spółką A., której była wspólnikiem, a która to spółka usunęła pojazd z drogi i następnie przechowywała go na parkingu strzeżonym. Na podstawie cennika będącego załącznikiem do wskazanej umowy zażądała za przechowywanie samochodu stawki [...] zł + VAT za dobę, a za usunięcie pojazdu [...] zł + VAT. W toku prowadzonego postępowania, D.S. oświadczył, że przyłącza się do sprawy jako strona, wyjaśniając, że od czasu rozwiązania spółki wszelkie należności przypadają wspólnikom w udziale po 50%. Z kolei I.C. precyzując wniosek - na żądanie organu – podała, iż nie obejmuje on zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że nie było podstaw do przyznania wynagrodzenia za parkowanie za okres [...] do dnia jego odbioru, tj. [...], albowiem w tym okresie, z uwagi na likwidację spółki A., faktyczne przechowywanie pojazdu marki [...] odbywało się przez spółkę B. Wynagrodzenie nie przysługiwało również byłym wspólnikom za okres po zakończeniu umowy zawartej z policją o współdziałaniu, tj. od [...] do dnia likwidacji spółki ([...]). W tych okolicznościach, istnienie stosunku dozoru miało miejsce jedynie od dnia usunięcia i rozpoczęcia parkowania pojazdu ([...]) do dnia wygaśnięcia umowy o współdziałaniu ([...]). Jednakże za ten okres wynagrodzenie jest nienależne, gdyż dozorca nie wywiązał się z obowiązków wynikających z przepisów prawa i umowy, o czym świadczy brak podjęcia działań w zakresie dochodzenia zapłaty od właściciela pojazdu, niepoinformowanie o ustaniu dozoru w związku z likwidacją spółki, nie wystąpienie w związku z likwidacją spółki o odbiór pojazdów z parkingu lub ustanowienie nowego dozorcy co do pojazdów nieodebranych, niewykazanie się należytą starannością przy przechowywaniu pojazdu. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy przyznania wynagrodzenia za holowanie i orzekł o przyznaniu łącznie I.C. oraz D.S. wynagrodzenia w wysokości [...] zł, utrzymując w pozostałej części w mocy zaskarżone postanowienie. I.C. zakwestionowała powyższe postanowienie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 299/12, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu wyroku sąd między innymi stwierdził, że podziela stanowisko organu I instancji, który wskazał, że okres dozoru przypadał od [...] do dnia [...], gdyż umowa o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów z dnia [...] pomiędzy spółką A., a policją została zawarta na okres 3 lat (§ 8 ust. 2 umowy) i wygasła z dniem [...]. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych (por. Uchwała SN z dnia 19.06.2007 r. i sygn. III CZP 46/07, postanowienie SN z dnia 11.02.2009 r., sygn. akt V CSK 332/08). Mając na uwadze, że umowa z dnia [...] wygasła w dniu [...] i nie została w tym zakresie zawarta nowa, strona utraciła status dozorcy z dniem [...], a co za tym idzie rację ma organ I instancji, twierdząc, że nie należy się skarżącej wynagrodzenie za dozór po wygaśnięciu umowy. Sąd stwierdził także, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób uznać, że skarżąca w okresie [...] wykonywała swoje obowiązki w sposób nieprawidłowy. Organ administracji publicznej powołuje się bowiem na opinię techniczną rzeczoznawcy samochodowego sporządzoną w [...] r. W niniejszej sprawie istotne jest to czy uszkodzenie i braki elementów zawarte ww. opinii nastąpiły w okresie [...] i czy ewentualne zniszczenia pojazdu powstało w wyniku działań dozorcy. W myśl bowiem art. 103 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dozorca nie odpowiada za uszkodzenie, zniszczenie lub zaginięcie zajętej ruchomości, wynikłe wskutek przypadku lub siły wyższej. Zdaniem sądu, organ administracji publicznej powinien zatem uzupełnić materiał dowodowy i ustalić kiedy i w jakim zakresie powstały uszkodzenia pojazdu. Według sądu należy też ustalić, czy w okresie istnienia stosunku dozoru organ występował o wydanie pojazdu marki [...], stosownie do treści art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem obowiązkiem sprawującej dozór jednostki jest dostosowanie się do wezwania i jego należyte wykonywanie bez uzależnienia tej czynności od uiszczenia wynagrodzenia za dozór. Odmowa dostosowania się do wydania w oznaczonym terminie przechowywanego pojazdu, który uległ następnie zniszczeniu, może stanowić podstawę odmowy wypłaty wynagrodzenia za dozór od upływu terminu wykonania obowiązku. Odnosząc się do kwestii przyznania wynagrodzenia z tytułu usunięcia pojazdu, sąd wskazał, iż ustalenia organu administracji są nieprawidłowe. W orzecznictwie podkreśla się, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (wyrok NSA z dnia 17.11.2009r., sygn. akt I OSK 585/09). Nadto z dyspozycji art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że dozorca nie tylko powinien wskazać konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić sposób obliczenia tych kwot. Dopiero wówczas, gdy dozorca zgłaszający roszczenie z tytułu zwrotu wydatków koniecznych nie przedstawi żadnych dowodów i obliczeń, konieczne jest ich ustalenie w drodze dowodów podejmowanych przez organ z urzędu. Dowody te w sprawach dozoru muszą odnosić się do kosztów ponoszonych przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. (por. wyrok NSA z dnia 18.06.2009 r., I OSK 831/08). Jednocześnie, zdaniem sądu, w orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy żądanie wynagrodzenia zgłasza jednostka wyznaczona przez organ administracji do usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingu strzeżonym na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie wchodzi w grę wynagrodzenie określone w umowie albo w taryfie, będącej urzędowo określonym wykazem stawek opłat za przechowanie. Jednostkę tą wiąże bowiem z organem stosunek administracyjnoprawny (wyrok WSA w Lublinie, sygn. III SA/Lu 683/11). Przy ustalaniu zatem kosztów holowania należy uwzględniać stawki stosowane przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe dozorujące pojazdy usunięte z drogi, co pozwala na określenie kosztów w sposób precyzyjny i w większym stopniu odpowiadający istocie tych kosztów. Reasumując, sąd za trafne uznał zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ administracji w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie odmówił przyznania I.C. oraz D.S. - byłym wspólnikom Spółki A.– wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres [...] oraz wynagrodzenia za holowanie tego pojazdu. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny sprawy jak w poprzednim postanowieniu. Mając na uwadze argumenty podniesione w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o posiadane dokumenty związane z wykonywaniem przez wspólników obowiązków wynikających z umów o współdziałaniu zawartych [...] z Policją, dokumenty związane z niedoszłą do skutku licytacją innych pojazdów wyznaczoną na dzień [...], a ponadto zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji o wskazanie w jaki sposób był sprawowany nadzór nad pojazdami przechowywanymi na parkingu Spółki A. przez Policję z uwagi na fakt, że ww. parking był w okresie przechowywania pojazdu parkingiem depozytowym Komendy Miejskiej Policji , a pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] został umieszczony na parkingu Spółki A. na polecenie funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji. Podobne wezwania zostały także skierowane do wnioskodawców oraz Spółki B., która również w pewnym okresie przechowywała pojazd. Zobowiązani nie złożyli wyjaśnień. Ponadto mając na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wydanym orzeczeniu wprost wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym w sprawach przyznania wynagrodzenia i zwrotu poniesionych wydatków przez przechowującego należy uwzględniać stawki stosowane przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe dozorujące pojazdy usunięte z drogi, co pozwala na określenie kosztów w sposób precyzyjny i w większym stopniu odpowiadający istocie tych kosztów, organ dokonał analizy materiałów zgromadzonych w postępowaniach dotyczących innych pojazdów. Analiza ta wykazała, że w okresie, w którym dozór pojazdu był wykonywany przez wnioskodawców, tj. w okresie w którym przysługiwał im status dozorców (od [...] do [...]), na terenie miasta poza Firmą C., parking depozytowy był prowadzony na rzecz organów celnych przez Spółkę D. W celu zgromadzenia dokładnych informacji na ten temat organ I instancji wezwał przechowującego oraz organy celne do wskazania obowiązujących stawek w rozliczeniach dotyczących przechowywanych depozytów i stawek za holowanie pojazdów. Organ ustalił także, że na podstawie zawartych [...] umów między Komendantem Miejskim Policji, a Spółką A., w zakresie współdziałania w usuwaniu, przemieszczaniu i parkowaniu pojazdów, w dniu [...], na wniosek funkcjonariusza Policji, wspólnicy Spółki A. dokonali w trybie art. 129 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu zdarzenia, usunięcia (holowania) z drogi pojazdu objętego niniejszym wnioskiem i umieszczenia go na parkingu strzeżonym prowadzonym przez wspólników Spółki A. Wspólnicy Spółki A. przechowywali pojazd na parkingu przy ulicy [...] do dnia likwidacji Spółki, tj. do [...]. Począwszy od [...] w wyniku przejęcia parkingu przy ulicy [...] pojazdy na wskazanym parkingu przechowywała Spółka B., która przejęła między innymi pojazd objęty wnioskiem I.C. od wspólników Spółki A. Spółka B. przechowywała pojazd do [...], kiedy wydała go Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. W chwili usunięcia pojazdu na parking strzeżony uszkodzenia dotyczyły zbitego klosza reflektora i lusterka. Pojazd określono jako brudny, skorodowany i zarysowany. Natomiast w momencie wydawania opinii technicznej, tj. w dniu [...], biegły skarbowy zaliczył ten pojazd do odpadów i zakwalifikował do złomowania i utylizacji. Nadto biegły skarbowy stwierdził, że w pojeździe brak jest pokrywy komory silnika, drzwi nadwozia kontenerowego, zamków drzwi 4 sztuk, zderzaka tylnego, kraty wlotu powietrza, reflektorów, lamp przednich, kloszy lamp tylnych, koła kierownicy. Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Z powyższego przepisu wynika, iż należności przysługują dozorcy. Mając na uwadze fakt, że pojazd został umieszczony na parkingu [...], a umowa o współdziałaniu wygasła [...] okres sprawowania dozoru nad pojazdem przypadał między [...] i wynosił 764 dni i w tym okresie istniał stosunek dozoru, a więc stosunek administracyjnoprawny między organami publicznymi, a wspólnikami Spółki A. Jako, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia dotyczył jednak okresu do dnia odbioru pojazdu z parkingu, organ rozstrzygnął o wynagrodzeniu za dozór za okres po wygaśnięciu dozoru, tj. za okres od [...] do dnia [...], odrębnym postanowieniem. Zgodnie z postanowieniami powołanych umów z dnia [...], w przypadkach usunięcia pojazdu z drogi, Spółka A. (jej wspólnicy) we własnym imieniu miała wystawiać rachunek obciążający właściciela pojazdu oraz dochodzić zapłaty za zabezpieczenie pojazdu. Co więcej umowa wyłączała możliwość żądania zapłaty od Policji w przypadkach, gdy dochodzenie i egzekucja należności od właścicieli pojazdów okazała się bezskuteczna (odpowiednio § 3 i § 4 umów z dnia 23 marca 2000 r.). Zdaniem organu I instancji, z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I C 769/07, dotyczącego powództwa wspólników Spółki A. o zapłatę za parkowanie w odniesieniu do innych pojazdów przechowywanych w związku z umową o współdziałaniu wynika, iż w odniesieniu do części pojazdów wspólnicy takie działania podjęli i okazały się one skuteczne, bowiem wspólnicy uzyskali zapłatę od właścicieli pojazdów za wykonane usługi wynikające z umowy o współdziałaniu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, wynika tymczasem, że wspólnicy Spółki nie podjęli żadnych działań zmierzających do uzyskania zapłaty za usługę holowania i parkowania pojazdu od poprzedniego właściciela pojazdu, w odniesieniu do pojazdu objętego przedmiotowym postępowaniem. I.C. wyjaśniła, że z powodu braku jakiegokolwiek stosunku cywilnoprawnego pomiędzy poprzednim właścicielem pojazdów, a nią, nie było prawnej możliwości dochodzenia należności za przechowanie i holowanie pojazdów. Brak jakichkolwiek działań w powyższym zakresie, w ocenie organu, wskazuje, że to działania wspólników Spółki co najmniej mogły przyczynić się do braku zapłaty należności, których teraz wnioskodawca dochodzi od Skarbu Państwa. Przedmiotowa przesłanka prowadzi do wniosku, że pojazd po doręczeniu Spółce informacji o właścicielu pojazdu zobowiązanym do pokrycia kosztów parkowania, przechowywano na parkingu wyłącznie wskutek niewłaściwej realizacji umowy zawartej z Policją. Zdaniem organu I instancji, brak jest zatem podstaw aby koszty takich zaniechań ponosił Skarb Państwa. W ocenie organu, za w pełni aktualny uznać należy pogląd Sądu Okręgowego w Szczecinie zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 stycznia 2008 r. o sygn. akt I C 769/07 o braku podstaw do dochodzenia zapłaty od Skarbu Państwa, w sytuacji zaniechania dochodzenia tych należności od poprzednich właścicieli, gdy obowiązek taki wynikał z umowy o współdziałaniu, która generowała stosunek administracyjnoprawny. W ocenie organu, dopiero w przypadku nie uzyskania zapłaty od właścicieli pojazdów na podstawie wystawionych i przesłanych rachunków poprzedzających dochodzenie należności na drodze sądowej, wspólnicy Spółki A. mogliby dochodzić zapłaty od Skarbu Państwa. Odmowę przyznania wynagrodzenia za holowanie pojazdu uzasadnia również fakt, wypłacenia byłym wspólnikom Spółki wynagrodzenia z tego tytułu na mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak: [...], w łącznej kwocie [...] zł (postanowienie uchylone wyrokiem WSA w Szczecinie). Organ wskazał też, że materiał dowodowy zgromadzony w wyniku stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zawartego w wyroku z dnia 14 czerwca 2012r. o sygn. akt II SA/Sz 299/12 nie pozwolił na jednoznaczne ustalenie okresu, w którym pojazd został uszkodzony, a w szczególności że do powstania uszkodzeń doszło w okresie [...]. Próby dokonania ustaleń w tym zakresie nie przybliżyły okresu powstania uszkodzeń, zatem jednoznaczna ocena spełnienia przesłanki prawidłowego wykonywania dozoru przez wspólników Spółki A. nie jest możliwa. Na powyższe postanowienie I.C. wniosła zażalenie kwestionując ustalenia organu. Jej zdaniem, twierdzenie organu jakoby brak nieprawnej egzekucji należności od właściciela pojazdu był zaniechaniem dozorcy jest bezpodstawne. Organ nie wskazuje żadnego aktu prawnego, na podstawie którego mogłaby obciążyć właściciela pojazdu kosztami holowania i parkowania. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ zgodził się z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organ I instancji i stwierdził, że przedmiotem sporu jest sposób wywiązywania się dozorcy (Spółki A.) z obowiązku, jaki na siebie przyjął podpisując umowę oraz konsekwencje wynikające z jego zastosowania lub zaniechania. Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpatrując sprawę, z powództwa wspólników Spółki A. przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego oraz Komendantowi Miejskiemu Policji, w wyroku z dnia 21 stycznia 2008 r. sygn. akt I C 769/07 (od którego Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z 22 października 2009 r. sygn. akt I ACa 568/08, oddalił apelację) o zapłatę za usunięcie z drogi i parkowanie innych pojazdów, usuniętych i przechowywanych na podstawie tych samych umów, stwierdził, że w innych sprawach wspólnicy spółki dochodzili wynagrodzenia, często skutecznie, od poprzednich właścicieli pojazdów. W uzasadnieniu tego wyroku sąd m.in. stwierdził, że nie budziło wątpliwości, że zobowiązanym do ponoszenia opłat za parkowanie (usunięcie i holowanie) jest osoba, która była właścicielem pojazdu w chwili tych zdarzeń (roszczenie ma charakter obligacyjny), a wspólnicy spółki A. dobrowolnie, w drodze umów zobowiązali się świadczyć określonego rodzaju usługi, a wynagrodzenia za ich wykonanie, domagać się od właścicieli pojazdów. Takie postanowienia nie sprzeciwiały się ani - przepisom prawa, ani właściwości stosunku prawnego jaki łączył Spółkę A. z Komendantem Miejskim Policji, ani też zasadom współżycia społecznego. Wnioskodawcy mieli bowiem możliwość, a zarazem obowiązek dochodzenia należności za parkowanie i usuwanie pojazdów (holowanie) od osób, które były właścicielami tych pojazdów w dacie zdarzeń, w związku z którymi pojazdy zostały usunięte z dróg. Z zebranego materiału dowodowego, przede wszystkim z oświadczenia I.C. z [...] wynika, że wspólnicy Spółki A. nie podjęli jakichkolwiek działań mających na celu uzyskanie wynagrodzenia za holowanie. Organ także dodał, że dodatkowe postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji nie przybliżyło okresu powstania uszkodzeń, zatem jednoznaczna ocena spełnienia przesłanki prawidłowego wykonywania dozoru przez spółkę A. nie jest możliwa. Okoliczność ta nie miała, zdaniem organu, znaczenia dla odmowy przyznania wynagrodzenia, skoro zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że Spółka A. nie wykonywała obowiązków wynikających z umów o współdziałaniu w zakresie usuwania i przemieszczania pojazdów (§ 4) oraz w zakresie parkowania pojazdów (§ 3) i to nawet mimo jednoznacznego zasygnalizowania tej kwestii w piśmie Policji z [...]. Powyższa postanowienie zostało zaskarżone przez I.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zakwestionowała ustalenia dokonane przez organ I instancji stwierdzając, że nie znajdują one oparcia w rzeczywistości. Podkreśliła, że w okresie, gdy pojazd znajdował się na parkingu zarządzanym przez Spółkę B. status dozorcy przysługiwał byłym wspólnikom Spółki A. i obejmował cały okres jego przechowywania. Odnosząc się do okresu od [...] do [...] skarżąca wyjaśniła, że umowy z komendantem nie określały okresu czasu, w którym wspólnicy będą dozorcami. Z kolei co do okresu od dnia usunięcia pojazdu do [...] I.C. zaznaczyła, że zgodnie z powszechnie obowiązującą wykładnią brak jest możliwości dochodzenia roszczeń przez przechowawcę pojazdu od jego właściciela na drodze cywilnoprawnej, a zawarte w umowie zapisy tej treści nie miały umocowania w prawie i jako sprzeczne z prawem nie obowiązywały. Ponadto strona zarzuciła organowi likwidacyjnemu naruszenie zasad postępowania wynikających z przepisów art. 7, art. 9 i art. 11 K.p.a. wskazując, że poprzez brak ze strony urzędu jakichkolwiek działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, czym narażono ją na ewidentne straty. Przede wszystkim organ nie wyjaśnił stronie, na jakie argumenty będzie się powoływał, a jednocześnie wielokrotnie w trakcie przechowania wprowadzał stronę w błąd stosując różne interpretacje oraz wskazując fałszywą drogę postępowania. Końcowo skarżąca zarzuciła, że nieprawdziwe jest stwierdzenie organu, że przesłanki wymienione w art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji warunkują przyznanie wynagrodzenia za dozór. W jej ocenie przepis ten określa jedynie obowiązki dozorcy i brak jest w nim odwołania do wynagrodzenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego postanowienia z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego postanowienia. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art.153 ww. ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej, dotyczą sposobu działania organu w toku ponownego rozpoznania sprawy, mającego na celu uniknięcie uprzednio popełnionych błędów. W świetle powołanego przepisu jednym z obowiązków sądu w niniejszym postępowaniu, było m.in. dokonanie oceny, czy uwzględnione zostały wytyczne i uwagi dotyczące wykładni oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku z dnia 14 czerwca 2012 r. W wyroku tym wytyczne dla organów ponownie orzekających w sprawie zostały sformułowane w sposób konkretny i jednoznaczny. Jak podkreślono na wstępie w niniejszej sprawie zapadł już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 299/12 uchylający wcześniej wydane postanowienia, co spowodowało konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy administracji publicznej. W uzasadnieniu tego wyroku sąd przesądził, że w okresie pomiędzy usunięciem z drogi pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...] do dnia obowiązywania umowy z Policją o współdziałaniu, pomiędzy Skarbem Państwa a podmiotem prowadzącym parking, zaistniał administracyjnoprawny stosunek dozoru, a więc od dnia [...] do dnia [...]. W tym zakresie sąd stwierdził, że "rację ma organ I instancji, twierdząc, że nie należy się skarżącej wynagrodzenie za dozór po wygaśnięciu umowy". Istnienie takiego stosunku uzasadnia natomiast zastosowanie do dozorcy przepisów zawartych w art. 102-103 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.). Oceniając zastosowanie tych przepisów, sąd w swoim orzeczeniu stwierdził, że ustalenia organu w kwestii przyznania wynagrodzenia są nieprawidłowe. Stwierdził więc konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego, bowiem dowody zgromadzone przez organy, nie dają podstaw do uznania, "że skarżąca w okresie [...] wykonywała swoje obowiązki w sposób nieprawidłowy". Sąd wskazał także, jakie sytuacje uzasadniałyby podstawę odmowy wypłaty wynagrodzenia za dozór. Jakkolwiek ponownie rozpatrując sprawę organy usiłowały przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie o jakim była mowa w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 299/12, to jednak fakt niedokonania ustaleń, w świetle tego orzeczenia, pozwalających na odmowę przyznania wynagrodzenia dozorcy spowodował, że organy odmówiły przyznania tego wynagrodzenia z przyczyn wcześniej nie podnoszonych, a mianowicie z przyczyn niewłaściwego wywiązania się I.C. i D.S. z postanowień umowy łączącej ich z Policją, a więc z przyczyn leżących całkowicie poza przepisami stanowiącymi podstawę rozpoznawania kwestii przyznania wynagrodzenia za dozór. Dodać także należy, że wyroki sądów powszechnych i prezentowana w nich wykładnia przepisów prawa cywilnego, tym bardziej nie dotycząca bezpośrednio rzeczy objętej dozorem w niniejszym postępowaniu, nie mogą być brane pod uwagę gdyż nie przyczyniają się do wyjaśnienia niniejszej sprawy (art. 75 § 1 K.p.a.). Należy dodać, że zgodnie z art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości, oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego. Dozorca obowiązany jest zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca przechowania ruchomości. Organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Art. 103 ww. ustawy stanowi natomiast, że dozorca nie odpowiada za uszkodzenie, zniszczenie lub zaginięcie zajętej ruchomości, wynikłe wskutek przypadku lub siły wyższej (§ 1). Te i tylko te przepisy ustawy odnoszą się do rozpatrzenia sprawy wszczętej wnioskiem I.C. Pomimo więc, że stosunek administracyjnoprawny powstał w okresie obowiązywania umowy pomiędzy dozorcą, a Policją, fakt niewywiązania się przez dozorcę z postanowień tej umowy - odnoszących się do obowiązku żądania zwrotu kosztów przechowywania pojazdu bezpośrednio przez dozorcę od właściciela pojazdu – obecnie, w ocenie sądu, nie ma bezpośredniego wpływu na realizację uprawnień skarżącej wynikających z art. 102 i 103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro nadal organ nie uzupełnił postępowania dowodowego w sprawie winien był, zgodnie z oceną sądu zaprezentowaną w wydanym wyroku, w braku wiarygodnego wyliczenia wynagrodzenia przedstawionego przez dozorcę, dokonać z urzędu własnych ustaleń i wyliczeń wynagrodzenia, mając na uwadze koszty ponoszone także przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. Reasumując, zdaniem sądu, zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 102 i 103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie uwzględnienie oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło