II SA/Sz 706/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie : Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia odrzucić skargę B. R., działając jako przedstawiciel ustawowy syna M. R. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji umarzające postępowanie egzekucyjne dotyczące rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych tj. hali magazynowej o wym[...], hali produkcyjnej i dwóch magazynów o wym. [...] każda, trzech hal produkcyjnych o wym. [...]każda, budynku magazynowego i socjalnego o wym. [...], wszystkich zbiorników oraz obiektów tymczasowych, na działkach nr [...] przy ul. [...]w [...]. W odpowiedzi na wezwanie sądowe do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...]zł, B. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2008 r. referendarz sądowy odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. M. R. wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ponownie rozpatrzył wniosek M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r. odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wniosła zażalenie na postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 179/09 orzekł o oddaleniu w/w zażalenia, uznając, iż nie miało ono usprawiedliwionych podstaw. W związku z ostatecznym i prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku o prawo pomocy zgłoszonego w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zarządzeniem z dnia [...]r. ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu w kwocie [...]zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie przedstawiciel ustawowy skarżącego B. R. odebrała w dniu [...]r. Pismem z dnia [...]r. przedstawiciel ustawowy B. R. wniosła zażalenie na w/w zarządzenie, jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił zażalenie jako wniesione po terminie. Nadto, w związku ze złożonym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, Sąd przesłał przedstawicielowi ustawowemu B. R., formularz PPF celem jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Korespondencja sądowa tj. odpis postanowienia Sądu z dnia 3 czerwca 2009r. o odrzuceniu zażalenia z pouczeniem o prawie i sposobie zaskarżenia oraz druk PPF wraz z zobowiązaniem została wysłana do B. R. (przedstawiciela ustawowego skarżącego) w dniu [...]r. na adres wskazany w skardze - [...]. Powyższa przesyłka sądowa, nadana do adresata jako list polecony za potwierdzeniem odbioru, została zwrócona do nadawcy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z adnotacją "zwrot - niepodjęto w terminie". Referendarz sądowy WSA w Szczecinie w związku ze stwierdzeniem prawidłowego awizowania przedmiotowej przesyłki uznał, że doręczenie skarżącemu wezwania Sądu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy nastąpiło w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tzw. fikcja prawna doręczenia. W związku z tym, iż skuteczne doręczenie skarżącemu korespondencji sądowej nastąpiło w dniu [...]r. to siedmiodniowy termin do złożenia formularza PPF upłynął z dniem [...]r. Skarżący nie wykonał zobowiązania Sądu, stąd też referendarz sądowy zarządzeniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu [...]r. pozostawił wniosek M. R. z dnia [...]r. o przyznanie mu prawa pomocy bez rozpoznania. Na zarządzenie z dnia [...]r. doręczone B. R. w dniu [...]r. wpłynął sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ponownie rozpoznając wniosek M. R. o przyznanie prawa pomocy z dnia [...]r. w związku z nie uzupełnieniem przez stronę przedmiotowego wniosku zarządzeniem z dnia [...]r., sygn. akt II SA/Sz 706/08, pozostawił bez rozpoznania wniosek M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie jego skargi. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. R. żądając jego zmiany. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 października 2009 r. oddalił zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Jeżeli strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne pomimo wezwania sądu nie uiści należnego wpisu, skarga podlega odrzuceniu (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Należy wyjaśnić, iż zasadą ogólną jest, że w przypadku złożenia przez stronę skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie określonym przez Sąd w wezwaniu do uiszczenia wpisu, skargi nie można odrzucić przed rozpoznaniem wniesionego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy kończy się postanowieniem podlegającym zaskarżeniu zażaleniem. Z chwilą, gdy w danej sprawie w przedmiocie prawa pomocy istnieje już prawomocne postanowienie Sądu, posiada ono wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek uiszczenia przez stronę wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty. Ponowne zatem złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w tym przedmiocie i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu, jeżeli nie zachodzą okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę. W przedmiotowej sprawie skarżący dwukrotnie skorzystał z prawa do złożenia wniosku o zwolnienie z uiszczenia wpisu. Prawomocne postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych spowodowało konieczność wykonania pierwszego wezwania. Podkreślić należy, iż kolejny wniosek mógł zostać uwzględniony jedynie na podstawie art. 165 p.p.s.a., czyli w razie zmiany okoliczności, czego skarżący nie wykazał, albowiem nawet nie uzupełnił braków formalnych tegoż wniosku (nie nadesłał formularza PPF). Oznacza to, że złożony w takich okolicznościach wniosek nie mógł spowodować przerwania biegu terminu do uiszczenia wpisu. Tym samym uznać należy, że zakreślony termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie. Jak wynika z akt wobec prawomocnego oddalenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych z dnia [...]r. ponownie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Zobowiązanie zostało doręczone stronie skarżącej dnia [...]r. (vide : karta [...] akt). Należny wpis sądowy nie został uiszczony do dnia dzisiejszego. Z tej przyczyny, na podstawie art. 220 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.