II SA/Sz 729/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez pozwolenia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy K. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Pismem z dnia 27 czerwca 2015 r. doręczonym w dniu 1 lipca 2015 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując swój wniosek tym, że nie posiada stałego zatrudnienia i utrzymuje się z prac dorywczych. Nie stać go na uiszczenie kosztów sądowych, bowiem znaczną część wynagrodzenia przeznacza na opłacenie wynajętego mieszkania. Pismem z dnia 23 lipca 2015 r., doręczonym w dniu 8 sierpnia 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej m.in. wyciągów z rachunków bankowych, dowodów potwierdzających dochody skarżącego i pozostałych domowników, dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie mieszkania, kserokopii umowy najmu mieszkania. W odpowiedzi na wniosek skarżący ponownie złożył częściowo wypełniony formularz PPE, w treści którego wskazał, że utrzymuje się z prac dorywczych i nie stać go na opłacenie kosztów sądowych. Do formularza nie został załączony żaden z wymaganych przez sąd dokumentów obrazujących sytuację majątkową i rodzinną K. P. Dokonując oceny złożonego przez skarżącego formularza, referendarz sądowy rozpoznający wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zwrócił uwagę na fakt, iż został on złożony po terminie i z tych względów pozostawił wniosek bez rozpoznania. K. P. złożył sprzeciw od zarządzenia z dnia 2 września 2015 r. pozostawiającego jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania, podnosząc że pismo zostało przez niego nadane w urzędzie pocztowym przed upływem terminu zakreślonego przez sąd do uzupełnienia wniosku. Na skutek sprzeciwu skarżącego sąd przystąpił ponownie do zbadania zasadności wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w sposób umożliwiający zbadanie jego sytuacji materialnej, w szczególności poprzez przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, dowodów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez niego i pozostałych członków rodziny dochodów, dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania, za ostatnie trzy miesiące, a nadto kopii decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za ostatni rok podatkowy oraz kopii umowy najmu mieszkania. W odpowiedzi na wezwanie K. P. oświadczył, że utrzymuje się z prac dorywczych i osiąga z tego tytułu dochód około [...] zł miesięcznie. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki wskazał, że posiada kredyty (bez wskazania ile i w jakiej wysokości), których z powodu braku dochodów nie spłaca. Nadto skarżący wskazał, że ponosi wydatki z tytułu czynszu najmu (bez wskazania wysokości), których również od kilku miesięcy nie opłaca z powodu braku środków. Nadto skarżący oświadczył, że posiada rachunki bankowe w bankach WBK i BGŻ w oddziałach w K., na których nie ma żadnych środków, nie załączył jednak wymaganych wydruków z tych rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Aby możliwa była pełna ocena sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych niezbędnym jest zbadanie jej dochodów i ponoszonych na utrzymanie wydatków. Ciężar dowodu spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, co oznacza, że wraz z wnioskiem bądź, na wezwanie sądu, winna przedłożyć dokumenty potwierdzające jej stan majątkowy i tym samym wskazujące na brak możliwości poniesienia opłat sądowych. Temu służyły kierowane do skarżącego wezwania, w treści których wskazywano jakie dokumenty należy przedłożyć, aby sąd mógł dokonać oceny jego sytuacji i podjąć decyzję w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Składane przez skarżącego wyjaśnienia i dokumenty zawierają wyłącznie jego oświadczenia o braku stałych dochodów, zadłużeniu wynikającemu z zaciągniętych kredytów i zaniechania opłacania rat oraz czynszu najmu mieszkania. Jednocześnie poza wskazaniem dochodów osiąganych z pracy dorywczej, skarżący nie wykazał dokumentami w jakiej wysokości i gdzie kredyty zaciągnął, w jakiej wysokości raty od tych kredytów spłaca, od kiedy zaniechał spłaty. Nie wykazał również w jakiej wysokości opłaca czynsz najmu, od kiedy zaniechał jego uiszczania, jakie inne wydatki (np. opłaty za prąd, gaz, ogrzewanie itp.) ponosi. K. P. ograniczył się wyłącznie do złożenia oświadczeń, które nie poparte dokumentami, nie mogą stanowić wiarygodnego źródła informacji o jego sytuacji majątkowej, a w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy do udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów (wyciągów z rachunków bankowych, umowy najmu mieszkania), które obrazowałyby jego sytuację majątkową i stanowiłyby wiarygodne źródło informacji o jego dochodach, wydatkach i możliwości uiszczenia opłat sądowych. Z tych względów należało orzec jak w sentencji postanowienia.