II SA/Sz 731/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i R. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący A. i R. J. wezwani do uiszczenia wpisu od opisanej w sentencji decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], wnieśli o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych w całości. W formularzu PPF przesłanym w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, A. i R. J. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że w związku z trwającym kryzysem gospodarczym Ich sytuacja materialna uległa pogorszeniu, ponieważ nie uzyskują należytych dochodów z posiadanego majątku i nie są w stanie w terminie 7 dni uiścić wpisu w kwocie [...]zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy podali, że prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe i nie mają nikogo na utrzymaniu. Posiadany majątek stanowi połowa udziałów w domu o pow. [...]m2 oraz działka nr [...]w [...]. Na miesięczny dochód dwuosobowej rodziny składają się emerytury małżonków w wysokości [...]zł oraz [...]zł co daje łączną kwotę [...]zł. Pismem z dnia [...]r. referendarz sądowy wezwał skarżących do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - dowodów potwierdzających wysokość emerytur skarżących za okres ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy skarżący prowadzą działalność gospodarczą, jeżeli tak to podanie jej rodzaju oraz złożenia oświadczenia o wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu jej prowadzenia. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący złożyli oświadczenia, że nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej, nadesłali dowody opłat rachunków za prąd oraz wodę i ścieki, z których wynika, że miesięcznie wynoszą one odpowiednio ok. [...] zł i [...] zł. oraz wyciągi ze wspólnego konta bankowego za okres [...]r. Z przesłanych wyciągów z konta bankowego wynika, że skarżący otrzymują emerytury we wskazanej w formularzu wysokości, nadto jedno ze skarżących otrzymuje dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...]zł. Z prześledzenia operacji dokonywanych na ww. koncie wynika, że skarżący nie wypłacają z niego w ogóle środków pieniężnych na tzw. bieżące potrzeby, nadto z operacji dokonanej w dniu [...]r. wynika, że skarżący bądź sama skarżąca posiada inne konto, z którego dokonała wpłaty w kwocie [...]zł na wspólne konto. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153,poz.1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 cyt. artykułu). Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245§ 4 ) Rozpoznanie wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, który obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadza się do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 , zgodnie z którą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. ( postanowienie NSA z dnia 17.03.2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl). Rozpoznanie wniosku R. i A. J. wymaga zatem ustalenia, czy wykazali Oni, że poniesienie kosztów postępowania sądowego zainicjowanego skargą na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zagrażałoby codziennej egzystencji wnioskodawców. Dokonując oceny złożonego wniosku o prawo pomocy, należy odnotować, że wnioskodawcy nie wykazali, że w Ich sytuacji zachodzą podstawy do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Przede wszystkim ze złożonych w toku postępowania dokumentów źródłowych, w ocenie referendarza sądowego, nie wynika, aby sytuacja materialna wnioskodawców nie pozwalała im na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego. Skarżący otrzymują regularne dochody w postaci emerytur, saldo końcowe przesłanego wyciągu konta zamyka kwota ok. [...]zł., a udokumentowane wydatki to miesięcznie kwota rzędu ok. [...] zł. Ponadto analiza operacji na przesłanym wyciągu z konta pozwala sądzić, że wnioskodawcy mają inne konto oraz dochody, na co wskazuje wpłacona kwota [...]zł oraz fakt zestawienia dat opłat przesłanych rachunków, które opłacane były w dniach [...]r., a których to wypłat nie odnotowano na ww. wyciągu z konta. W świetle powyższych okoliczności oświadczenia, wnioskodawców należy uznać za niejednoznacznie obrazujące Ich sytuację materialną. Należy podkreślić, że referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dalszego dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Na marginesie należy zauważyć, że postanowienia niekończące postępowanie w sprawie, takie jak postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana takiego postanowienia może nastąpić jednak wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. Podkreślić należy, iż mają to być okoliczności relewantne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.