II SA/Sz 707/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-10-14
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która zrezygnowała z posiadania prawa jazdy w innym państwie członkowskim UE, może ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy, jeśli odzyskanie uprawnień w państwie ojczystym zostało obwarowane warunkami, których nie spełniła?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która zrezygnowała z posiadania prawa jazdy w innym państwie członkowskim UE, a odzyskanie uprawnień w państwie ojczystym zostało obwarowane warunkami (np. koniecznością przedstawienia opinii medyczno-psychologicznej), nie może ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy. Sytuacja taka jest równoznaczna z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami, co na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami uniemożliwia wydanie prawa jazdy na terenie RP.Stan faktyczny
Skarżący L. F. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy. Starosta odmówił wydania prawa jazdy, uznając, że skarżący zrezygnował z posiadanego wcześniej prawa jazdy, co skutkuje okresem cofnięcia uprawnień do 2034 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo uchyliło decyzję Starosty, umarzając postępowanie, ponieważ skarżący posiadał zagraniczne prawo jazdy. Następnie, po wznowieniu postępowania z powodu ujawnienia nowych okoliczności (wymiana prawa jazdy i jego późniejsza rezygnacja), Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty o odmowie wydania prawa jazdy, uznając sytuację skarżącego za równoznaczną z cofnięciem uprawnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2021 r. sprawy ze skargi L. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, dalej jako "u.k.p.", Starosta [...] odmówił L. F., zwany dalej: "skarżącym" lub "stroną", wydania prawa jazdy kat. [...]. Decyzję odmowną organ uzasadnił tym, że skarżący otrzymał wcześniej ni ie prawo jazdy, z którego - w ramach postępowania administracyjnego w sprawie odebrania prawa jazdy - w dniu [...] marca 2019 r. zrezygnował. Organ wyjaśnił, że w polskim prawie nie ma możliwości rezygnacji z prawa jazdy, niemniej jednak warunkiem ponownego uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie [...] będzie przedłożenie wymaganej opinii medyczno-psychologicznej, z której będzie wynikało, że strona jest zdolna do ponownego uczestnictwa w ruchu drogowym. Zastrzeżenie to obowiązuje do [...] marca 2034 r. W ocenie organu okoliczności te uzasadniają odmowę wydania skarżącemu prawa jazdy w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji, zarzucając organowi błędne ustalenie, że posiada uprawnienia do kierowania pojazdami, które zostały mu cofnięte, a okres cofnięcia trwa do [...] marca 2034 r. Zarzucił ponadto naruszenie art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie zasady praworządności i nieprzeprowadzenie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a mających wpływ na słuszny interes strony. Podniósł również zarzut błędnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów uzyskanych od [...] Urzędu ds. Ruchu Drogowego w [...], co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych. Ponadto wskazał na naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., poprzez błędne zastosowanie, tj. uznanie, że otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto mu uprawnienia do prowadzenia pojazdów i pozostaje w okresie cofnięcia tych uprawnień, podczas, gdy nie jest w posiadaniu prawa jazdy, gdyż się go zrzekł.
Decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania strony, uchyliło decyzję organu I instancji w całości i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji w całości.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżący posiada dokument [...] prawa jazdy z [...] lutego 2017 r., ważnego do [...] czerwca 2026 r. Nie ma zatem podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania prawa jazdy oraz rozstrzygania o przedmiocie wydania krajowego prawa jazdy, strona bowiem takie posiada.
Pismem z dnia [...] października 2020 r. skarżący, zastępowany przez adwokata, wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją organu odwoławczego z dnia [...] września 2021 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Podał, iż w dniu [...] października 2020 r. uzyskał dokument z L. P. potwierdzający, że w dniu [...] marca 2018 r. [...] prawo jazdy zostało wymienione na [...] prawo jazdy, uprawniające do kierowana pojazdami, a [...] prawo jazdy zostało odesłane do [...] Urzędu ds. Ruchu Drogowego. Dokument ten potwierdza też, że w dniu [...] marca 2019 r. skarżący zrezygnował z [...] prawa jazdy, które zostało zwrócone i zniszczone.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wznowiło postępowanie administracyjne w sprawie.
Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., Kolegium uchyliło decyzję własną z dnia [...] września 2020 r. i utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r. orzekającą o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii [...]
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w toku postępowania zwykłego Starosta [...] ustalił, a wydający decyzję z dnia [...] września 2020 r. organ odwoławczy przyjął te ustalenia jako wiarygodne, iż strona posiadała [...] prawo jazdy wydane przez L. P. w [...], które zostało unieważnione za jazdę w stanie nietrzeźwości w dniu [...] października 2014 r. Następnie strona uzyskała prawo jazdy z dnia [...] lutego 2017 r. wydane przez [...] organ B.. Ponownie prawo jazdy wydane zostało w [...] w dniu [...] czerwca 2018 r., jednakże w ramach postępowania administracyjnego w sprawie odebrania prawa jazdy, strona w dniu [...] marca 2019 r. skarżący zrezygnował z posiadanych uprawnień. Decyzja obowiązuje do czasu upływu dnia [...] marca 2034 r. w zakresie wydania nowego prawa jazdy w [...].
Dalej organ wyjaśnił, że bezwzględnym warunkiem wydania nowego prawa jazdy w [...] jest opinia medyczno - psychologiczna, potwierdzająca zdolność strony do uczestniczenia w publicznym ruchu drogowym. Z pisma Starostwa Powiatowego w P. z dnia [...] stycznia 2020 r. wynika, że względem strony nie wydano zakazu prowadzenia pojazdów ani nie znajduje się on w okresie zakazu ubiegania się o uprawnienia do kierowania pojazdami, a w dniu [...] marca 2019 r. zrzekł się swojego uprawnienia do kierowania pojazdami i nie jest obecnie w posiadaniu takiego uprawnienia.
Kolegium uznało, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z dochowaniem terminu (art. 148 § 1 k.p.a.).
Jak wyjaśniło Kolegium, organ odwoławczy nie posiadał wiedzy, iż [...] prawo jazdy wydane w dniu [...] lutego 2017 r., zostało następnie wymienione w dniu
[...] marca 2018 r. na [...] uprawnienie do kierowania pojazdami, którego strona zrzekła się w dniu [...] marca 2019 r., w ramach postępowania w sprawie odebrania prawa jazdy w związku z ponownymi naruszeniami przepisów o ruchu drogowym (dowód: pismo Urzędu starostwa powiatowego w P. z dnia [...] października 2020 r. w zw. z pismem [...] Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r.). Nową okolicznością nieznaną organowi w dniu wydania ostatecznej decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) był zatem fakt wymiany [...] prawa jazdy na [...] prawo jazdy, co w konsekwencji nie pozwala na uznanie, iż strona posiadała w dniu [...] września 2020 r. [...] prawo jazdy. Skutkiem wymiany prawa jazdy, zgodnie z art. 14 u.k.p., jest zwrot zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. W dniu [...] marca 2018 r., skarżący legitymował się wyłącznie [...] prawem jazdy, stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii [...] prawa jazdy. W dniu [...] marca 2019 r., w ramach postępowania administracyjnego w sprawie odebrania prawa jazdy, skarżący zrzekł się uprawnienia do kierowania pojazdami, a prawo jazdy stwierdzające te uprawnienia zostało zwrócone i zniszczone.
Według Kolegium, powyższe uzasadnia ustalenie pozostawania strony w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, bez względu na uzasadnienie tego stanu rzeczy. Skutkuje to koniecznością uwzględnienia w ocenie podstaw do wydania prawa jazdy art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Kolegium przywołało art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, który nakazuje odmówić wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim.
Ograniczenie powyższe ustalił pewnie Starosta [...] na podstawie informacji [...] Urzędu ds. Ruchu Drogowego zawartej w piśmie z dnia [...] marca 2020r.
W ocenie Kolegium poczynione przez organ I instancji ustalenia należy interpretować w ten sposób, że decyzją z dnia [...] marca 2019 r. odebrano skarżącemu prawo jazdy, a okres cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami obowiązuje do dnia [...] marca 2034 r. Założenia powyższego nie niweczy twierdzenie o możliwości wcześniejszego ubiegania się o wydanie nowego prawa jazdy pod warunkiem udokumentowania zdolności do uczestnictwa w ruchu drogowym pozytywnym testem medyczno – psychologicznym.
Organ dostrzegł różnice pomiędzy ustawodawstwem [...] i polskim wskazując, że ubiegający się o wydanie prawa jazdy na terenie RP nie musi legitymować się podobnym orzeczeniem. Stąd też, przy uwzględnieniu tych różnic, zasadnym - według Kolegium, było przyjęcie, że skarżący znajduje się w okresie cofnięcia uprawnienia, co stanowiło podstawę nieuwzględnienia jego wniosku.
Strona wystąpiła do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] stycznia 2021 r.
Według strony, kwestionowana decyzja urąga fundamentalnym zasadom prawa administracyjnego i przepisom dotyczącym kontroli odwoławczej, w szczególności w zakresie kontroli ustaleń faktycznych, dokonanych przez organ I instancji, poprzedzonych analizą poprawności wykonania przez ten organ czynności w zakresie wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego, w celu wyjaśnienia sprawy, a następnie ich prawidłowej oceny, opartej przede wszystkim na zasadach logiki.
Skarżący podniósł, że zrzeczenie się uprawnienia do kierowania pojazdami musiało doprowadzić do umorzenia postępowania w sprawie, albowiem z chwilą dokonania przez tego aktu stało się ono bezprzedmiotowe, co nie wynika z materiału dowodowego, ale jest logiczną i jedyną możliwą konsekwencją aktu zrzeczenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby wobec strony wydana była decyzja o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów, a wskazana wyżej okoliczność zrzeczenia się tych uprawnień pozostaje w sprzeczności z możliwością wydania takiej decyzji. Skoro w toku postępowania nie ustalono, aby wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów, a ustalono, że strona zrzekła się tych uprawień, to ustalenie, że wydano decyzję o cofnięciu uprawnień jest bezpodstawne i dowolne, podobnie jak cały wywód uzasadnienia decyzji organu I i II instancji. Organy powinny zwrócić uwagę na absurdalność treści pism otrzymywanych w sprawie od władz [...], na które powoływano się w uzasadnieniu decyzji organów. Pisma te - w ocenie skarżącego - budzą daleko idące wątpliwości co do ich merytorycznej rzetelności z uwagi na ich wewnętrzną sprzeczność oraz rodzą wątpliwości co do przebiegu czynności podejmowanych w postępowaniu prowadzonym na terenie [...] i ich skutków.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2021 r., uznając, że odpowiada ona prawu.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że niewątpliwie po wydaniu decyzji z dnia [...] września 2020 r. wyszła na jaw nowa okoliczność nieznana organowi
w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. informacja o tym, że skarżący wymienił [...] prawo jazdy na [...] prawo jazdy, powodująca iż brak jest podstaw do uznania, że w dacie wydania decyzji (tj. [...].09.2020r.) posiadał on [...] prawo jazdy. Stąd też, w niniejszej sprawie należało ponownie rozpoznać odwołanie od decyzji w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii [...].
Koniecznym zatem było ustalenie czy skarżący otrzymał prawo jazdy za granicą, czy prawo jazdy zostało mu zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte oraz czy pozostaje on okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.).
Z przetłumaczonego na język polski przez tłumacza przysięgłego pisma [...] Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r. wynika, że skarżący nie posiada ważnego [...] prawa jazdy. W ramach postępowania administracyjnego w sprawie odebrania prawa jazdy, w dniu [...] marca 2019 r. zrezygnował on z posiadania prawa jazdy. Decyzja ta obowiązuje do czasu upływu dnia [...] marca 2034 r., w zakresie wydawania nowego prawa jazdy w [...]. Bezwzględnie koniecznym warunkiem wydania nowego prawa jazdy w [...] byłaby opinia medyczno-psychologiczna, potwierdzająca zdolność do uczestniczenia w publicznym ruchu drogowym. Strona uchyliła się od obowiązku wykonania badania w celu wydania takiej opinii.
Według Kolegium, sytuacja w jakiej znalazł się skarżący jest odmienna od tej, która dotyczy osoby, która nigdy wcześniej nie legitymowała się prawem jazdy. Rezygnacja z prawa jazdy, dokonana w toku postępowania o odebranie prawa jazdy skutkuje zakazem ubiegania się w [...] o wydanie prawa jazdy do dnia [...] marca 2034 r., chyba że wcześniej skarżący przedłoży opinię lekarsko psychologiczną. Dopiero po upływie [...] marca 2034 r. strona może ubiegać się o [...] prawo jazdy bez przedstawiania opinii lekarsko-psychologicznej. Sytuacja taka blokuje możliwość wydania prawa jazdy osobie, względem której zastosowano wskazaną instytucję, do czasu wykreślenia decyzji z rejestru, ewentualnie do czasu przedłożenia orzeczenia lekarsko-psychologicznego, potwierdzającego zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym. Powyższe należy interpretować w ten sposób, że prawo jazdy zostało stronie cofnięte, a w okresie obowiązywania cofnięcia, na podstawie przepisów prawa polskiego, prawo jazdy nie może zostać stronie wydane.
Zdaniem Kolegium, brak jest podstaw do przeprowadzenia przez organ postępowania w celu ustalenia czy stan psychosomatyczny pozwala wnioskodawcy na prowadzenie przez niego pojazdów mechanicznych. Tym samym uniemożliwiona jest de facto ocena tej okoliczności (spełnienia wymagań psychologicznych), niezbędnej dla wydania prawa jazdy w [...], w przypadku gdy osoba ubiega się w Polsce o uzyskanie prawa jazdy, po jego cofnięciu w [...].
Kolegium nie dopatrzyło się nadto zarzucanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy naruszenia zasad postępowania administracyjnego i przepisów dotyczących kontroli odwoławczej. Uzyskane od organu [...] dokumenty korzystają z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich stwierdzone. Zostały one prawidłowo ocenione przez organy. Nie było potrzeby prowadzenia dalszej korespondencji z organami władz [...]. Jakkolwiek pojawiają się rozbieżności w nazewnictwie instytucji uwzględnianych w procesie wydania prawa jazdy, to jednak określone skutki pozwalają na ich zakwalifikowanie według prawa polskiego.
L. F., zastępowany przez adwokata, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Kolegium, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. w pkt 2 oraz uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r.
i przekazanie sprawy w tym zakresie do dalszego prowadzenia.
Wydanej decyzji skarżący zarzucił:
1) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na jej treść, a polegający na przyjęciu, że skarżący nie spełnia wymagań koniecznych do uzyskania na terytorium RP prawa jazdy,
2) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść wydanej decyzji,
a w szczególności:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności
i nieprzeprowadzenie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mających wpływ na słuszny interes skarżącego,
- art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów uzyskanych od [...] Urzędu ds. Ruchu Drogowego ds. Ruchu Drogowego w [...], co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych ujawnionych wyżej,
3). art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., poprzez ich błędne zastosowanie, tj. uznanie, że skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów i jest objęty zakazem ubiegania się w [...] o wydanie prawa jazdy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał zarzuty sformułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego ocenie, z całą pewnością ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby była wobec skarżącego wydana jakakolwiek decyzja o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów, a wskazana okoliczność zrzeczenia się przez skarżącego z tych uprawnień pozostaje w sprzeczności z możliwością wydania takiej decyzji. Ani organ I, ani organ II instancji nie ustalił przez kogo, kiedy i o jakiej treści miała zostać rzekomo wydana decyzja w sprawie cofnięcia uprawnień, na którą bezpodstawnie powołują się w swoich decyzjach organy. Skoro w toku postępowania nie ustalono, aby wydano decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów, to ustalenie, że wydano decyzję o ich cofnięciu jest bezpodstawne i dowolne, podobnie jak cały wywód uzasadnienia decyzji organu I i II instancji.
Zdaniem skarżącego, zarówno organ I, jak i II instancji zobowiązany był zwrócić uwagę na absurdalność treści pism otrzymywanych w sprawie od władz [...], na które powoływano się w uzasadnieniu decyzji obu tych organów. Pisma te budzą , w ocenie skarżącego, daleko idące wątpliwości co do ich merytorycznej rzetelności z uwagi na ich wewnętrzną sprzeczność oraz rodzą wątpliwości co do przebiegu czynności podejmowanych w postępowaniu prowadzonym na terenie [...] i ich skutków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r.
poz. 1842 ze zm.), w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 przywołanej ustawy).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według wskazanego wyżej kryterium legalności działań organu administracji publicznej, nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.
Na wstępie rozważań należy zauważyć, że decyzja ta została wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kat. [...].
Przesłanki wznowienia postępowania ustalone zostały w sposób wyczerpujący
w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. zwanej dalej: "k.p.a."). Związane są one z kwalifikowaną wadliwością postępowania i dlatego skutkiem ich zaistnienia jest możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada w postępowaniu zwykłym nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.
Przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego w kontrolowanej stanowiła przesłanka przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Ujawnienie nowej i istotnej okoliczności, która istniała w dacie wydania decyzji a nie była ona znana organowi, a tym samym dotyczy przedmiotu sprawy i ma znaczenie prawne, prowadzi w konsekwencji do potrzeby ponownego rozpatrzenia sprawy w kwestii zasadniczej, w tym przypadku wydania uprawienia do kierowania pojazdami.
Stwierdzenie ustawowych przesłanek wznowienia powoduje, iż organ uchyla dotychczasową decyzję i wydaje nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 K.p.a.) chyba, że zachodzą przesłanki negatywne wskazane w art. 146 K.p.a.
Powołaną przesłankę organ badał w kontekście podstaw wydania decyzji w trybie zwykłym przez organ I instancji w dniu [...] lipca 2020 r. w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 53 ze zm., zwanej dalej: "u.k.p."), zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Skarżący miał wówczas znajdować się w sytuacji cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na terytorium [...], który to okres cofnięcia trwa do [...] marca 2034 r., kiedy to adnotacja o cofnięciu uprawnienia zostanie trwale wykreślona z [...] rejestru karnego lub też do czasu przedłożenia wymaganej w [...] opinii medyczno-psychologicznej potwierdzającej, iż skarżący może ponownie kierować pojazdami w ruchu drogowym. Decyzja organu I instancji została uchylona decyzją organu II instancji z dnia [...] września 2020 r., bowiem organ odwoławczy ustalił, że skarżący posiada ważny dokument [...] prawa jazdy. Nie było więc podstaw do rozstrzygania w przedmiocie wydania krajowego prawa jazdy i postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone.
We wniosku o wznowienie wyżej wskazanego postępowania administracyjnego, skarżący podnosił nową, nieznaną organowi okoliczność, tj. dokonanie wymiany w dniu [...] marca 2018 r. [...] prawa jazdy skarżącego na [...] prawo jazdy. [...] prawo jazdy zostało odesłane do [...] Urzędu ds. Ruchu Drogowego. Z kolejnego [...] prawo jazdy skarżący zrezygnował w dniu [...] marca 2019 r.
W ocenie Sądu, była to zatem nowa okoliczność istniejąca w dacie wydania decyzji, ale nieznana organowi, co powoduje, że za prawidłowe należy uznać wznowienie przez organ postępowania w sprawie zakończonej decyzją organu II instancji z dnia [...] września 2020 r. W związku z ujawnieniem tej nowej okoliczności okazało się bowiem, że ustalenia dokonane przez organ odwoławczy były wadliwe, a dokonanie tych wadliwych ustaleń miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W konsekwencji zastosowanie znalazł art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Skarżący nie kwestionuje samej potrzeby wznowienia postępowania administracyjnego, ale nie zgadza się z jej rozstrzygnięciem przez organ nową decyzją, tj. odmową wydania skarżącemu prawa jazdy. W ocenie Sądu, dokonana przez organ ocena sprawy i jej rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b u.k.p. w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Zapytanie i potwierdzenie, o których mowa w ust. 2a, następuje wyłącznie w drodze teletransmisji przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy.
W badanej sprawie Kolegium, opierając się na informacjach uzyskanych na etapie postępowania zwykłego (prowadzonego przez Starostę P. ) pochodzących od organów władz [...] uznał, że w świetle art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, co stanowi przeszkodę do w uwzględnieniu wniosku o wydanie prawa jazdy kategorii [...] na terenie Polski. Stanowisko to podzieliło Kolegium, które po ponownym rozparzeniu sprawy uznało, że sytuacja w jakiej znalazł się skarżący jest odmienna od tej, która dotyczy osoby, która nigdy wcześniej nie legitymowała się prawem jazdy. W ocenie organu sytuację skarżącego należy zrównać z sytuacją osoby, która znajduje się w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Nie ulega wątpliwości - w świetle informacji przekazanych przez władze niemieckie, że skarżący nie posiada aktualnie ważnego [...] prawa jazdy. Pierwsze [...] prawo jazdy skarżącego zostało odebrane w dniu [...] października 2014 r. za jazdę w stanie nietrzeźwości. W dniu [...] czerwca 2018 r. wydano skarżącemu kolejne [...] prawo jazdy, a następnie w ramach postępowania administracyjnego o odebranie tego prawa jazdy skarżący z niego - w dniu [...] marca 2019 r. zrezygnował.
Kwestią sporną pozostaje ocena tej czynności i jej skutków w sferze możliwości i dopuszczalności ubiegania się przez skarżącego o wydanie kolejnego prawa jazdy. Należy przyznać skarżącemu, jak i organom rację, że polskie prawo nie przewiduje instytucji dobrowolnego zrzeczenia się uprawnienia do kierowania pojazdami. Nie oznacza to jednak, że skorzystanie przez obywatela [...] z dopuszczonej przez prawo [...] instytucji wywołuje takie skutki jak chciałby tego skarżący, czyli daje mu uprawnienie do ubiegania się o wydanie polskiego prawa jazdy na takich samych zasadach, jak obywatelowi, który o wydanie prawa jazdy ubiega się po raz pierwszy.
Decydujące znaczenie dla oceny sytuacji prawnej skarżącego ma bowiem wydana przez władze [...] decyzja, nakładająca na niego obowiązek udokumentowania zdolności do uczestnictwa w ruchu drogowym opinią medyczno – psychologiczną, jeżeli skarżący o uprawnienie do kierowania pojazdami ubiegałby się przed dniem [...] marca 2034 r. Oznacza to, że skarżący nie może się skutecznie ubiegać o wydanie prawa jazdy na terenie [...] bez uprzedniego poddania się stosownym badaniom i uzyskania opinii pozytywnie oceniającej jego zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Okoliczność ta nie może być ignorowana przez władze żadnego z krajów Unii Europejskiej, bowiem istotą Dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy jest, między innymi, zapewnienie spójnego i jednolitego sposobu postępowania z osobami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, a skarżący niewątpliwie do takich osób należy. Regulacje, o których mowa mają na celu zapobieganie sytuacjom uzyskiwania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w kolejnych krajach Unii, w przypadku utraty tego uprawnienia w kraju ojczystym. Jednocześnie państwa członkowskie mogą określać we własnym zakresie warunki, które muszą zostać spełnione, aby ubiegający się o prawo jazdy mógł je uzyskać.
W tych okolicznościach rezygnacja skarżącego z posiadanego uprawnienia nie oznacza automatycznej możliwości ubiegania się o prawo jazdy w innym państwie członkowskim, skoro odzyskanie uprawnienia w kraju ojczystym zostało obwarowane pewnymi warunkami, których spełnienie jest niezbędne. Tym samym trafnie organy przyjęły, że sytuacja skarżącego jest równoznaczna z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami, co uniemożliwia - stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. wydanie prawa jazdy na terenie RP.
Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 września 2020 r., sygn. akt I OSK 381/20 (dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazując, że przepisy dyrektywy znajdują zastosowanie do wszystkich przypadków utraty prawa do kierowania pojazdami - czy to na podstawie decyzji administracyjnej, czy w wyniku skazania za popełnione przestępstwo. Należy także wskazać, że to nie orzeczenie nakładające zakaz prowadzenia pojazdów jest wykonywane na podstawie przepisów ww. dyrektywy. To istniejący zakaz obowiązuje od razu na terytorium wszystkich państw członkowskich. Dlatego też każde państwo członkowskie powinno zapewnić po pierwsze, że osoba, która w jednym z państw członkowskich utraciła uprawnienia do kierowania pojazdami, nie będzie mogła ich automatycznie uzyskać w innym państwie członkowskim, a po drugie, że prawo jazdy uzyskane wbrew określonym warunkom nie będzie uznawane.
Nie ulega wątpliwości, że w badanej sprawie państwo członkowskie, którego obywatelem jest skarżący skorzystało z możliwości zastosowania przepisów krajowych wobec swojego obywatela w trybie postępowania o odebranie prawa jazdy, z którego skarżący zrezygnował i określiło warunki, które muszą zostać spełnione w celu uzyskania nowego prawa jazdy. Tym samym zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 11 ust. 4 Dyrektywy w sprawie praw jazdy.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.), bowiem zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji w niniejszej sprawie.
Niezasadne są również zarzuty odnoszące się do błędnej oceny wagi informacji dotyczących uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami, przekazanych przez [...] władze. Pisemne informacje organu administracji publicznej władz [...], przedmiotowo właściwych z zakresu ruchu drogowego, stanowią dokument poświadczający stan sprawy, oparty na ewidencji urzędowej tego organu. Wpisu do tej ewidencji dokonuje się m.in. na podstawie decyzji i orzeczeń sądowych mających wpływ na prawo do korzystania przez konkretnego kierowcę z uprawnień do prowadzenia pojazdów. Dokument taki stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone.
Moc dowodowa zagranicznych dokumentów urzędowych nie została co prawda uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego, ale wywiera to jedynie skutek w postaci przyjęcia, że dokumenty te podlegają w pełni swobodnej ocenie dowodów dokonywanej przez organ orzekający, chyba że inaczej stanowią przepisy szczególne lub umowy międzynarodowe. Natomiast na gruncie k.p.c. zagranicznym dokumentem urzędowym jest dokument sporządzony przez organ państwa obcego, w ramach powierzonych mu kompetencji, we właściwej formie, przy czym miejsce wystawienia dokumentu nie jest istotne. Zagranicznym dokumentem urzędowym jest nie tylko jego oryginał, lecz również jego odpis bądź uwierzytelniony wyciąg (zob. wyrok SN z dnia 31 stycznia 2007 r. II CSK 379/06, LEX nr 457825). Jak stanowi art. 1138 k.p.c., zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi (por. wyrok NSA z 24 września 2020 r. sygn. akt I OSK 381/20). Polski organ prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie prawa jazdy, jest związany ustaleniami organu niemieckiego ds. ruchu drogowego, nie powinien zatem podejmować tego rodzaju działań, które miałyby służyć ustalaniu wiarygodności/prawdziwości wpisów dokonanych w ewidencji urzędowej innego organu oraz ocenianiu ich konsekwencji na gruncie uprawnień do prowadzenia pojazdów na terytorium [...]. Dopóki określone wpisy figurują w ewidencji urzędowej są one wiążące dla stron i organów. Kwestionowanie znaczenia tych wpisów w rejestrze [...] Urzędu Ruchu Drogowego w [...] nie może żadną miarą prowadzić do sytuacji, w której polski organ właściwy z zakresu wydania praw jazdy, a w konsekwencji skargi - sąd administracyjny, będzie wypowiadać się w kwestiach właściwych dla organu władz [...].
Z tych względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t. ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło