II SA/Sz 736/19

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. P. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a: przyznać adwokatowi M. P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: - kwotę [...](słownie: [...]) złotych, która obejmuje kwotę [...]zł, powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu na zasadzie prawa pomocy, - kwotę [...](słownie: [...]) złotych – tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków, - w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SPP/Sz 95/19 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie rozpoznając wniosek R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, umorzył postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego adwokata. Ustanowiony w na tej podstawie pełnomocnik w piśmie z dnia 13 listopada 2019 r. wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie dowodów wymienionych w tym piśmie oraz brał udział w postępowaniu przed sądem I instancji. Nadto w piśmie tym zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu oraz zwrot niezbędnych wydatków w łącznej kwocie [...]zł poniesionych na: - wysyłkę korespondencji – [...] zł, - dojazd do siedziby Sądu i powrót do siedziby Kancelarii w dniu 4 października 2019 r. (wgląd w akta sprawy) i 21 listopada 2019 r. (rozprawa) w kwocie [...]zł wynikający z następującej kalkulacji: [...]= [...] zł, tj. iloczyn ilości wizyt w Sądzie, podwojonej odległości między siedzibą Sądu a Kancelarii i stawki za 1 km przebiegu, przewidzianej dla pojazdu o pojemności skokowej pow. 900cm3, powiększonej o podatek VAT. Oświadczając, że opłata nie została uiszczona w całości, ani w części. Wyrokiem wydanym w dniu 21 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanym przypadku mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). Jak wynika z § 2 tego aktu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. W treści § 4 ust. 1 sformułowano zasadę, zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 tego aktu. Z kolei ustęp 2 przywołanego przepisu umożliwia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej 150 % opłaty ustalonej w ust. 1 uzależniając to od uwzględnienia nakładu pracy pełnomocnika, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz od stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia, przyznano mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w wysokości [...] zł, na którą składa się opłata za udział w postępowaniu sądowym pierwszej instancji w kwocie [...]zł określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c niniejszego aktu wykonawczego. Kwotę tę podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący [...] zł. Odnosząc się do zwrotu wydatków w kwocie [...]zł na które składają się: koszt przesyłek – [...] zł oraz koszt dojazdu do Sądu – [...] zł odnośnie tego ostatniego wskazać należy, że samochód osobowy stanowi obecnie powszechny środek komunikacji i jest wysoce prawdopodobne, że pełnomocnik z niego skorzystał. Nie przejawiając nadmiernego rygoryzmu uznać należy za wystarczające nadesłanie przez pełnomocnika wyliczenie odległości pomiędzy siedzibą Sądu a Kancelarii. W tym zakresie kwotę [...]zł ustalono przy zastosowaniu stawki za przejechany kilometr (w niniejszej sprawie łącznie 5 km.), wynikającej z § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli, motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. Nr 27, poz. 271 ze zm.). Stawka ta wynosząca dla samochodów o poj. skokowej pow. 900 cm3 0,8358 zł ma bowiem walor zobiektywizowany i należy po nią sięgnąć także w przypadku zasądzania kosztów przejazdu stron, co wynika z art. 205 § 3 p.p.s.a. Kwota ta nie została, tak jak wnosił pełnomocnik, powiększona o należy podatek od towarów i usług, ponieważ zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia takiemu podwyższeniu podlegają tylko opłaty za czynności pełnomocnika. Inaczej przedstawia się kwestia zaliczenia na poczet uzasadnionych wydatków kosztów korespondencji w kwocie [...]zł. W myśl bowiem art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata, zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Za ugruntowane uznać należy zapatrywanie, że opłata powinna stanowić źródło pokrycia wydatków drobnych i zwykle występujących przy okazji procesu sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12, LEX nr 1121121). Do wydatków takich zalicza się m.in. koszty korespondencji (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 30/12, LEX nr 1121120). Podzielając przedstawiony pogląd, nie uwzględniono tych kosztów pośród kwoty wydatków zaliczanych do wynagrodzenia obok opłaty, mimo iż pełnomocnik o to wnosił. W tym zakresie wniosek pełnomocnika należało zatem oddalić. Zobowiązanie pełnomocnika do wskazania, czy prowadzi działalność gospodarczą i jest podatnikiem podatku VAT, wynikało z faktu, że zgodnie z przepisami obowiązującej ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2018 r., poz. 1184) adwokaci, którzy są pracownikami naukowymi, czy naukowo-dydaktycznymi mogą pozostawać w stosunku pracy. Z tych względów, na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec należało jak na wstępie.