II SA/Sz 710/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-09-07
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmniejszenie wynagrodzenia pracownika wskutek zmiany warunków pracy i płacy, przy jednoczesnym zachowaniu stosunku pracy, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, która uzasadnia uwzględnienie tego zmniejszenia przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmniejszenie dochodu członka rodziny wskutek zmiany warunków pracy i płacy, przy zachowaniu stosunku pracy, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym, organy powinny uwzględnić faktycznie uzyskany, niższy dochód przy ustalaniu prawa do świadczeń, a nie dochód hipotetyczny. Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków A. K.-K. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organy uznały, że dochód męża skarżącej, mimo zmiany warunków pracy i płacy skutkującej obniżeniem wynagrodzenia, nie stanowił "utraty dochodu" w rozumieniu ustawy, ponieważ stosunek pracy nie został rozwiązany. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że obniżenie wynagrodzenia powinno być uwzględnione jako utrata dochodu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi A. K.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...].
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną
na podstawie art. 1 ust. 2 i 3, art. 4 ust. 2, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 10, art. 14, art. 20
ust. 3, art. 24 ust. 2, art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przyznał A. K. – K. zasiłek rodzinny na córkę N. K. w wysokości [...] zł miesięcznie za okres od [...] r. do [...] r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości [...] zł miesięcznie, zasiłek rodzinny na syna K. K. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2017/2018 w wysokości [...] zł w okresie od [...] r. do [...] r. Organ na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego, zgodnie z art. 5 ust. 3a tej ustawy, ustalił do wypłaty łączną kwotę zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego w okresie od [...] r. do [...] r., w wysokości [...] zł miesięcznie.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że dochód strony oraz jej męża uzyskany w 2015 r. (w wysokości [...] zł), jest dochodem utraconym, z powodu uzyskania przez stronę prawa do urlopu wychowawczego oraz utraty zatrudnienia przez jej męża. Jednakże, w związku z uzyskaniem dochodu przez męża strony, z tytułu zatrudnienia w dniu [...] r. (dochód w sierpniu 2016 r. wyniósł [...] zł netto), organ ustalił, że dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Organ stwierdził, że dochód ten przekracza kryterium ustawowe ([...] zł), o [...] zł.
Według organu, łączna kwota ustalonego zasiłku rodzinnego wraz
z wnioskowanymi dodatkami, przysługująca w okresie od [...] r.
do [...] r., wyniosła [...] zł miesięcznie, zgodnie z art. 5 ust. 3b ww. ustawy. Stwierdził, że kwota przekroczenia dochodu stanowi w czteroosobowej rodzinie strony sumę [...] zł. W takiej sytuacji, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego, organ na podstawie art. 5 ust. 3a ustawy ustalił, do wypłaty, łączną kwotę zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego w ww. okresie w wysokości [...] zł miesięcznie.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. K.–K. Wskazała, że organ przy przeliczaniu dochodu uwzględnił dochód jej męża z sierpnia 2016 r. Podniosła, że w dniu [...] r., pracodawca wypowiedział jej mężowi dotychczasowe warunki pracy i płacy. Od dnia 1 września 2016 r. z powodu zmiany stanowiska pracy ze spedytora na dyspozytora, wynagrodzenie męża strony uległo zmniejszeniu i wynosi [...] zł brutto. Strona wniosła, aby przy ustalaniu dochodu rodziny uwzględnić obecny dochód jej małżonka.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 3 pkt 1, 2,10, 22-24, art. 4, art. 5, art. 8, art. 24 ust. 6 i 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ, na podstawie akt sprawy stwierdził, że wnioskiem z dnia 2 listopada 2016 r. A. K.–K. zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na córkę N. K. wraz z dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz na syna K. K. wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2017/2018. Wskazał, że rodzina wnioskodawczyni składa się z czterech osób. Dzieci strony nie legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności. Przedstawił dochody w rodzinie strony z 2015 r., czyli w okresie poprzedzającym okres zasiłkowy 2016/2017. Dochód strony wyniósł [...] z tytułu wykonywania pracy zarobkowej. Dochód męża strony z tytułu wykonywania pracy w [...] oraz [...], wyniósł [...] zł plus dochód uzyskany za granicą kraju w wysokości [...] zł. Dochody te organ uznał za utracone, w związku z uzyskaniem przez stronę prawa do urlopu wychowawczego oraz utraty zatrudnienia przez męża strony.
Kolegium wskazało, że mąż strony w dniu [...] r. podjął zatrudnienie w [...] na okres próbny, które kontynuuje obecnie, w związku z zawarciem w dniu [...] r. umowy o pracę na czas określony z tym pracodawcą. Organ ustalił, że wynagrodzenie netto męża strony, z miesiąca następującego po miesiącu, w którym podjął zatrudnienie, wyniosło [...] zł (zgodnie ze złożonym oświadczeniem), a wynagrodzenie takie osiągnął i w maju i sierpniu 2016 r. Stwierdziło, że w związku z uzyskaniem dochodu po roku kalendarzowym, poprzedzającym okres zasiłkowy, organ pierwszej instancji zobligowany był powiększyć dochód członka rodziny o kwotę osiągniętego dochodu (art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Uznało, że w ten sposób dochód rodziny strony wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało dochód w wysokości [...]zł miesięcznie, który przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł, na osobę w rodzinie.
W ocenie organu odwoławczego, wbrew argumentom odwołania, nie można uznać, że wypowiedzenie warunków pracy i wynagrodzenia (nawet obejmujące zmianę wynagrodzenia i stanowiska pracy), może być uznane za okoliczność mającą wpływ na ustalenie dochodu rodziny, po roku poprzedzającym okres zasiłkowy. Zauważył, iż z przedłożonego wniosku oraz dokumentów wynika, że mąż strony na skutek dokonanego przez pracodawcę wypowiedzenia warunków zatrudnienia nie utracił pracy, a jedynie zmianie, poprzez zmniejszenie, uległo wynagrodzenie oraz zajmowane stanowisko męża strony. Argumentował, że mąż strony zaakceptował przedstawione mu warunki wypowiedzenia zmieniającego i kontynuuje zatrudnienie u swego pracodawcy. Według organu, stosunek pracy nie został z mężem strony rozwiązany, a jedynie zmodyfikowano jego warunki, co nie może być uznane za utratę dochodu i wywołać skutków w postaci pominięcia dochodu osiągniętego z tytułu wykonywania pracy. W tej sytuacji organ stwierdził, że nie można uznać, że zmiana warunków zatrudnienia od dnia 1 września 2016 r. dokonana przez pracodawcę, mogła mieć wpływ na ustalenie dochodu męża strony oraz dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Wskazał, że zmiana ta będzie miała wpływ na ustalenie dochodu rodziny w kolejnym roku zasiłkowym. Stwierdził, że obecnie dla ustalenia dochodu rodziny istotny jest dochód uzyskany w miesiącu następującym po uzyskaniu dochodu w związku z podjęciem zatrudnienia, a nie w kolejnych miesiącach, a ten przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego.
Organ odwoławczy wskazał, że łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz
z dodatkami przysługującymi rodzinie strony, obliczona zgodnie z zasadami z art. 5
ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyniosła [...] zł. Stwierdził, że różnica między dochodem miesięcznym rodziny ([...] zł), a iloczynem kwoty kryterium dochodowego i liczby osób w rodzinie ([...] zł x 4 osoby = [...] zł), wyniosła [...] zł. Podniósł, że kwota ta jest niższa niż łączna kwota zasiłków rodzinnych i dodatków przysługujących stronie we wskazanym okresie. Uznał, że w przedmiotowej sprawie należy przysługującą stronie kwotę miesięczną świadczeń rodzinnych ustalić w sposób określony w art. 5 ust. 3a ww. ustawy, (tj. [...] zł), co daje kwotę [...] zł, łączną, miesięczną, przysługujących stronie świadczeń rodzinnych w okresie od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017 r.
A. K.-K. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. wnosząc o jej zmianę, poprzez przyznanie prawa do świadczenia zasiłku rodzinnego wraz z wniesionymi dodatkami w pełnej kwocie [...] zł, od dnia [...] r.
Skarżąca podniosła, że jej mąż w dniu [...] r. otrzymał wypowiedzenie warunków pracy lub (i) płacy przez pracodawcę. Nastąpiło obniżenie wynagrodzenia do [...] zł brutto oraz nastąpiła zmiana stanowiska męża ze spedytora na dyspozytora. Według strony, organ odwoławczy nie wziął pod uwagę utraty dochodu spowodowanego zmianą warunków pracy. Argumentowała, iż mąż nie ma możliwości ponownego uzyskania wyższego wynagrodzenia i należy przyjąć, że pewna część dochodu jej rodziny została utracona. Powołała na potwierdzenie ww. stanowiska uzasadnienie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 250/08. Skarżąca uważa, ze orzecznictwo sądów administracyjnych stoi w sprzeczności z twierdzeniem organu odwoławczego, który – jej zdaniem – treścią zaskarżonej decyzji wskazał wyraźnie, że katalog dochodów utraconych, określonych w art. 3 ust. 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest katalogiem zamkniętym. W ocenie skarżącej, organ prowadząc postępowanie naruszył w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a wydając decyzję nie miał na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t.ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem, wykazała, że akt ten, podobnie jak decyzja ją poprzedzająca, naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności
z prawem wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wyjaśnić przy tym należy, że co do zasady rolą sądu administracyjnego nie jest zastępowanie organu administracji w podejmowaniu przez niego rozstrzygnięć administracyjnych, ale w przypadku zasadności skargi podjęcie stosownych środków
z art. 145 § 1 pkt 1-3 oraz jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy z art. 145a § 1 p.p.s.a., które skutkują powrotem sprawy na drogę postępowania administracyjnego. Z tego względu nie mogło zostać uwzględnione żądanie skargi, aby Sąd dokonał zmiany zaskarżonej decyzji i przyznał wnioskowane świadczenie rodzinne z dodatkami w oczekiwanej przez stronę wysokości.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. przyznającą Skarżącej
A. K. – K. zasiłek rodzinny na córkę N. K. za okres od [...] r. do [...] r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, zasiłek rodzinny na syna K. K. na okres od [...] r. do [...] r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2017/2018 w okresie od [...] r. do [...] r., ustalając do wypłaty kwotę łączną w wysokości [...] zł miesięcznie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r.,
poz. 1518 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r."
Zgodnie z art. 2 pkt 1 ww. ustawy, świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka (art. 4 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:
1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;
2) opiekunowi faktycznemu dziecka;
3) osobie uczącej się.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]zł (art. 5 ust. 1 ustawy). Jak wynika z art. 8 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy (art. 24 ust. 1 ustawy), z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a,
art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. 2. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W razie utraty dochodu prawo
do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca następującego
po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
Istotne w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego jest ustalenie przez organ "dochodu rodziny" wnioskodawcy, który stosownie art. 3 pkt 2 ustawy
o świadczeniach rodziny, oznacza sumę dochodów członków rodziny. Definicja "dochodu członka rodziny", została przedstawiona w art. 3 pkt 2a ww. ustawy, jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b.
Zgodnie z definicją "utraty dochodu", określoną w art. 3 pkt 22 ustawy
o świadczeniach rodzinnych, oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej.
f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.
o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.),
h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych;
j) utratą świadczenia rodzicielskiego,
k) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,
l) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia
27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Ustawodawca operuje na gruncie ww. ustawy pojęciami dochodu uzyskanego
i dochodu utraconego, mając na względzie urealnienie dochodu w dacie przyznania świadczeń, dla którego punktem odniesienia jest sytuacja dochodowa członków rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2a ustawy) z uwzględnieniem aktualnego poziomu dochodu wnioskodawcy oraz członków jego rodziny. Znajduje to potwierdzenie w art. 5 ust. 4 u.ś.r., zgodnie z którym, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.
W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że w dniu 2 listopada 2016 r. Skarżąca wystąpiła do organu o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na córkę wraz dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2017/2018. W takiej sytuacji, organ prawidłowo uwzględnił w swej analizie potrzebę ustalenia wysokości dochodu członków rodziny skarżącej w roku 2015.
W ocenie Sądu, organ słusznie przyjął też, że dochód Skarżącej i jej męża uzyskany ww. roku należy uznać za utracony, skoro organ ustalił, że Skarżąca w tymże roku skorzystała z prawa do urlopu macierzyńskiego, a jej mąż utracił zatrudnienie zarówno w Polce jak i za granicą. W niekwestionowanych przez stronę okolicznościach sprawy, mających miejsce w 2016 r., organ ustalił, że mąż Skarżącej podjął zatrudnienie na czas określony w dniu [...] r., które kontynuował, uzyskując dochód za miesiąc sierpień w wysokości [...] zł netto. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, podnosiła kwestię zmiany miesięcznej wysokości dochodu jej męża na kwotę [...] zł brutto od miesiąca września 2016 r., w związku ze zmianą warunków pracy i płacy przedstawionych przez pracodawcę.
Zdaniem organu odwoławczego okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem zatrudnienie męża Skarżącej nie ustało – stosunek pracy nie został rozwiązany, a jedynie zmodyfikowano warunki zatrudnienia, co skutkowało obniżeniem wynagrodzenia. Kolegium uznało, że w tej sytuacji nie można mówić
o utracie dochodu, a w konsekwencji nie mogła mieć zastosowania regulacja dotycząca pominięcia dochodu utraconego. W świetle prezentowanego przez organ poglądu, tylko całkowita utrata dochodów pochodzących ze stosunku pracy lub innej pracy zarobkowej może być uznana za utratę zatrudnienia w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r
W ocenie Sądu przedstawiony przez organ odwoławczy pogląd nie zasługuje na aprobatę, zważywszy na cel ustawy, w szczególności zaś na konieczność urealnienia dochodów osób ubiegających się o przyznanie świadczeń w taki sposób, aby najpełniej odzwierciedlały sytuację wnioskodawcy w dacie ubiegania się o świadczenie i dacie wydania decyzji. Podstawę ustalenia dochodów rodziny, przy takim założeniu powinny stanowić dochody rzeczywiście uzyskiwane, a nie dochody, które rodzina uzyskiwałaby hipotetycznie przy założeniu, że nie doszłoby do obniżenia wynagrodzenia męża Skarżącej. Przyznanie racji organowi odwoławczemu oznaczałoby w praktyce przyjęcie za podstawę ustaleń dochodów fikcyjnych, które nie są przez członka rodziny uzyskiwane i wyłączenie z kręgu osób wymagających pomocy tych pracowników, których sytuacja na skutek zmian w zatrudnieniu, często od nich niezależnych, uległa pogorszeniu, ale nie doszło do całkowitej utraty zatrudnienia.
Tym samym należy się zgodzić z poglądem, iż w treści art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie chodzi o utratę zatrudnienia w ogóle, czyli całkowite zaprzestanie wykonywania pracy na podstawie stosunków prawnych wskazanych w art. 3 pkt 22 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1324/07, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem ustawy
o świadczeniach rodzinnych jest finansowe wsparcie rodzin uzyskujących dochody
w określonej wysokości, a nie wyłącznie osób, które nie uzyskują żadnych dochodów. Wymaganie całkowitej utraty dochodów prowadziłoby do sytuacji, że art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych miałby zastosowanie wyłącznie do osób, które stały się bezrobotne. Wobec tego brak jest podstaw, aby utratę dochodów utożsamiać z całkowitą utratą zatrudnienia.
W ocenie Sądu, mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, należy przyjąć, że osoba, której dochód miesięczny uległ zmniejszeniu, wskutek zmiany warunków pracy i płacy, którą to pracę nadal wykonuje, w ramach jednego ze stosunków prawnych, w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest osobą która utraciła dochód.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ winien uwzględnić w realiach sprawy przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia wykładnię art. 3 pkt 23 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą pod pojęciem utraty dochodu, należy rozumieć także częściową jego utratę polegającą na zmniejszeniu dochodu członka rodziny wnioskodawcy, co w niniejszej sprawie niewątpliwie będzie miało wpływ na ustalenie wysokości świadczeń rodzinnych i dodatków do tych świadczeń.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia
[...] r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło