II SA/Sz 701/07

WyrokWSA w Szczecinie2008-04-23

Skład orzekający: Maria Mysiak, Stefan Kłosowski, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do umorzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja została już faktycznie zrealizowana?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do umorzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja została już faktycznie zrealizowana. Decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, a zrealizowanie robót powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. i T.M. kwestionowali decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę linii kablowej SN 15 kV. Zarzucali naruszenie przepisów Prawa budowlanego, planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Wojewody, wskazując na rozbieżności w planie zagospodarowania przestrzennego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Wojewodę, który umorzył postępowanie z uwagi na zakończenie budowy, skarżący ponownie wnieśli skargę, podnosząc m.in. brak zakończenia budowy i nieważność decyzji o warunkach zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. M. i T. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia (...( Starosta Powiatowy w K. na podstawie art. 104 Kpa i art. 28 , art. 33 ust.1, art. 34 ust.4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla X Spółka z o.o. w K. linii kablowej SN 15 kV na trasie (...( – dla zasilania stacji uzdatniania wody w M. Od powyższej decyzji odwołali się J. i T.M. – właściciele nieruchomości, przez które miała przebiegać powyższa inwestycja liniowa, wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności oraz o wyłączenie od załatwienia sprawy Starosty Powiatowego w K., albowiem organ ten pominął ich w postępowaniu, choć z mocy prawa winni być stroną. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja jest niezgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z ustaleniami planu, działka Nr 162, przez którą miała być przeprowadzona budowa linii kablowej, przeznaczona jest na cele rolne. W świetle art. 35 ust. 1 p.1 lit. a ustawy prawo budowlane winna być sprawdzona zgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czego Starosta zaniechał. W zaskarżonej decyzji nie uwzględniono warunku zawartego w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu z (...(, a mianowicie – uzyskania zgody właścicieli działek, przez które przebiega projektowane przedsięwzięcie, czym naruszony został art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b prawa budowlanego. Zarzucili też, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Starosta Powiatowy nie wszczął procedury związanej z oceną wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Planowany kabel jest ściśle powiązany funkcjonalnie z istniejącymi dwoma rurociągami wodociągowymi o średnicy 1,0 m, ujęciem wody i stacją uzdatniania wody w M. Zgodnie z § 3 p.8 lit. g ówcześnie obowiązującego rozporządzenia M.O.Ś.Z.N i L. z dnia 14.07.1998 (Dz.U.Nr.93 poz 590) - rurociągi do dalekiego przesyłu wody o średnicy 1,0 m i większej, zaliczone zostały do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Spółka poświadczyła też nieprawdę stwierdzając, że do wniosku dołączyła dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki Nr 162 obręb M., podczas gdy takiego dowodu nie dołączyła, a Starosta Powiatowy tego obowiązku nie wyegzekwował. Ponadto projekt inwestycji został opracowany na nieaktualnym podkładzie geodezyjnym, co jest sprzeczne z podstawowymi wymogami prawa budowlanego i przepisami wydanymi na podstawie prawa budowlanego. Do projektu dołączono nieaktualne uzgodnienie ZUD z (...(. W projekcie zawarto stwierdzenia, że w przedmiarze robót przyjęto karczowanie drzew i krzewów rosnących na trasie projektowanego kabla. Nie ujęto natomiast tego, czy uzyskano zgodę właściciela na karczowanie. Nie określono kosztów karczowania drzew i krzewów, w tym także kosztów ekologicznych. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia (...(, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Organ II instancji uznał, że inwestor składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę linii kablowej 15 kV dla zasilenia Stacji uzdatniania wody w M. dołączył wymaganą w art. 33 ust.2 Prawa budowlanego dokumentację tj. – projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, – dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, – decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie organu odwoławczego realizacja spornej inwestycji nie narusza ustaleń obowiązującego planu, gdyż teren wzdłuż drogi krajowej nr (...(, przez który przebiegać miała planowana inwestycja, na planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego oznaczony kolorem żółtym, został zatwierdzony uchwałą Rady Gminy w M. nr (...( ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr (...(. W ocenie Wojewody, treść art. 35 ust.1 pkt 1 lit. a/ prawa budowlanego nie daje podstawy do powtórnej oceny zgodności zamierzonej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Kwestia ta została przesądzona w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu i wiąże organy architektoniczno-budowlane do czasu, do kiedy pozostaje ona w obrocie prawnym. Oceniając dokumentację dołączoną do wniosku organ II instancji uznał, że projekt budowlany jest kompletny, sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia. Dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowią zgody współwłaścicieli terenów przez, które przebiega omawiany kabel energetyczny, natomiast w przypadku Państwa M. i T.M. oraz K. i J.M., prawo do dysponowania ich terenami, inwestor wykazał przedkładając decyzje Starosty nr (...( i nr (...( z dnia (...( ograniczające sposób korzystania z nieruchomości oznaczonych jako działki nr 162 w obrębie M. i działki nr 343/62 i 343/63 w obrębie W. Zostały one decyzjami Wojewody z dnia (...( utrzymane w mocy. W świetle powyższego organ I instancji zobowiązany był do wydania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy szczegółowo ustosunkował się także do podnoszonych przez skarżących argumentów. Powyższą decyzję ostateczną J.M. i T.M. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. W skardze wnieśli o uchylenie decyzji Starosty Powiatowego w K. z dnia (...( oraz Wojewody z dnia (...(. W pismach z dnia 30 grudnia 2004r. i 13 sierpnia 2005r. pełnomocnik skarżących zmienił żądanie wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia (...(, którą została utrzymana w mocy decyzja Starosty z dnia (...( w sprawie pozwolenia na budowę przedsięwzięcia Linia kablowa SN 15 kV na trasie (...( dla zasilania stacji uzdatniania wody w M. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili: 1. naruszenie art. 10 i art. 61 § 4 Kpa w zw. z art. 15 Kpa poprzez nie zapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym przed dwiema instancjami, 2. obrazę art. 46 ust 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, z zm.) poprzez uznanie projektowanej linii kablowej SN 15 kV za nie powiązaną technologicznie z ujęciem i stacją uzdatniania wody w M. oraz z prowadzącymi od niej nitkami wodociągów, 3. rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1b) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez pominięcie faktu, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z którą winien być zgodny projekt budowlany, była nieostateczna, 4. obrazę art. 35 ust.1 pkt.1a) cyt. ustawy prawo budowlane, poprzez uznanie, że organ budowlany jest pozbawiony możliwości samodzielnego badania zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego oraz poprawności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. 5. obrazę art. 8 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz.U. z 1999r. Nr 15 poz.139 z późn. zm.) poprzez przyjęcie za wiążący dla ustalenia przeznaczenia terenu i tym samym dla stwierdzenia zgodności inwestycji z planem, rysunku planu, a nie jego treści. Po rozpatrzeniu powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia (...( uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia (...(. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd wskazał m.in., iż organ wydający pozwolenia na budowę jest związany warunkami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jednakże organ ten nie jest zwolniony z obowiązku badania zgodności projektu zagospodarowania terenu lub działki z planem zagospodarowania przestrzennego. Gdyby organ wydający pozwolenia na budowę sprawdził zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wychwyciłby rozbieżności jakie zaistniały w części graficznej i części tekstowej planu. Jak wynika z części tekstowej działka nr 162 obr. M. posiada funkcję rolną, natomiast część graficzna tej samej działki przylegająca do drogi krajowej jest przeznaczona pod pas techniczny drogi ekspresowej. Istnieje też rozbieżność części opisowej z graficzną działek o nr 343/62 i 343/63, które w myśl ustaleń planu były przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną niską i usługi inne, zaś część graficzna wskazywałaby na przeznaczenie ich w części przylegającej do drogi pod pas techniczny drogi ekspresowej. Zauważalna rozbieżność planu zagospodarowania przestrzennego, który został zatwierdzony uchwałą Rady Gminnej M. i obowiązywał w dacie wydawania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, powinna skłonić organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę do umożliwienia właściwemu organowi rozstrzygnięcia o ewentualnej nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Organ II instancji uchylił się od o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czym – w ocenie Sądu – naruszył dyspozycję przepisu art. 35 ust.1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Rozpoznając ponownie odwołanie w wyniku powyższego wyroku Wojewoda stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane inwestor, tj. X Spółka z o.o. w K., pismem z dnia 25 stycznia 2005 r. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zakończeniu budowy wyżej opisanej inwestycji, będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji. Do zawiadomienia tego dołączono: 1. Oryginał dziennika budowy 2. Oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania inwestycji z pozwoleniem na budowę 3. Protokół odbioru technicznego robót budowlano-montażowych 4. Protokóły odbioru technicznego pasów drogowych 5. Protokół ze sprawdzenia podstawowego zabezpieczeń linii kablowej 6. Inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że budowa linii kablowej SN 15 kV na trasie (...( dla zasilenia stacji uzdatniania wody w M. gm. M. została zakończona. W tej sytuacji organ II instancji decyzją z dnia (...(, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia (...( i umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę uznając, iż w tym stanie rzeczy, zachodzą okoliczności określone art. 105 § 1 Kpa, a dalsze postępowanie w tej sprawie prowadzone będzie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sąd Administracyjnego decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Natomiast zrealizowanie robót powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Wobec wystąpienie przesłanki bezprzedmiotowości brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty. Powyższą decyzję J. i T.M. również zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., żądając wydania wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję oraz stwierdzającego nieważność decyzji Starosty z dnia (...( i zasądzenia od Wojewody kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż: 1. W odwołaniu z dnia 31 grudnia 2002 r. od decyzji Starosty z dnia (...(, oraz zgodnie z wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2007 r. kierowanym do Wojewody wnosili m.in. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji organu I instancji, a nie jej uchylenie – jak bezpodstawnie stwierdza Wojewoda w zaskarżonej decyzji. Tych wniosków, dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji Starosty przy wydaniu decyzji z dnia (...(, Wojewoda w ogóle nie rozpatrzył. W odwołaniu z dnia 31 grudnia 2002 r. skarżący podnieśli też zarzut dotyczący niezgodności zaskarżonej decyzji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, co również nie zostało uwzględnione. 2. Wbrew twierdzeniom Wojewody, roboty budowlane związane z przedmiotowa inwestycją do dnia dzisiejszego nie zostały zakończone, albowiem nie uporządkowano terenu budowy. Inwestor pozostawił na nieruchomościach skarżących odpady, które zgodnie z projektem budowlanym winny być usunięte z nieruchomości, a z godnie z ustawą o odpadach – utylizowane. W tej sytuacji oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania inwestycji z pozwoleniem na budowę, na które powołuje się Wojewoda, stanowi poświadczenie nieprawdy i nie może stanowić dowodu w sprawie zakończenia budowy. W związku z uprawomocnieniem się decyzji SKO K. l.dz. (...( z dnia (...( w części dotyczącej usunięcia odpadów tj. bezprawnie wyciętych drzew i ich unieszkodliwieniem, skarżący J.M. wystąpił do Wójta Gminy M. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego o wykonanie zastępcze za Spółkę, która nie respektuje porządku prawnego. Dopiero w dniu 31 maja 2007 r., Spółka powiadomiła skarżących, że z dniem 11 czerwca 2007 r., przystępuje do usunięcia bezprawnie wciętych drzew, tj. do realizacji robót budowlanych, objętych projektem budowlanym, do tej pory nie zrealizowanych, a przyjętych przez organy nadzoru budowlanego do użytkowania. 3. Decyzja Wójta Gminy M. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia (...( – w sprawie w/w inwestycji została wyeliminowana z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 Kpa, prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...(. Przy wydaniu w/w decyzji naruszono wielokrotnie prawo, m.in. wbrew prawu skarżący zostali celowo pominięci jaki strona w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 16 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązującym w dacie wydania decyzji przez Wójta Gminy M. z dnia (...(, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle powyższego, inwestor tj. X Sp. z o.o. w K., nigdy nie dysponował prawomocną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na budowę w/w linii kablowej. Zgodnie z prawem budowlanym oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, w przypadku gdy inwestycja zrealizowana została niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (tak jak w rozpatrywanym przypadku), to podlega przymusowej rozbiórce. 4. Decyzje Starosty z dnia (...( nr (...( oraz (...( jak również odpowiednie decyzje Wojewody z dnia (...( w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego przez ich uchylenie prawomocnymi już wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., sygn. (...(. W związku ze złożonymi skargami z dnia 30 grudnia 2002 r. do ówczesnego NSA o/z S., na decyzje ograniczające prawo własności, decyzje te, z mocy art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami stały się decyzjami nieprawomocnymi. W świetle powyższych postanowień, Spółka nigdy nie dysponowała prawomocnymi decyzjami ograniczającymi prawa własności skarżących. Spółka posługiwała się decyzjami ograniczającymi prawo własności, będącymi efektem przestępstwa popełnionego przez Starostę oraz Wojewodę, co bezprawnie zostało usankcjonowane postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o/z w S. z dnia (...(. 5. Decyzje Wójta Gminy M. z dnia (...( w sprawie zgody na usunięcie 1122 drzew, jako jednego z elementów robót objętych projektem budowlanym, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego przez stwierdzenie ich nieważności w trybie art. 156 Kpa, prawomocnymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., odpowiednio (...( z dnia (...(. Usunięcie w/w drzew, jako jeden z elementów robót objętych projektem budowlanym winno być rozstrzygnięte w administracyjnym toku postępowania, zarówno na etapie ograniczenia korzystania z nieruchomości, jak i na etapie wydawania pozwolenia na budowę, czego żadne z decyzji administracyjnych nie zawierały. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Również inwestor – X Sp. z o.o. w K. – wniósł o oddalenie skargi J.M. i T.M. w całości, podnosząc m.in., iż Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt (...( rozpatrywał już skargę J.M. i T.M. idącą w kierunku stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę w linii kablowej SN 15 kV na trasie (...( dla zasilenia stacji uzdatniania wody w M. Sąd nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Nieprawdziwe są również twierdzenia skarżących odnośnie nie zakończenia procesu budowlanego czy pozostawienia nielegalnie odpadów na placu budowy. Postępowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. w sprawie o sygn. akt (...(doprowadziło do przeciwnych wniosków. Twierdzenia skarżących nie znajdują potwierdzenia i uzasadnienia w bogatym materiale dowodowym i ustaleniach procesowych sądów administracyjnych dwóch instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a.). W świetle powyższej regulacji Wojewódzki Sad Administracyjny ocenia zaskarżone akty administracyjne z punku widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu, przy czym, stosowanie do art. 134 § 1 P.p.s.a. – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego zasadami postępowania odwoławczego – istotą odwołania jest ponowne całościowe rozpoznanie sprawy, będącej przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Oznacza to, że organ II instancji musi brać pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy, istniejący w dacie wydania swego rozstrzygnięcia, a nie stan z daty rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Organ odwoławczy musi zatem uwzględnić okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej a przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy wobec nie wstrzymania wykonania wydanej przez organ I instancji decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii kablowej, zamierzona przez inwestora inwestycja została faktycznie zrealizowana, choć decyzja ostateczna w sprawie pozwolenia na budowę z dniem (...( została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia (...(. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 25 stycznia 2005 r. inwestor powiadomił organ odwoławczy o zakończeniu budowy, przedstawiając w tym zakresie wymagane prawem budowlanym dokumenty. Organ rozpatrujący odwołanie po raz drugi, w związku z uchyleniem przez sąd administracyjny jego wcześniejszej decyzji z dnia (...(, zobowiązany był wziąć pod uwagę zaistniałe na dzień orzekania okoliczności, w tym fakt zawiadomienia przez inwestora organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Odstępstwo od tej zasady określają przepisy art. 29-31. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie może zostać wydana po zrealizowaniu, a nawet po faktycznym rozpoczęciu przez inwestora inwestycji, której dotyczy wniosek o wydanie pozwolenia na budowę. Zasada ta jest powszechnie akceptowana w sądownictwie administracyjnym, o czym świadczy m.in. wyrok Naczelnego Sądy Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie IV SA 3023/2000 oraz liczne wyroki WSA, m.in. o sygn. akt VII SA/Wa 1349/05, VII SA/Wa 516/04. W wyrokach tych jednoznacznie stwierdza się, iż niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja została zrealizowana. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy budowa została już zrealizowana, rażąco naruszałoby art. 28 Prawa budowlanego. W świetle powyższego orzecznictwa nie jest istotne, czy budowa została faktycznie zakończona. Organ wydający pozwolenie na budowę zobowiązany jest umorzyć postępowanie wszczęte takim wnioskiem w sytuacji, gdy budowa została już rozpoczęta. W tej sytuacji podnoszone przez skarżących argumenty, iż budowa nie została faktycznie zakończona, bowiem inwestor nie usunął z terenu budowy odpadów powstałych w wyniku budowy (w szczególności usuniętych drzew), co było elementem pozwolenia na budowę, są bezprzedmiotowe i nie mogą wpłynąć na ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Podobnie bez znaczenia są pozostałe argumenty i wnioski skarżących, zwłaszcza w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę. Tym bardziej, że kwestia nieważności tej decyzji była przedmiotem innych postępowań i orzeczeń sądowych i nie mieści się w granicach sprawy objętej zaskarżoną decyzją, w rozumieniu art. 134 § 1 P.p.s.a. Ponadto organ odwoławczy rozpatrujący sprawę w trybie odwoławczym nie może orzekać o nieważności decyzji, lecz w zakresie wskazanym w art. 138 Kpa. Zasadnie zatem organ odwoławczy wskazał, iż w zaistniałej sytuacji sprawa zrealizowanej przez inwestora budowy, która wykonana została faktycznie bez pozwolenia na budowę, winna być prowadzona i oceniania przez organ nadzoru budowlanego, we właściwym dla tego typu spraw trybie. Skarga natomiast nie znajduje uzasadnionych podstaw wskazanych w art. 145 P.p.s.a., wobec czego podlega oddaleniu – na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło