II SA/Sz 743/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-12-21
Skład orzekający: Maria Mysiak, Stefan Kłosowski, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne na odbudowę jazu i budowę przepławki dla ryb może zostać wydane, jeśli skarżący twierdzi, że urządzenia te stanowią jego własność i ich realizacja naruszy jego interes prawny oraz prawo własności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozwolenie wodnoprawne nie narusza prawa własności skarżącego, ponieważ urządzenia wodne, których dotyczy pozwolenie, stanowią własność Skarbu Państwa. Zgodnie z przepisami Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości ani urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji i nie narusza praw własności osób trzecich. Kwestia własności urządzeń wodnych nie jest istotna w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a jego realizacja jest konieczna ze względów przyrodniczych i technicznych.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych remont urządzeń wodnych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał te decyzje w mocy. Starosta wydał pozwolenie wodnoprawne na odbudowę jazu i budowę przepławki dla ryb. Skarżący B.F. odwołał się, twierdząc, że jest właścicielem urządzeń i pozwolenie narusza jego interes prawny oraz prawo własności. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że urządzenia stanowią własność Skarbu Państwa. B.F. złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B.F. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego o d d a l a skargę
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ze względu na zły stan techniczny urządzeń wodnych usytuowanych na Redę w [...] zobowiązał Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] decyzjami:
- z dnia [...] - do wykonania remontu jazu na Kanale [...] rzeki [...] w km [...], zlokalizowanym na działce nr [...] oraz remontu muru oporowego na [...] brzegu Kanału [...] rzeki [...] przy wylocie z komory turbin, na działce nr [...]
- z dnia [...] - do wykonania remontu jazu na Kanale [...] rzeki [...], zlokalizowanym na działce nr [...]
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania ZZMiUW w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późniejszymi zmianami), dotyczące utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym i estetycznym, adresowane są do właścicieli i zarządców tych obiektów. Adresatem, więc tych decyzji może być wyłącznie ZZMiUW w [...], ponieważ z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działki nr [...] jest Skarb Państwa w administracji Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]
Warunkiem realizacji nakazów, wynikających z powyższych decyzji jest konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych.
Na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. udzielił pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie odbudowy jazu usytuowanego na węźle wodnym rzeki [...] w [...] i wykonanie nowej przepławki dla ryb na [...] brzegu progu stałego węzła wodnego w [...]
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 104 kpa, art. 122 ust.1 pkt 3 w związku z art. 9 ust.1 pkt 9 lit. a i art. 9 ust.2 pkt 1 lit.e, art. 127 ust.5, art. 131 ust.1 i ust. 2 oraz art. 140 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne /Dz.U. z 2001r. Nr 115, poz. 1229 ze zm./, operat wodnoprawny pkt. "Rzeka [...] - Węzeł Wodny [...] odbudowa jazu [...] oraz budowa przepławki dla ryb na rzece [...] w [...] opracowany w grudniu [...]r. przez Biuro Projektów Wodnych Melioracji i Inżynierii Środowiska "B" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] opinie Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] dotyczące uzgodnienia parametrów technicznych przepławki i wielkości przepływu minimalnego wody przez przepławkę, zawarte w piśmie z dnia [...] oraz stanowisko Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] zawarte w piśmie z dnia [...].
W uzasadnieniu podniesiono, że przedstawiony w operacie wodnoprawnym zakres prac związanych z odbudową jazu [...] wynika z oceny stanu technicznego obiektów węzła wodnego w [...]. Jaz [...] został zakwalifikowany do wykonania remontu w pierwszej kolejności, ponieważ odbudowany jaz [...] umożliwi wykonanie remontu pozostałych obiektów węzła wodnego w [...] oraz budowę nowej przepławki dla ryb. Lokalizacja planowanej do wykonania nowej przepławki zapewni odpowiednie warunki dla migracji różnych gatunków ryb w górę rzeki, ponieważ istniejąca przepławka nie spełnia należycie swojej funkcji.
Od powyższej decyzji odwołał się radca prawny K.W. działający w imieniu B.F., stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest niesłuszna i niedopuszczalna, bo narusza interes prawny i prawo własności właściciela jazu [...] i istniejącej przepławki dla ryb. Wykonanie nowej przepławki, zgodnie z zaskarżoną decyzją, spowoduje poważne ograniczenie dostępu B.F. do korzystania z urządzeń stanowiących jego własność i uniemożliwi prowadzenie planowanej działalności gospodarczej w zakresie pozyskiwania energii na jego własność. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odmówienie wydania pozwolenia Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]
Wojewoda decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że przedmiotowe obiekty hydrotechniczne, tj. istniejący jaz oraz projektowana przepławka dla ryb położone są na [...], na działce nr [...], stanowią własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt. 4 Prawa wodnego i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17.12.2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, prawa właścicielskie w stosunku do wód rzeki [...] wykonuje Marszałek Województwa [...]. Uchwałą nr [...] Zarząd Województwa [...] powierzył utrzymywanie wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa oraz gospodarowanie w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa innym mieniem związanym z gospodarką wodną - Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]
Nadto organ podniósł, iż aktem notarialnym z dnia [...]. (repetytorium [...].), B.F. wraz z synami i z żoną kupił od Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa [...] w upadłości użytkowanie wieczyste działek nr nr [...]. Zgodnie z §1 pkt. 1 umowy sprzedaży, z użytkowaniem wieczystym ww. gruntów związana jest własność budynków, stanowiących odrębne od gruntu nieruchomości: dwóch gospodarczych, magazynu, portierni, mieszkalnego, młyna, administracyjnego, magazynu i warsztatu. W § 1 pkt. 2 aktu notarialnego syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa [...] w upadłości oświadczyła, że na ww. działkach znajdują się ponadto: wiata stalowa, ogrodzenie, drogi i place. Operat szacunkowy sporządzony przez Rzeczoznawcę Majątkowego W.G., przywołany w § 4 pkt. 1 ppkt. j) dotyczy wartości rynkowej nieruchomości budynkowej - "M", zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] na działkach gruntu nr nr [...] W związku z tym, skarżący nie jest właścicielem urządzenia hydrotechnicznego (węzła wodnego) składającego się z [...] jazów, wymienionych w odwołaniu, ponieważ budowle te położone są na działkach nr [...]
Remont budowli wskazanych w zaskarżonej decyzji dotyczy obiektów położonych na działce nr [...] i dlatego nie mają uzasadnienia zarzuty skarżącego, że został naruszony interes prawny i prawo własności właściciela jazu [...] i istniejącej przepławki dla ryb.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu B.F. że wykonanie nowej przepławki zgodnie z zaskarżoną decyzją, spowoduje poważne ograniczenia dostępu skarżącego do korzystania z urządzeń stanowiących jego własność i uniemożliwi prowadzenie planowanej działalności gospodarczej w zakresie pozyskiwania energii, ponieważ, urządzenia hydrotechniczne nie stanowią własności skarżącego.
Usytuowanie istniejącej przepławki jest niekorzystne, ponieważ przepławka nie wytwarza odpowiedniego prądu wabiącego ryby i nie stwarza warunków do migracji ryb w górę rzeki. Dlatego też zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne na wykonanie nowej przepławki dla ryb, a nie na modernizację istniejącej. Organ II instancji odkreślił również, że zgodnie z art. 125 pkt. 1, 2 i 3 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń warunków korzystania z wód zlewni, ustaleń miejscowych planów zagospodarowania terenu oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymagań ochrony zdrowia, środowiska oraz dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków, wynikających z odrębnych przepisów. W myśl art. 126 ust. 1 Prawa wodnego, wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa wart. 125 pkt. 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art.125 pkt. 3. Stosownie do powyższego ustalono, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył B.F. który podniósł te same zarzuty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
W myśl z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej P.p.s.a doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
Bezspornie urządzenia wodne, których dotyczą zaskarżone decyzje udzielające pozwolenia wodnoprawnego tj. na odbudowę istniejącego jazu oraz na wykonanie projektowanej przepławki dla ryb, położone są na [...], na działce nr [...] które stanowią własność Skarbu Państwa. Takie usytuowanie w/w obiektów hydrotechnicznych wynika z projektu zagospodarowania terenu znajdującego się na k. [...] akt.
Zgodnie z art. 11 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne /Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm./ i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, /Dz.U z 2003r. Nr 16, poz. 149/ prawa właścicielskie w stosunku do wód rzeki [...] wykonuje Marszałek Województwa [...]. Uchwałą Nr [...] z dnia [...]. Zarząd Województwa powierzył utrzymane wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa oraz gospodarowanie w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa innym mieniem związanym z gospodarką wodną - Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]
Bezspornym jest również i to, że ostatecznymi decyzjami [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego zobowiązano Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] do wykonania remontu jazu na Kanale [...] rzeki [...]w km [...], zlokalizowanym na działce nr [...] oraz remontu muru oporowego na [...] brzegu Kanału [...] rzeki[...] przy wylocie z komory turbin, na działce nr [...] oraz do wykonania remontu jazu na Kanale [...] rzeki[...], zlokalizowanym na działce nr [...]
Warunkiem realizacji nakazów, wynikających z powyższych decyzji była konieczność uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych.
Zarzut skarżącego, iż objęty zaskarżonym pozwoleniem wodnoprawnym jaz młyński stanowi jego własność, nie może mieć w rozpatrywanej sprawie znaczenia.
Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne na odbudowę jazu [...] i wykonanie nowej przepławki dla ryb nie narusza prawa własności, ponieważ zgodnie z art. 123 ust.2 Prawa wodnego "Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości u urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń".
Przepisy te mają istotne znaczenie przy rozstrzyganiu sporów powstałych w sytuacji nieuzyskania prawa do dysponowania nieruchomością lub urządzeniami wodnymi, niezbędnymi do realizacji uprawnień nabytych w pozwoleniu wodnoprawnym. Prawo wodne bowiem w swych regulacjach kieruje się potrzebą ochrony zasobów wodnych i warunkami na jakich zasoby te mogą być udostępnione na potrzeby ludności i gospodarki.
Zatem prawo własności urządzeń wodnych na rzece Redze nie jest istotne w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że konieczność odbudowy jazu młyńskiego z uwagi na jego zły stan techniczny nie budzi wątpliwości. Szczegółowo do tej kwestii ustosunkowuje się operat wodnoprawny dotyczący Rzeki [...] - Węzeł Wodny w [...]
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego B.F, że że wykonanie nowej przepławki zgodnie z zaskarżoną decyzją, spowoduje poważne ograniczenia dostępu skarżącego do korzystania z urządzeń stanowiących jego własność i uniemożliwi prowadzenie planowanej działalności gospodarczej w zakresie pozyskiwania energii. Jak wynika z materiałów dowodowych, usytuowanie istniejącej przepławki jest niekorzystne, ponieważ przepławka nie wytwarza odpowiedniego prądu wabiącego ryby i nie stwarza warunków do migracji ryb w górę rzeki. Dlatego też zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne na wykonanie nowej przepławki dla ryb, a nie na modernizację istniejącej.
W przypadku występowania urządzeń piętrzących na rzekach przepławki są konieczne ze względów przyrodniczych związanych ze wspomnianą migracją ryb.
Ze znajdującego się w aktach sprawy operatu wodnoprawnego wyraźnie wynika, że budowa nowej przepławki dla ryb nie spowoduje naruszenia warunków udzielonych pozwoleń wodnoprawnych w zakresie pozyskiwania energii przedstawiając bilans wody z uwzględnieniem funkcjonowania nowej przepławki.
Analiza treści decyzji Burmistrza [...] z dnia [...]r. ustalająca warunki zabudowy kwestionowanych inwestycji oraz przepisów art. 125 pkt 1, 2, 3 i art. 126 pkt 1 Prawa wodnego wskazuje, że nie zachodziły przesłanki uzasadniające odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego.
Z tych przyczyn, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło