II SA/Sz 744/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o uzupełnienie i sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego z a r z ą d z a: oddalić wniosek R. S. o uzupełnienie i sprostowanie protokołu rozprawy z dnia [...] r. Skarżący R.S. wystąpił w dniu [...] r. z wnioskiem o uzupełnienie i sprostowanie protokołu rozprawy sądowej z dnia 19 grudnia 2012 r., przez zmianę użytych w nim następujących słów: 1) "Skarżący zgłasza uwagę, że adw. K.P. prawdopodobnie w jednej ze spraw zachował się niegodnie procesowo w stosunku do mocodawcy" na słowa "Ponieważ prawdopodobnie adwokat wyznaczony z kancelarii adwokackiej, której członkiem jest adwokat Pan K.P., działał procesowo na szkodę i krzywdę mocodawcy skarżący oświadcza, że zgłasza uwagę, że adwokat Pan K.P. prawdopodobnie w jednej ze spraw zachował się niegodnie procesowo w stosunku do mocodawcy. Skarżący oświadcza, że na 10 minut przed wywołaniem sprawy II SA/Sz 744/08 w dniu 19.12.2012 r. nie miał osobistej styczności z adwokatem Panem K.P.".; 2) "Skarżący R.S. stwierdza, że wyłącza przewodniczącego składu orzekającego na podstawie podstawowej zasady konstytucyjnej, iż proces ma być prowadzony rzetelnie i uczciwie" na słowa "Skarżący R.S. oświadcza, że wnosi wniosek o wyłączenie sędziego Pana Arkadiusza Windaka przewodniczącego składu orzekającego na podstawie podstawowej zasady konstytucyjnej, która zobowiązuje funkcjonariuszy publicznych w szczególności sędziów, do prowadzenia procesu sprawiedliwie, uczciwie, rzetelnie, przejrzyście oraz na podstawie treści wniosku z [...] r. o wyłączenie sędziego Pana Arkadiusza Windaka od prowadzenia i rozpatrywania sprawy II SA/Sz 744/08".; 3) "Sprawozdanie z przebiegu sprawy złożył Sędzia WSA Arkadiusz Windak. W trakcie referatu sędziego sprawozdawcy R.S. przerywa sędziemu sprawozdawcy i uniemożliwia jego przedłożenie" na słowa "Gdy sędzia Pan Arkadiusz Windak ignorując wniosek o jego wyłączenie ze sprawy zaczął referować sprawozdanie z przebiegu sprawy, skarżący ponownie oświadczył, że złożył wniosek o wyłączenie Pana przewodniczącego od rozpatrywania sprawy. Takie oświadczenie skarżący składał kilka razy były ignorowane przez sędziego Pana Arkadiusza Windaka. W tym czasie sędzia Arkadiusz Windak natomiast stwierdził, że mu przerywam i uniemożliwiam przedłożenia sprawozdania z przebiegu sprawy. Oświadczyłem, że jest to nieprawda ponieważ złożyłem wniosek o wyłączenie Pana przewodniczącego ze sprawy jeszcze przed "sprawozdaniem z przebiegu rozprawy" przez Pana przewodniczącego i po "sprawozdaniu" ponownie oświadczyłem, że złożyłem wniosek o wyłączenie Pana przewodniczącego od rozpatrywania sprawy II SA/Sz 744/08".; 4) "Skarżący R.S. odbiera głos pełnomocnikowi adw. K.P., jednocześnie kwestionuje sposób procesowania w niniejszej sprawie" na słowa "Skarżący R.S. wyłącza adwokata Pana K.P. ze sprawy II SA/Sz 744/08 w szczególności ze względu na sposób zmiany pełnomocnika, która jest nie do przyjęcia, jeżeli pełnomocnik ma rzetelnie, uczciwie reprezentować mocodawcę, zgodnie ze stanowiskiem mocodawcy w sprawie i wcześniejszą uwagą. Skarżący także oświadczył, że kwestionuje sposób procedowania przez Pana przewodniczącego w niniejszej sprawie i że złożył wniosek o wyłączenie Pana przewodniczącego od rozpatrywania tej sprawy. Adwokat Pan K.P. zwrócił się do Pana przewodniczącego czy ma wyjść z sali sądowej. Pan przewodniczący oświadczył jak Pan chce. Adwokat Pan K.P. wyszedł z sali sądowej".; 5) "Przewodniczący zamknął rozprawę. Po zamknięciu rozprawy skarżący zwrócił się z wnioskiem o odczytanie protokołu rozprawy, co przewodniczący uczynił. Skład sądu opuścił salę rozpraw i udał się na naradę. Po naradzie ogłosił wyrok przez odczytanie sentencji. Skarżący R.S. nie stawił się na ogłoszenie orzeczenia" na słowa "Po wyjściu adwokata Pana K.P. z sali sądowej po raz kolejny oświadczyłem, że złożyłem wniosek o wyłączenie Pana przewodniczącego od rozpatrywania sprawy II SA/Sz 744/08. Pan przewodniczący oświadczył, że zamyka rozprawę. Po tym fakcie oświadczyłem, żeby w protokole był odzwierciedlony przejrzyście, rzetelnie i uczciwie przebieg posiedzenia Sądu w dniu dzisiejszym. Następnie złożyłem wniosek o odczytanie protokołu. W czasie odczytywania treści protokołu wskazywałem miejsca, w których protokół nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu posiedzenia Sądu i wnosiłem o sprostowanie i uzupełnienie treści protokołu zgodnie z rzeczywistym przebiegiem posiedzenia Sądu w dniu 19.12.2012 r. Moje wnioski w tej kwestii były ignorowane przez Pana przewodniczącego. Następnie Pan przewodniczący zwrócił się do skarżącego, żeby skarżący opuścił salę rozpraw. Skarżący oświadczył, że złożył wniosek o wyłączenie Pana przewodniczącego od rozpatrywania sprawy i w tej kwestii oczekuje decyzji procesowej. Pan przewodniczący oświadczył, że skład Sądu opuści salę rozpraw. Po opuszczeniu Sali rozpraw przez skład Sądu zapytałem się Pani Protokolant czy zgodzi się być świadkiem zdarzeń jakie miały miejsce na sali rozpraw w dniu 19.12.2012 r. w sprawie II SA/Sz 744/08. Pani Protokolant nie wyraziła zgody. Następnie wyszedłem z sali rozpraw i udałem się do sekretariatu Sądu w celu ustalenia czy potwierdzi się prawdopodobieństwo uwagi zgłoszonej przeze mnie w stosunku do Adwokata Pana K.P. Po pewnym czasie, gdy wyszedłem z sekretariatu Sądu poinformowano mnie, że wzywano mnie na ogłoszenie wyroku. Wszedłem na salę rozpraw i oświadczyłem, że w proteście nie będę obecny przy ogłoszeniu wyroku Panie Sędzio Windak!". Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Przedmiotowy wniosek R.S. o uzupełnienie i sprostowanie dotyczy protokołu rozprawy sądowej z dnia 19 grudnia 2012 r. Podstawę prawną do rozpoznania tego wniosku stanowi art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.". W myśl tego przepisu, strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia z którego sporządzono protokół. Od zarządzenia przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w terminie 7 dni od doręczenia im zarządzenia. Biorąc pod uwagę, że protokół rozprawy objętej wnioskiem o uzupełnienie i sprostowanie, został sporządzony i podpisany przez przewodniczącego składu orzekającego w dniu 19 grudnia 2012 r., a R.S. z żądaniem, o którym mowa w art. 103 P.p.s.a., wystąpił w dniu 18 stycznia 2013 r., to skarżący zachował ustawowy termin do dokonania tej czynności. W dalszej kolejności należy zauważyć, że sprostowanie oznacza poprawienie, skorygowanie tego, co zostało w protokole zapisane. Może nastąpić przez zmianę określonej treści na inną lub wykreślenie określonego fragmentu. Uzupełnienie natomiast oznacza dodanie jakiejś treści, która nie została uwzględniona. Uzupełnienie czyni protokół zupełnym i kompletnym (B. Dauter. B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, s. 314-315) Przechodząc do oceny zasadności wniosku R.S., należy wyjaśnić, że w art. 101 § 1 P.p.s.a. zostały wymienione konieczne elementy, jakie winien zawierać protokół rozprawy, tj.: 1) oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora, stron, jak również obecnych na posiedzeniu przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz oznaczenie sprawy i wzmiankę co do jawności; 2) przebieg posiedzenia, w szczególności wnioski i twierdzenia stron, wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone; jeżeli sporządzenie odrębnej sentencji orzeczenia nie jest wymagane, wystarcza zamieszczenie w protokole treści samego rozstrzygnięcia; zamiast podania wniosków i twierdzeń można w protokole powołać się na pisma przygotowawcze; 3) czynności stron mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Protokół podpisują przewodniczący i protokolant (art. 103 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 98 § 1 P.p.s.a., przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka posiedzenia, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia. Należy również zwrócić uwagę na stanowisko orzecznictwa i literatury wyłaniające się na tle stosowania omawianej instytucji z art. 103 P.p.s.a., z którego wynika, że protokół nie służy odzwierciedleniu wszystkich oświadczeń i twierdzeń stron wypowiedzianych na rozprawie w dosłownym i szczegółowym ich brzmieniu. (patrz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1970 r., sygn. akt III CRN 323/69, opubl. w Lex nr 6676, postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 889/08, opubl. w 554960, postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1706/10, opubl. w Lex nr 783716, postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GZ 185/11, opubl. w Lex nr 1081667). Wystarczające jest, jeżeli protokół zawiera w sposób zwięzły i czytelny najistotniejsze wypowiedzi, oznaczające wnioski i twierdzenia stron oraz czynności podejmowane na posiedzeniu z udziałem stron w nim uczestniczących (patrz także T. Woś. H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz. Warszawa 2005, s. 352). Zestawiając treść przedmiotowego wniosku z zapisem posiedzenia, utrwalonym w protokole rozprawy z dnia 19 grudnia 2012 r. należy stwierdzić, że treść tego dokumentu odpowiada wymogom stawianym w art. 101 § 1 P.p.s.a., jest zupełna i kompletna oraz odzwierciedla przebieg posiedzenia. Najistotniejsze wypowiedzi R.S. zostały utrwalone precyzyjnie, w dosłownym ich brzmieniu podanym przez skarżącego. Brak jest podstaw do twierdzeń, że nie zostały odnotowane istotne wypowiedzi strony lub też, że zostały one przeinaczone lub zmienione. Nie znajduje uzasadnienia żądanie uzupełnienia i sprostowania treść oświadczenia zgłaszanego przed oraz w trakcie referatu sędziego sprawozdawcy, że skarżący "wyłącza przewodniczącego", które dosłownie przybierały również formę stwierdzenia, w czasie przeszłym, "Ja wyłączyłem Pana przewodniczącego". Zastąpienie odnotowanych w protokole słów wypowiedzianych przez skarżącego, które miały charakter i kontekst władczego działania skarżącego, na słowa, które stanowić miałyby wyraz złożenia na rozprawie kolejnego "wniosku o wyłączenie sędziego", byłoby niedopuszczalną formę zmiany rzeczywistej wypowiedzi skarżącego, która miała miejsce w trakcie przebiegu rozprawy w dniu 19 grudnia 2012 r. Należy przy tym podkreślić, że na żądanie skarżącego przewodniczący składu orzekającego odczytał treść protokołu rozprawy w tym dniu odbytej i skarżący, wbrew temu co sugeruje się we wniosku z dnia [...] r., nie podnosił jakichkolwiek zastrzeżeń co do treści protokołu, potrzeby jego uzupełnienia lub sprostowania. Skarżący nie wykazał, że treść protokołu rozprawy wymaga uzupełnienia i sprostowania, gdyż nie oddaje w pełnym zakresie jej przebiegu. W tej sytuacji należy przyjąć, że nie istniały przyczyny uzasadniające uzupełnienie i sprostowanie przedmiotowego protokołu rozprawy, czyniąc niezasadnym żądanie R.S., w świetle powołanych wyżej przepisów. Ponadto, podnoszona przez stronę kwestia wyłączenia sędziego Arkadiusza Windaka na podstawie wniosku (k. 481 akt sądowych), była przedmiotem rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2012 r. Sąd, w przerwie posiedzenia, rozpatrzył kolejny, [...] wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego Arkadiusza Windaka i wydał stosowne orzeczenie, którego odpis wraz z uzasadnieniem został doręczony obecnemu na sali rozpraw pełnomocnikowi substytucyjnemu skarżącego a sentencja odczytana przez przewodniczącego. Mając powyższe na względzie, zgodnie z art. 103 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało zarządzić, jak na wstępie.